Aan het hoofd van migratiemuseum Fenix in Rotterdam staan twee witte mensen zonder migratieachtergrond. Daarmee wordt, hoe onbedoeld ook, een koloniale geschiedenis voortgezet, schreef Nathalie Toisuta in een opiniestuk. Volkskrant-lezers reageren.
De reactie van Nathalie Toisuta op de samenstelling van de directie van het nieuwe museum voor migratie Fenix in Rotterdam is begrijpelijk maar ook voorbarig. Ik mis een kritiek op de openingsexposities. De Volkskrant was lovend, NRC veel minder, puur op grond van wat er getoond wordt. In geen van deze recensies werd er verwezen naar de witte achtergrond van de directie. En dat zou ook niet hoeven.
Een migratieachtergrond zou geen criterium moeten zijn bij het aanstellen van een artistiek directeur of curator voor een dergelijk museum. Haar/zijn/hun (bewezen) kwaliteiten dienen op de eerste plaats te staan.
Lang geleden, in 1997, stelde ik, destijds artistiek directeur van Fundament Foundation en wit, samen met Marianne Brouwer, toenmalig conservator sculptuur van het Kröller-Müller Museum en eveneens wit, de expositie Another Long March – Chinese Conceptual Art 1997 samen. Deze expositie, die plaatsvond in de voormalige Chassékazerne in Breda, bolwerk van koloniale infrastructuur maar vervolgens een tijdelijk azc, bleek pionierswerk en kwam een jaar voordat de Chinese hedendaagse kunst internationaal doorbrak tijdens de Biënnale van Venetië. Het onderwerp was een niche en het aantal specialisten, overwegend van Chinese herkomst, was klein.
Het werd ons in 1997 door sommigen niet in dank afgenomen dat we met ‘hun kunstenaars’ aan de haal gingen. Anderen loofden onze inspanningen en omschreven het als geschiedschrijving. Vanaf 1998 mocht iedere witte museumdirecteur en curator de hedendaagse kunst uit China over het voetlicht plaatsen. Zonder kritiek op hun etnische achtergrond.
Uiteraard is er sindsdien veel veranderd, zeker na het aanzwengelen van het postkoloniale debat rond precies diezelfde tijd en recentere onderwerpen, als #MeToo en Black Lives Matter, en worden vooraanstaande posities gelukkig niet langer uitsluitend door witte mensen bekleed. Maar etnische achtergrond staat nog altijd los van kennis en kwaliteit. Laten we die laatste twee op de voorgrond blijven stellen in een zo divers en inclusief mogelijke maatschappij.
Chris Driessen, artistic director Lustwarande – Platform for Contemporary Sculpture, Tilburg
Ik ben heel blij met het initiatief van de familie Van der Vorm en ga er volgende week een kijkje nemen. Mooi dat zij zo’n groots cadeau aan mijn geboortestad Rotterdam hebben gegeven.
Het enige wat ikzelf Wim Pijbes nog steeds kwalijk neem is dat hij de fietstunnel onder het Rijksmuseum in Amsterdam wilde afsluiten, maar verder bewonder ik zijn vermogen om dromen in daden om te zetten. De Van der Vorms hebben een goede catch gedaan.
Net nu Fenix z’n deuren opent de kolonialisme/racismekaart trekken, ‘wit’ bij voorbaat verdacht maken en ‘gekleurd’ in de slachtofferrol duwen: het is op z’n zachtst gezegd nogal gratuit. En vooral vermoeiend.
Marsha Tatipikalawan, Amsterdam
Net als vele Nederlanders met haar ziet Nathalie Toisuta bij migratie mensen met/van kleur. Dus vluchtelingen of gelukszoekers of welke titel je ze wilt geven. Hoeveel mensen, wit, zijn vanuit Europa door de eeuwen heen niet gemigreerd, al dan niet gevlucht maar in elk geval op zoek gegaan naar een betere toekomst?
Er bestaan nederzettingen over de hele wereld van Nederlandse (maar ook andere nationaliteiten) migranten, ook zij worden vertegenwoordigd in het nieuwe Fenix museum. Bezoek het kofferdoolhof, luister de verhalen en bekijk de foto hal aan de andere kant van de tornado.
Migratie is niet van zwart of wit, maar zo oud als de wereld en hoort bij iedereen.
Ineke Teuthof, Noord-Beverland
Bij een museum als Fenix gaat het om het inleven in andermans ervaringen. Mensen die geen migratie-ervaring hebben kijken meer van een afstand en kunnen daarom waarschijnlijk beter bepalen wat mensen zonder migratie-ervaring aanspreekt. Daarom lijkt het mij prima dat de directie van museum Fenix geen migratie-ervaring heeft. En dat deze mensen wit zijn lijkt me ook niet vreemd voor een initiatief vanuit de ‘witte gemeenschap’. Ook al niet omdat het museum niet exclusief over ‘gekleurde’ migratie gaat. Wat mij betreft had er ook wel een wit iemand in de adviesraad gemogen.
Louis Holtus, Nijmegen
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant