Vrouwen met dicht borstweefsel hoeven maar een paar minuten in de MRI-scanner om te achterhalen of ze borstkanker hebben. Dat blijkt uit dinsdag gepubliceerd Nederlands onderzoek. Die informatie is van belang nu het kabinet laat uitzoeken of een tweejaarlijkse scan voor deze groep vrouwen mogelijk is.
is wetenschapsredacteur van de Volkskrant en schrijft over gezondheid.
Voor de 80 duizend vrouwen met dicht borstweefsel is een regelmatig MRI-onderzoek cruciaal omdat een tumor op de gebruikelijke mammografie niet altijd zichtbaar is. Op zo’n röntgenfoto kleurt hun borstweefsel wit en een tumor ook. Bijkomend nadeel is dat deze vrouwen ook nog eens een hogere kans hebben op borstkanker.
Grootschalig Nederland onderzoek wees zes jaar geleden uit dat een regelmatige scan jaarlijks honderden gevallen van borstkanker eerder kan opsporen. Toch is zo’n screening nog altijd niet ingevoerd vanwege discussies over de hoge kosten van de MRI’s en het gebrek aan capaciteit in de ziekenhuizen.
Nederlandse artsen en wetenschappers komen nu met een mogelijke oplossing. Zij ontdekten dat het MRI-onderzoek voor deze groep vrouwen veel korter kan. Vrouwen liggen nu 20 minuten in de scanner, maar 5 minuten is genoeg, zo blijkt uit de resultaten die dinsdag zijn gepubliceerd in vakblad Radiology.
Zo’n MRI-onderzoek bestaat uit allemaal korte fases, verduidelijkt Ritse Mann, radioloog in het Radboudumc en het Antoni van Leeuwenhoek. Een volledig onderzoek is belangrijk voor vrouwen bij wie een kankerdiagnose moet worden gesteld, omdat ze bijvoorbeeld een knobbel in hun borst voelen. Met behulp van de MRI-beelden kunnen radiologen dan de aard van de tumor bepalen.
Maar bij de groep vrouwen die een scan krijgen vanwege dicht borstweefsel, is meestal niets aan de hand. Bij hen moeten alleen de vrouwen worden opgespoord met een mogelijk verdachte plek.
Dan zijn de eerste vijf minuten het allerbelangrijkst, aldus Mann: er wordt een scan gemaakt zonder contrastvloeistof, daarna loopt de vloeistof de borst in, waarna er een scan wordt gemaakt mét de vloeistof. ‘Door de beelden met vloeistof te vergelijken met de beelden zonder vloeistof, zien we eventuele afwijkingen. Wat daarna volgt heeft voor deze groep geen meerwaarde.’
Voor het onderzoek beoordeelden ervaren borstkankerradiologen uit zeven verschillende ziekenhuizen meer dan vijfhonderd scans van vrouwen met dicht borstweefsel, mailt onderzoeksleider Wouter Veldhuis, radioloog in het UMC Utrecht.
Ze begonnen bij iedere vrouw met de korte variant – de scans van de eerste 5 minuten. Daar werden steeds extra scans aan toegevoegd, net zolang totdat de artsen alle beelden uit het MRI-onderzoek hadden bekeken. Het aantal verdachte plekjes dat de radiologen vonden, was in de korte variant van het MRI-onderzoek net zo groot als in de lange variant.
Dat betekent lagere kosten per MRI-onderzoek en meer beschikbare capaciteit voor de screening van vrouwen, concluderen de onderzoekers. De tijd die nodig is om vrouwen op de onderzoekstafel te krijgen en er weer af, blijft 10 minuten, maar als de MRI-scan voortaan nog maar 5 minuten hoeft te duren, kunnen twee keer zoveel vrouwen worden gescand, berekent radioloog Mann, die aan het onderzoek meewerkte.
De Nederlandse radiologen hebben een landelijke vervolgstudie opgezet waarin naast die korte MRI-variant nog een andere screeningsmethode wordt onderzocht. Het bewijs uit het dinsdag gepubliceerde onderzoek zullen ze alvast op tafel leggen bij hun komende overleg met het RIVM.
Na een artikel in de Volkskrant en daaropvolgende kritiek vanuit de Tweede Kamer besloot staatssecretaris Karremans van Preventie eind vorig jaar om het RIVM te laten uitzoeken of een MRI voor alle vrouwen met dicht borstweefsel alsnog mogelijk is.
‘Het RIVM maakt gebruik van de meest recente wetenschappelijke informatie, dus ook van deze nieuwe studie, en heeft nauw contact met de onderzoekers van het UMC Utrecht’, aldus de woordvoerder van Karremans. De uitkomst wordt vlak na de zomer verwacht.
Ondertussen in de kosmos, de wetenschapspodcast van de Volkskrant, gaat 5 juni het theater in. Bij deze live-opname buigt de redactie zich over de vraag: hoe word ik gelukkig(er)? Zet je schrap voor een spoedcursus geluksonderzoek, ontdekkingen over wat afslankmedicijnen doen met lichaam en geest, een les kosmisch relativeren en een bijzonder publieksexperiment door hoogleraar en Volkskrant-columnist Ionica Smeets.
Donderdag 5 juni, theater Delamar Amsterdam.
Kaarten hier verkrijgbaar
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant