Donald Trump riep maandag het hardst: "de vredesbesprekingen tussen Oekraïne en Rusland starten direct". Maar tegelijkertijd heeft Zelensky nogmaals zijn eisen benadrukt en maakt Poetin duidelijk dat er geen tijdlijn is besproken. Dit weten we nu over de gesprekken tussen de leiders.
"De vredesgesprekken kunnen direct beginnen", luidde de uitspraken van Trump nadat hij zowel Vladimir Poetin als Volodymyr Zelensky telefonisch had gesproken. De president sprak over "aanstaande onderhandelingen" die mogelijk in het Vaticaan zouden plaatsvinden.
Over de inhoud van de ruim twee uur durende telefoongesprekken is nog niet veel bekend. Wel deelde Trump dat Rusland "grootschalige handel met de VS" wil doen als er een deal komt. Oekraïne zou daar op zijn beurt weer van kunnen profiteren. Waar die handel precies om gaat, is niet duidelijk.
Poetin en Trump zouden ook een gevangenenruil hebben besproken. Daarin zouden negen Amerikaanse gedetineerden worden geruild voor negen Russische gevangenen. De details zijn niet bekendgemaakt, maar de ruil zou bijdragen aan het "verbeteren van de bilaterale samenwerking" tussen Rusland en de VS.
Trump jubelt over de telefonische gesprekken. Hij is positief en stelt dat vredesgesprekken "de volgende stap zijn".
Poetin is voorzichtiger in zijn bewoordingen en sprak van "nuttige en informatieve gesprekken". "We zijn overeengekomen dat Rusland een memorandum over een mogelijk toekomstig vredesakkoord zal voorstellen waarin een aantal standpunten wordt vastgelegd", zei Poetin.
De Russische president heeft duidelijk gemaakt dat hij met Kyiv in gesprek wil. "Als er een passende overeenkomst wordt bereikt, zou er een staakt-het-vuren kunnen komen." Daaraan voegde hij toe dat directe gesprekken tussen Rusland en Oekraïne "reden geven om aan te nemen dat we over het algemeen op de goede weg zijn".
Poetin benadrukte dat hij vooral "de grondoorzaken van deze crisis" wil wegnemen. Op welke oorzaken hij precies doelt, maakte hij niet duidelijk. Met de voorzichtige uitspraken laat Poetin zien dat hij geen haast lijkt te hebben bij het sluiten van een deal. Dat past bij zijn tactiek van uitstellen.
Maar ook Zelensky is nog terughoudend, zo benadrukte hij maandagavond opnieuw dat hij vasthoudt aan bepaalde eisen. Zo zal Oekraïne niet zal toegeven aan de aanhoudende Russische eisen, waaronder de volledige controle over vijf Oekraïense regio's. "We zullen onze troepen niet terugtrekken van eigen grondgebied."
Wel beloofde Zelensky de uitwisseling van krijgsgevangenen met Rusland, schrijft BBC News. Ook zei hij dat er voorbereidingen worden getroffen voor "meer directe gesprekken" met Moskou.
Ook maakte de Oekraïense president bekend dat hij werkt aan een "ontmoeting op hoog niveau". Het gaat om een overleg tussen Oekraïne, Rusland, de VS, landen uit de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk. Dat zou de eerste poging worden om een einde te maken aan de oorlog.
Zelensky hoopt dat die ontmoeting "zo snel mogelijk kan plaatsvinden". Hij stelde voor om die in Turkije, het Vaticaan of Zwitserland te houden.
Wanneer die ontmoeting zou plaatsvinden, is niet duidelijk. Poetin benadrukte dat hij geen tijdlijn heeft besproken met Trump. "Ik heb er belang bij dat we snel tot een overeenkomst komen", zei hij. Maar volgens hem staat de timing dus niet vast.
Trump heeft de EU-leiders ingelicht over de gesprekken en kijken uit naar een vredesoverleg. Ze verwelkomden de verklaring van Trump dat paus Leo XIV geïnteresseerd is in het organiseren van de Russisch-Oekraïense gesprekken in het Vaticaan, liet de Italiaanse premier Giorgia Meloni weten.
Meloni nam Trumps woorden over: "Er wordt gewerkt aan de onmiddellijke start van onderhandelingen tussen de partijen die zo snel mogelijk tot een staakt-het-vuren kunnen leiden en de voorwaarden kunnen scheppen voor een rechtvaardige en duurzame vrede in Oekraïne". Meloni is positief over de bereidheid van het Vaticaan en zegt dat Italië "klaarstaat om bij te dragen aan het bewerkstelligen van vrede".
Maar het Vaticaan heeft niet bevestigd dat de paus een aanbod had gedaan voor het organiseren van onderhandelingen. De kersverse paus heeft zelf ook nog niet gereageerd op de uitspraken van Trump. Maar tijdens een eerdere toespraak zou Leo XIV hebben gezegd dat hij als bemiddelaar wilde optreden. Later op de avond herhaalde Trump opnieuw dat het "mooi zou zijn als de gesprekken in het Vaticaan zouden plaatsvinden".
Maandagavond kwam Trump nogmaals terug op de gesprekken, daarin leek hij terughoudender. Hoewel hij zei te geloven dat zowel Poetin als Zelensky de oorlog wil stoppen, wees hij een "rode lijn in zijn hoofd". Daarmee doelde hij op een moment waarop hij zich niet meer wil bemoeien met de oorlog. Hij wilde niet zeggen wanneer dat is, maar haalde wel mogelijke sancties voor Rusland aan als potentiële grens.
Voorafgaand aan de gesprekken waarschuwde de Amerikaanse vicepresident JD Vance nog voor een impasse. Hij waarschuwde dat de VS "uit de oorlog in Oekraïne kan stappen" als er niets uit de gesprekken zou komen. "We proberen de oorlog te beëindigen, maar we stoppen ermee als dat niet lukt. Het is niet onze oorlog."
Waar en wanneer er zogenoemde topgesprekken gaan plaatsvinden is nog niet duidelijk. Ook is niet helder of er daadwerkelijke stappen naar elkaar toe zijn gezet. Er zijn immers geen concrete afspraken gemaakt. Weliswaar lijkt de bereidheid van de leiders om met elkaar te praten wat vergroot, maar zijn er nog altijd flinke bruggen te slaan.
Source: Nu.nl algemeen