De hulp die de Israëlische premier Netanyahu inmiddels mondjesmaat tot de Gazastrook toelaat, is veel te weinig, stellen de VN en hulporganisaties. Bovendien komt de hulp niet bij de mensen die hem het hardst nodig hebben.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Na 2,5 maand totale blokkade staat de Israëlische regering sinds dit weekend mondjesmaat voedselpakketten toe, die Palestijnen moeten ophalen in het zuiden van de Gazastrook. Volgens Israël werden er dinsdag bijna honderd vrachtwagens met onder meer meel, babyvoeding en medicijnen Gaza binnengelaten. De Verenigde Naties bevestigden dat, maar meldden een dag later ook dat er nog geen voedselhulp is uitgedeeld omdat Israël deze nog niet heeft vrijgegeven.
Hulporganisaties, de VN én bondgenoten van Israël zijn het erover eens: het is veel te weinig. Ter vergelijking: voor de blokkade begon, kwamen dagelijks zo’n vijfhonderd vrachtwagens met hulpgoederen de Gazastrook binnen.
Volgens Unicef lijden nu alleen al meer dan 70 duizend Gazaanse kinderen aan acute ondervoeding. ‘Het Rode Kruis blijft erop aandringen dat álle humanitaire hulp hervat moet worden: van voedsel en water tot medische hulpgoederen, brandstof, kleding, ambulances en tenten’, aldus de organisatie op X.
Maar medische hulpmiddelen komen voorlopig de Gazastrook niet in. Bovendien zijn er nauwelijks nog functionerende ziekenhuizen in de regio, omdat Israël deze systematisch heeft gebombardeerd. Het landt houdt structureel vol dat Hamas de ziekenhuizen gebruikt als uitvalsbasis.
Maar juist de medische hulp is cruciaal bij acute ondervoeding, zeggen deskundigen. ‘In zulke situaties zijn vitale functies en organen instabiel, mensen moeten heel zorgvuldig worden geholpen’, zegt Ingrid de Zwarte, universitair docent aan de Wageningen Universiteit. De Zwarte doet onderzoek naar de rol van voedsel en hongersnood in oorlogstijd. ‘Zij kunnen niet ineens voedsel binnenkrijgen en hebben specialistische zorg en bijvoeding nodig, zo is ook gebleken bij grootschalige hongersnoden uit de geschiedenis.’
Ondervoeding leidt tot uitdroging, infecties en problemen in het spijsverteringskanaal, zeker bij kinderen. ‘Die moeten eerst gerehydrateerd worden met aangepaste voeding, en bij infecties is antibiotica nodig’, licht De Zwarte aan de telefoon toe. ‘Dat vereist naast de juiste voeding toegang tot zorg en schoon drinkwater.’
De Zwarte stelt bovendien vragen bij de wijze waarop voedselpakketten worden uitgedeeld. Dit gebeurt via enkele distributiecentra in Zuid-Gaza, die onder controle staan van het Israëlische leger. De zwaar ondervoede Gazanen kunnen onmogelijk naar de centra afreizen, al helemaal niet door een stuk land dat nog steeds door Israël gebombardeerd wordt, meent de deskundige.
‘Hulpverlening zou onafhankelijk en onpartijdig moeten zijn’, zegt De Zwarte. Het Israëlische leger bepaalt nu de verspreiding van de zeer schaarse hoeveelheid voedsel. ‘Dit is het politiseren van voedselhulp. Dat druist in tegen alle afspraken die we in het internationaal recht hebben gemaakt over humanitaire hulp.’
Israël hield alle humanitaire hulp 2,5 maand lang tegen, naar eigen zeggen om te voorkomen dat Hamas de goederen kon plunderen en via doorverkoop zichzelf kon verrijken. Dat is ook de reden dat het land zelf controle wil houden over de distributiecentra. Maar op deze manier komen de meest verzwakte Palestijnen en weeskinderen niet aan de cruciale voedselhulp, betoogt De Zwarte.
Maandag probeerden 22 westerse landen en de Europese Commissie in een verklaring Israël tot de orde te roepen. De ondertekenaars drongen aan alle nodige hulp toe te staan en onafhankelijke hulporganisaties hun werk te laten doen.
Bij de ondertekenaars zaten landen die tot Israëls trouwste bondgenoten kunnen worden gerekend, zoals Duitsland en Nederland. Frankrijk, Canada en het VK dreigen daarnaast nog met gerichte sancties als Israël niet stopt met de aanvallen in de Gazastrook en niet meer hulpgoederen wil toelaten dan het nu doet.
De hulp die de regering Netanyahu nu toestaat, lijkt vooral als signaal naar bondgenoten bedoeld. De premier wond er zondag geen doekjes om: ‘In de oorlog is altijd één voorwaarde geweest: er mag geen hongersnood zijn’, sprak Netanyahu in de video waarin hij het toestaan van de zeer beperkte steun bekendmaakte. ‘Als er wel hongersnood is, krijgen we namelijk simpelweg geen steun meer en kunnen we de oorlog niet meer winnen’, zo erkende hij.
‘Dat laat zien dat dit alleen gebeurt vanwege de grote internationale druk’, reageert De Zwarte. ‘Dit heeft niets te maken met het oplossen of verbeteren van de extreme voedseltekorten en massale uithongering.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant