Zelfs als het handelsconflict met de Verenigde Staten escaleert, is een financiële crisis in Nederland ver weg, concludeert De Nederlandsche Bank. Toch vindt president Klaas Knot de grilligheid in het Witte Huis gevaarlijk.
is economieredacteur van de Volkskrant.
Door de onvoorspelbaarheid waarmee Donald Trump de afgelopen maanden hoge importheffingen oplegde en deels weer uitstelde, is de economische onzekerheid volgens DNB ‘historisch hoog’. Dit maakt de stabiliteit van het Nederlandse financiële stelsel des te belangrijker. Als banken of pensioenfondsen in geldnood komen of zelfs omvallen, kan dat immers miljoenen Nederlanders treffen.
Hoewel een handelsoorlog veel economische schade kan aanrichten, lijken Nederlandse banken, verzekeraars en pensioenfondsen goed voorbereid, concludeert DNB. Zij hebben genoeg geld in kas om zware schokken op te vangen. De heftige schommelingen van de beurskoersen in de afgelopen weken, als gevolg van Trumps grillige economische beleid, brachten financiële instellingen dan ook niet in problemen. Een ‘opsteker’, aldus Klaas Knot tijdens een persbriefing.
Ook het feit dat Trump een groot deel van zijn importheffingen op pauze zette na felle reacties op de financiële markten, ziet hij als goed nieuws. ‘Trump blijkt niet geheel ongevoelig voor de bewegingen op de financiële markten. Er is kennelijk toch iéts dat hem begrenst.’
Eerder deze maand schatte het Centraal Planbureau (CPB) dat als de Amerikanen Europa de importheffingen opleggen die begin april zijn aangekondigd, dit Nederland 1 procent economische groei kost. Pijnlijk, maar te overzien. De onzekerheid is echter groot, benadrukt Knot: niemand weet of Trump zijn uitgestelde heffingen alsnog invoert, of weer met iets anders komt.
Hier komen de groeiende zorgen over het Amerikaanse begrotingsbeleid bij. Vorige week verlaagde Moody’s als derde grote kredietbeoordelaar de kredietwaardigheid van de Verenigde Staten, van het hoogste niveau (AAA) naar het een na hoogste (AA+). De almaar oplopende staatsschuld en gebrek aan beleid om dit aan te pakken baart Moody’s zorgen.
Begrijpelijk, vindt Knot. Hij ziet het vertrouwen in de dollar afnemen: de munt verliest aan waarde terwijl de rente op Amerikaanse staatsleningen is opgelopen. De VS zijn ‘een net iets minder veilige haven geworden’, duidt hij, nu beleggers onzeker zijn over het handelsbeleid, begrotingsbeleid en de bereidheid om internationaal samen te werken. Al is de situatie volgens hem ook weer ‘niet dramatisch’: ‘Er is geen sprake van een totaal vertrouwensverlies.’
Zou dat wel gebeuren, dan is dat ook voor Europa slecht nieuws, omdat het de internationale handel zou verstoren. Die vindt grotendeels plaats met dollar-transacties, omdat de Amerikaanse munt wereldwijd stabiel wordt geacht.
De euro is nog niet sterk genoeg om in dat gat te springen, aldus Knot. Om de euro wel zover te krijgen, zou de Europese interne markt volgens hem veel nauwer verbonden moeten worden. Bijvoorbeeld door verschillen in regelgeving tussen Europese landen aan te pakken, die nog altijd barrières voor onderlinge handel opwerpen.
De economische onzekerheid van dit moment maakt het ook lastig om beslissingen te nemen over de rentebesluiten van de Europese Centrale Bank. Knot heeft daarin als DNB-president een stem. 5 juni vindt het volgende rentebesluit plaats.
Als de ECB de rekenrente verlaagt, zou dat de economie aanjagen. De rente verhogen, remt dan weer de inflatie. Een delicaat spel, dat al complex genoeg zou zijn als er enige duidelijkheid was over de Amerikaanse heffingen. Een andere complicerende factor is dat Europa nog tegenmaatregelen kan nemen, wat naar verwachting de inflatie zou aanjagen. Dit zou het importeren van Amerikaanse goederen immers duurder maken.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant