De wetenschapsredactie beantwoordt kleine en grote vragen die lezers bezighouden. Deze week: waarom zit de stuurhut bij een containerschip vaak achteraan, daar heb je toch slecht zicht?
schrijft voor de Volkskrant over historische onderwerpen.
90 procent van de totale wereldhandel wordt over de oceaan vervoerd. Een deel van die vracht gaat via olietankers en met bulkcarriers, maar een groot gedeelte reist per containerschip. Heel veel containers op steeds grotere megaschepen waarover je eigenlijk alleen iets hoort als er een zijn lading verliest of vastloopt in een kanaal.
Lezer Rob Apon vraagt zich af waarom het stuurhuis van dergelijke schepen aan de achterzijde van het schip zit. ‘Niet handig qua zicht’, schrijft hij, en daarmee geeft hij zonder het zelf te weten antwoord op de vraag. Bij moderne containerschepen zit de brug namelijk meer naar de voorzijde, juist omdat aan de achterkant van het schip het uitzicht slecht is.
Dat neemt niet weg dat bij veel vrachtschepen en oudere, kleinere containerschepen het stuurhuis wel aan de achterzijde zit. Daarvoor is een simpele verklaring: de scheepschroef zit aan de achterkant van het schip. Om te voorkomen dat er een lange schroefas door het schip loopt, zit dan ook de machinekamer in het achterschip. Het is zinnig om vervolgens de brug boven die machinekamer te plaatsen, alleen al omdat loskranen niet onder de opbouw van een schip kunnen reiken zodat je er geen vracht kwijt kunt. Plaats het stuurhuis achteraan en het probleem is opgelost.
Voor een deel althans.
Het is – en daarin heeft de vraagsteller gelijk – voor het uitzicht over zee nadelig om de brug achteraan te hebben. Moderne containerschepen hebben door hun hoge belading, en door hun lengte van soms wel 400 meter, voor hun boeg een betrekkelijk grote dode hoek. Dat valt zelf na te rekenen: deel de laadhoogte van het schip (globaal 30 meter) door de hoogte van het stuurhuis boven de lading (voor het gemak: 10 meter), vermenigvuldig met de afstand brug-boeg (zeg: 350 meter) en je komt op een dode hoek van ruim een kilometer.
Precies om die reden zit bij de nieuwste generatie containerschepen het stuurhuis verder naar voren. Het bekendste voorbeeld is waarschijnlijk de Ever Given, die in maart 2021 zes dagen klem zat in het Suezkanaal. Dankzij de vele foto’s van dat incident valt eenvoudig na te meten dat de brug van dit containerschip op ongeveer een derde van de lengte vanaf de boeg zit.
Voor het uitzicht – en daarmee de veiligheid op zee – zou het beter zijn het stuurhuis helemaal vooraan het schip te hebben, al heeft die plek ook nadelen. Zeeschepen zijn aan de voorzijde gevoeliger voor beweging door golfslag, wat bij ruige zee onplezierig is voor de bemanning. Voor het comfort is de beste plek voor brug en woonvertrekken op ongeveer twee derde van de voorzijde van het schip, voor het uitzicht lijkt helemaal vooraan de beste plek. Weeg die twee tegen elkaar af en je komt uit op een derde.
Met dank aan Jeroen Pruyn, universitair hoofddocent maritieme techniek, TU Delft
Zelf een vraag voor deze rubriek? Mail naar willenweten@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant