De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema verwacht van het kabinet dat het de Israëlische ambassadeur op het matje roept vanwege een bericht aan haar adres. Halsema vindt dat Israël zich op een ‘bijna intimiderende’ manier met binnenlands bestuur bemoeit.
is politiek verslaggever van de Volkskrant
Dat zei Halsema zondagmiddag in het televisieprogramma Buitenhof. De Amsterdamse burgemeester was daar te gast om te praten over de toespraak die zij donderdag gaf in de gemeenteraad. Daarin riep ze het kabinet op de Israëlische regering tot de orde te roepen om de uithongering van en het geweld tegen Palestijnen te stoppen.
Zij ziet die oproep als haar plicht, omdat veel Amsterdammers het gevoel hebben dat het kabinet te weinig doet en selectief is als het gaat om de verdediging van mensenrechten. ‘Als onze regering vandaag niet opkomt voor mensenrechten in het buitenland, dan twijfelen mensen of morgen hun mensenrechten in Nederland worden beschermd’, zei ze. Volgens haar spreken experts en instituten ‘niet voor niets over genocidaal geweld’.
De toespraak kreeg veel bijval, meerdere gemeenten sloten zich erbij aan, maar tegelijk riepen de woorden ook forse weerstand op. In een bericht op X zei de Israëlische ambassadeur Modi Ephraïm ‘diep geschokt’ te zijn door de toespraak van Halsema. ‘Haar woorden verdraaien niet alleen de realiteit van het huidige conflict, maar negeren ook het lijden van de Israëlische slachtoffers en de context waarin deze oorlog zich heeft afgespeeld.’
Volgens Ephraïm getuigt het van ‘diep moreel falen’ dat Halsema ‘kritiekloos de propaganda van Hamas en onbevestigde beweringen over ‘genocide’ door Israël versterkt’. Hij noemde haar toespraak ‘een burgemeester onwaardig’.
Op haar beurt noemde Halsema het bericht van Ephraïm ‘schandalig’ en ‘onwaar’. ‘In mijn toespraak bewaak ik juist de balans’, zei ze in Buitenhof. De burgemeester wees erop dat ze ook de terreuraanslag van Hamas en de noodzaak tot vrijlating van gijzelaars in haar toespraak had verwerkt, maar dat dit niet wegneemt dat er nu ‘iets anders aan de hand’ is. ‘Nota bene het Israëlisch regime heeft gezegd dat het niet meer gaat om de vrijlating van de gijzelaars.’
De burgemeester vindt dat Ephraïm met zijn bericht zijn boekje te buiten is gegaan. ‘Een Israëlische ambassadeur heeft zich niet te bemoeien met de binnenlandse verhoudingen’, aldus Halsema.
Hoewel ze benadrukte dat zij er niet over gaat, verwacht ze dat de Nederlandse regering de ambassadeur op het matje gaat roepen. ‘Ik vind dat een Nederlands lokaal bestuurder de vrijheid moet hebben om uitspraken te doen zonder dat de Israëlische staat zich er op bijna intimiderende wijze mee bemoeit.’
Halsema reageerde in Buitenhof ook op de uitspraak van vicepremier Fleur Agema (PVV), die vrijdag op een persconferentie zei dat ‘het kabinet gaat over het buitenland, niet de burgemeester van Amsterdam’. Volgens Halsema luistert ze naar de Amsterdamse bevolking en is het aan haar om de boodschap door te geven aan het kabinet. ‘Laat Nederland alsjeblieft alles doen wat in zijn macht ligt.’
Dat laatste roept wel de vraag op wat Nederland dan precies kan doen. Volgens GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans, ook te gast bij Buitenhof, zijn er enkele concrete manieren. ‘We kunnen stoppen met wapens kopen van en verkopen aan Israël, en stoppen met het importeren van producten die uit bezette gebieden komen.’
Timmermans schetste zaterdag in een opiniestuk in NRC nog meer manieren. Zo opperde hij om de tegoeden te bevriezen en de inreis te verbieden van ‘eerstverantwoordelijke ministers Netanyahu, Smotrich, Ben-Gvir en anderen’. De GroenLinks-PvdA-leider kijkt daarvoor met name naar coalitiepartij VVD, die dergelijke voorstellen ‘aan een meerderheid kan helpen’ zodra de partij breekt met de ‘blinde Netanyahu-trouw van Wilders’.
Vooralsnog is het niet zover. Agema hield het vrijdag bij de ‘streep in het zand’ die minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp (NSC) heeft gezet. Veldkamp wil dat de Europese Unie onderzoekt of Israël het associatieverdrag met de unie schendt door mensenrechtenschendingen in Gaza. ‘We hebben een heel duidelijke stap gezet’, aldus Agema.
Het is ook niet duidelijk of het kabinet de verwachting van Halsema waarmaakt en de Israëlische ambassadeur daadwerkelijk op het matje roept. Het zou de tweede keer in korte tijd zijn. Een maand geleden riep minister Veldkamp de ambassadeur al ter verantwoording nadat Israël een hulpkonvooi had aangevallen. Ephraïm kwam toen niet zelf opdagen, maar stuurde in zijn plaats een medewerker.
Alles over politiek vindt u hier.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant