De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft maandag als een van de eerste EU-leiders opgeroepen Israël uit te sluiten van internationale culturele evenementen zoals het Eurovisiesongfestival vanwege de Gaza-oorlog. Spanje wil dat Israël wordt behandeld als Rusland na de Oekraïne-invasie.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
De oproep van Sánchez komt twee dagen na de finale van het Songfestival, waarin Israël verrassend tweede werd dankzij de vele stemmen van kijkers. De Spaanse publieke omroep RTVE overweegt de EBU, die het festival organiseert, te vragen de televoting te heroverwegen, omdat het beïnvloed zou worden door conflicten zoals in Gaza en Oekraïne.
Volgens Sánchez wordt er met twee maten gemeten, onder andere door de EBU, door Rusland wel uit te sluiten van deelname en Israël niet. Sinds de Israëlische aanval op Gaza in 2023 begon, na het bloedbad dat Hamas in Israël aanrichtte, zijn er volgens lokale functionarissen naar schatting 58 duizend doden gevallen. Spanje behoort in Europa tot de grootste critici van de oorlog in Gaza, die de laatste dagen flink werd opgevoerd.
‘Wij kunnen niet met twee maten meten, zelfs niet in de culturele sector’, aldus Sánchez tijdens een toespraak op een conferentie. ‘De toewijding van Spanje aan het internationaal recht en de mensenrechten moet constant en consistent zijn, net zoals die van heel Europa. Ik denk niet dat iemand geschokt was toen we zeiden dat Rusland zich moest terugtrekken uit internationale wedstrijden, nadat het Oekraïne was binnengevallen en niet mocht deelnemen aan bijvoorbeeld het Eurovisiesongfestival. Dus Israël zou ook niet moeten deelnemen.’
De premier riep artiesten op zich sterk te maken voor democratie en vrede, waarden die volgens hem bedreigd worden. Spanje riep andere landen vorig jaar op het Spaanse voorbeeld te volgen en een wapenembargo af te kondigen tegen Israël vanwege de aanvallen in Gaza. Ook besloot Madrid de Palestijnse staat te erkennen, tot grote onvrede van Israël. De afgelopen maanden leidde de Israëlische deelname aan het Songfestival tot veel kritiek in Spanje.
De Spaanse publieke omroep RTVE, die het festival uitzond, haalde de woede van de EBU op de hals door tijdens de uitzendingen van de halve finales en de finale te verwijzen naar de oorlog in Gaza. ‘In het licht van de mensenrechten is zwijgen geen optie’, luidde onder andere een boodschap die vlak voor de finale werd uitgezonden. ‘Vrede en gerechtigheid voor Palestina.’ Ook tijdens de halve finale werd gewezen op de oorlog. De EBU had alle politieke verwijzingen verboden.
In Spanje is rumoer ontstaan over de grote steun die de Israëlische inzending van het Spaanse publiek kreeg tijdens de finale. Net als in veel andere landen, kreeg de Israëlische zangeres Yuval Raphael veel punten van de kijkers, terwijl de vakjury haar geen enkele punt gaf. Door deze enorme steun, wat Raphael 297 punten opleverde, eindigde ze op de tweede plaats. Daarna waren er meteen beschuldigingen dat er stemmen waren geronseld voor Israël.
De RTVE vindt dat het systeem waarbij het publiek mag meestemmen opnieuw moet worden bekeken, omdat het in tijden van oorlog de uitslag zou kunnen beïnvloeden. Ook de Belgische omroep VRT heeft de EBU vragen gesteld over de uitslag van zaterdag, omdat Raphael ook in België veel stemmen kreeg tijdens de televoting.
Volgens de EBU was er echter niets mis met de stemming. ‘Het is belangrijk te benadrukken dat de stemprocedure van het Eurovisiesongfestival tot de meest geavanceerde ter wereld behoort’, aldus EBU-directeur Martin Green tegen het Belgische persbureau Belga. ‘In elk deelnemend land wordt het resultaat zorgvuldig gecontroleerd en geverifieerd door een groot team om verdachte of onregelmatige stempatronen uit te sluiten. Een onafhankelijke toezichthouder ziet toe op de geldigheid van zowel de jury- als de publieksstemmen.’
Luister hieronder ook naar de podcast ‘Schaduwoorlog’. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant