Max Pam is schrijver en columnist van de Volkskrant.
Toen mijn vader na de oorlog uit de onderduik kwam, stond hij voor een dilemma: Nederland verlaten, of in Nederland blijven? Voor een Jood die toen wilde emigreren, waren er twee mogelijkheden: Israël of Amerika. Het dilemma kreeg spoedig een oplossing, want mijn vader werd verliefd op degene die mijn moeder zou worden en zij had genoeg familie om in Nederland te willen blijven.
Israël zou het ook nooit zijn geworden. Mijn vader behoorde tot de assimilanten en zag niets in het zionisme. Hij zei: ‘Israël is het Staphorst van het Jodendom.’ Hij voorspelde: ‘Het wordt een zelf opgezette muizenval.’ Dat Joden, ook al waren ze geboren in Rusland, Nederland of Polen, recht zouden hebben op de grond van Palestina, vond hij mythologische sibbenkunde. Een Nederlander zou ook vreemd opkijken als een nazaat van een Batavier of voor mijn part van een Neanderthaler voor zijn deur zou staan om zijn huis op te eisen. Daarom voelt het zo bespottelijk als Wilders of Baudet over ‘ons mooie Nederland’ spreken, terwijl hun genealogische wortels in Indië of Frankrijk liggen.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Door mijn ouders ben ik opgevoed om mijn ouders in alles tegen te spreken, maar wat betreft hun opvattingen over Israël kan ik ze achteraf alleen maar gelijk geven. Wel vonden ze – ik zeg het er maar bij – dat Israël, omdat het nu eenmaal bestond ook moest blijven bestaan, al was dat geen constatering van harte.
Wat zich momenteel in Gaza afspeelt, is een stammenstrijd van testamentische proporties. Aan de ene kant de vijand Hamas, koppig, wraakzuchtig volgens oude islamitische tradities, tot in de vezels een meedogenloze terreurorganisatie die ook graag haar eigen mensen opoffert. Van diplomaat en arabist Marcel Kurpershoek kreeg ik een video opgestuurd, waarin het Hamas-kopstuk Sami Abu Zuhri vertelt dat er tijdens de oorlog in Gaza meer dan vijftigduizend baby’s zijn geboren en dat die de komende jaren zullen worden klaargestoomd als strijders voor de volgende oorlog. Hij zegt letterlijk dat baarmoeders de kraamkamers zijn van de toekomstige martelaren. Wat de eigenaressen van die baarmoeders ervan vinden, doet er weinig toe. Misschien dat de rode-lijn-trekkers daar ook even over kunnen nadenken, als zij demonstreren voor de slachtoffers in Gaza en niet voor die in Oekraïne.
Aan de andere kant de staat Israël, geleid door de regering van Benjamin Netanyahu. Om het beeld helder te krijgen, ging ik naar de film The Bibi Files, over hoe Netanyahu telkens weer politiek weet te overleven. Eén ding is voor mij overduidelijk: Netanyahu is een door en door corrupte figuur en dan heb ik het nog niet eens over zijn monsterlijke vrouw Sara, die de macht helemaal naar het hoofd is gestegen en die in veel opzichten doet denken aan Imelda Marcos.
De film is geen door zijn vijanden ingestoken mening, maar maakt gebruik van de beelden die zijn gemaakt tijdens ondervragingen door de politie. Zo’n vent als Netanyahu, die intimidatie, omkoping, bedrog en censuur gebruikt om maar aan de macht te blijven, hoort gewoon thuis in de gevangenis. Of dat nu een gevangenis is in Tel Aviv of in Den Haag, maakt niet zoveel uit.
De film laat ook zien dat Hamas van verschillende regeringen-Netanyahu grote sommen geld (tientallen miljoenen) heeft gekregen met als doel tweespalt onder Palestijnse groeperingen te zaaien en zodoende altijd een argument te hebben om een tweestatenoplossing te dwarsbomen. De suggestie dat Netanyahu wist dat Hamas in oktober 2023 iets kwaadaardigs van plan was, lijkt niet helemaal uit de lucht gegrepen. Intern verkeerde hij op dat moment met zijn regering, die steunt op religieuze zeloten, in grote problemen. Het is altijd de cynische oplossing van een regeringsleider in moeilijkheden: creëer of vergroot een conflict met een buitenlandse identiteit om je eigen volk weer achter je te krijgen. In zo’n sfeer krijg je de handen vrij voor de eindoplossing, dat wil zeggen: alle Palestijnen dood of opgedonderd.
In die stammenstrijd spelen organisaties als Christenen voor Israël een verwerpelijke rol. Zij stoken de Israëliërs op en maken velen gek met hun malicieuze liefde voor het Heilige Land. De onlangs door de NPO uitgezonden Bidden voor het einde laat zien hoe evangelicals macht hebben gekregen tot in het Witte Huis. Webcams van Amerikaanse tv-stations houden 24 uur lang het oog op de Olijfberg, in afwachting van de grote vloedgolf die ons allen zal overspoelen. Malloten op Harley Davidsons, die zich Bikers for Christ noemen, tuffen langs wachtposten om de Israëlische soldaten een hart onder de riem te steken.
Het is een gekkenhuis, daar in Israël. Er lijkt geen normaal mens meer voor te komen, om met Gerard Reve te spreken. Hij schreef trouwens ook: ‘Dat Koninkrijk van U, weet U wel, wordt dat nog wat?’
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.