Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
Karim Khan, hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof, gaat tijdelijk met verlof. Dat meldt persbureau Reuters op basis van bronnen rond het Hof. Er loopt momenteel een onderzoek naar Khan vanwege vermeend seksueel wangedrag. Dat onderzoek is bijna afgerond. Het ICC maakt Khans verlof later vandaag tijdens een persconferentie officieel bekend, schrijft Reuters. Het is nog onduidelijk wie Khans plaats zal innemen tijdens zijn verlof. Ook is niet bekend wanneer het onderzoek naar Khan wordt afgerond.
De beschuldigingen tegen de hoofdaanklager kwamen afgelopen najaar naar buiten, op het moment dat Khan een zaak voorbereidde tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en zijn toenmalige defensieminister Yoav Gallant. Medewerkers van het ICC vonden destijds al dat Khan gedurende het onderzoek tijdelijk terug zou moeten treden, schreven ze in een anoniem document.
De zaak tegen Netanyahu en Gallant heeft grote gevolgen gehad voor het ICC. De regering-Trump heeft in februari sancties ingesteld tegen het Hof, waardoor medewerkers geen toegang meer hebben tot Amerikaanse bankrekeningen en diensten van Amerikaanse techbedrijven. Persbureau AP schreef gisteren dat het ICC door de sancties nauwelijks nog in staat is zijn werk te doen.
Toen hij de aanklachten tegen Israël en Hamas bekendmaakte, suggereerde Khan dat externe krachten probeerden zijn onderzoek te dwarsbomen. ‘Ik dring erop aan dat alle pogingen om de ambtenaren van dit hof te hinderen, te intimideren of op oneigenlijke wijze te beïnvloeden, onmiddellijk moeten stoppen’, zei hij.
Daan de Vries
Bij Israëlische lucht- en grondaanvallen zijn vandaag zeker 82 mensen gedood in de Gazastrook. Dat meldt het Palestijnse Gezondheidsministerie, dat wordt gecontroleerd door Hamas. Gisteren doodde Israël al 115 Palestijnen.
Daarmee behoren de afgelopen twee dagen tot de dodelijkste sinds het einde van het staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas in maart. Hoewel het Israëlische leger de aanvallen en bombardementen zoals gebruikelijk motiveert als gericht op terroristische doelwitten, meldt het Palestijnse gezondheidsministerie dat er met name vrouwen en kinderen zijn gedood.
Er zijn aanvallen gemeld in het zuidelijke Khan Younis, Deir al-Balah in het midden van Gaza en in het noorden, rondom Jabalia. Israël lijkt zodoende de belofte waar te maken die premier Netanyahu begin deze maand maakte, om het offensief op de strook ingrijpend uit te breiden. Ook blokkeert Israël nog altijd de toegang van humanitaire hulp in Gaza.
‘De onophoudelijke explosies en tankbeschietingen deden ons denken aan de begindagen van de oorlog. De grond bleef maar trillen onder onze voeten’, vertelt een inwoner van Gaza-stad aan persbureau Reuters.
Frank Rensen
De Universiteit Utrecht heeft vandaag bekendgemaakt geen nieuwe samenwerkingen aan te gaan met Israëlische organisaties. Bestaande banden blijven echter staan. Ook ‘onderzoekt’ de Universiteit of het mogelijk is om te stoppen met een project waar het Israëlische ministerie van Volksgezondheid aan meedoet.
De besluiten volgen na pro-Palestijnse demonstraties bij de universiteitsbibliotheek die vorige week woensdag begonnen. Demonstranten zetten toen tenten op in het binnenplein van de bibliotheek. Ze staan daar nog altijd, uit solidariteit met de Palestijnse slachtoffers van de Israëlische offensieven in de Gazastrook en Westelijke Jordaanoever. Recentelijk maakte de Israëlische regering bekend het offensief uit te breiden, met het doel Palestijnse gebieden te veroveren en bezetten.
‘We begrijpen dat onze studenten en collega’s vol afschuw kijken naar de situatie in Israël, Gaza en de Westbank en zich daar grote zorgen over maken’, schrijft Anton Pijpers, collegevoorzitter van de Universiteit Utrecht, vandaag in een verklaring. Dat de Israëlische regering de bezetting van Palestijnse gebieden heeft uitgebreid, is reden om het ‘beleid rondom samenwerkingen aan te scherpen’.
‘Gezaghebbend wetenschappelijk onderzoek spreekt van genocidaal geweld, er is geen oog meer voor de wens van mensen in de regio om in vrede te leven, met respect voor hun waardigheid en rechten’, aldus Pijpers.
Frank Rensen
Het dodental van Israëlische aanvallen in de gehele Gazastrook op donderdag is opgelopen naar 143. Dat valt op te maken uit berichtgeving van de zender Al Jazeera op basis van cijfers van het door Hamas gecontroleerde Palestijnse Gezondheidsministerie. De meeste slachtoffers zouden vrouwen en kinderen zijn.
Donderdag was al duidelijk dat 115 mensen waren gedood bij Israëlische grond- en luchtaanvallen in onder meer Khan Younis en de medische kliniek Al Tawbah, in het noordelijke Jabalia. Volgens The Times of Israel zijn Israëlische tanks opgerukt in de stad Beit Lahia, ten noorden van Jabalia.
De Israëlische aanvallen vielen samen met de dag waarop Palestijnse de ‘Nakba’ (de ramp) herdenken. Dat is de etnische zuivering van Palestijnen door zionistische troepen rondom de stichting van Israël. Tussen 1947 en 1949 werden bijna 15 duizend Palestijnen gedood, 750 duizend Palestijnen werden verdreven van hun land.
Frank Rensen
Mininmaal 115 Palestijnen zijn donderdag omgekomen bij een golf van Israëlische aanvallen door de hele Gazastrook. Dat meldt de zender Al Jazeera op basis van cijfers van het ministerie van Volksgezondheid in Gaza. De slachtoffers zouden vooral vrouwen en kinderen zijn.
De meeste doden vielen volgens lokale gezondheidsfunctionarissen bij Israëlische aanvallen op de zuidelijke stad Khan Younis. In het noordelijke Jabalia kwamen bij een Israëlische aanval op de medische kliniek Al Tawbah minstens vijftien mensen om het leven, aldus het ministerie van Volksgezondheid.
Donderdag 15 mei is de dag waarop Palestijnen de 'Nakba' (de ramp) herdenken, toen zionistische troepen tussen 1947 en 1949 ongeveer 750.000 Palestijnen uit hun huizen en van hun land verdreven. Naar schatting 15 duizend Palestijnen werden daarbij gedood. De staat Israël werd in 1948 opgericht, maar de verdrijvingen begonnen daarvoor al.
ANP
Het Internationaal Strafhof in Den Haag (ICC) heeft het als gevolg van de Amerikaanse sancties steeds moeilijker om basistaken uit te voeren. Dat schrijft persbureau AP, dat met meerdere (voormalig) medewerkers van het ICC sprak, evenals advocaten en mensenrechtenactivisten
De Amerikaanse strafmaatregelen volgden op het uitvaardigen van arrestatiebevelen tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en diens voormalige defensieminister Yoav Gallant. Het hof verdenkt de twee van het plegen van oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de menselijkheid in de Gazastrook.
Verschillende ngo’s, die het ICC helpen bij het verzamelen van bewijs voor hun onderzoeken, hebben uit vrees voor Amerikaanse represailles hun samenwerking met het hof opgeschort. Mensen buiten de VS die het ICC bijstaan in hun onderzoeken, kunnen ook het doelwit worden van sancties. Het gaat dan onder meer om het reisverboden en het bevriezen van tegoeden in de VS.
ICC-hoofdaanklager Karim Khan is dat al overkomen. Hij is door de sancties bovendien de toegang kwijt tot zijn e-mailaccount van het Amerikaanse Microsoft, dat diensten levert aan het hof. Andere medewerkers van het hof vrezen dat zij worden opgepakt als zij naar de VS reizen, schrijft AP. Het ICC wilde niet reageren tegenover het persbureau.
De sancties verhinderen slachtoffers van misdrijven tegen de menselijkheid om ‘toegang tot gerechtigheid te krijgen’, aldus Liz Evenson, directeur internationaal recht bij mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch. Het ICC-onderzoek naar Soedan, waar op dit moment een burgeroorlog woedt, is inmiddels stil komen te liggen. De ICC-aanklager in die zaak, de Amerikaan Eric Iverson, heeft de sancties aangevochten in de VS.
Thom Canters
De Amerikaanse president Donald Trump heeft tijdens een persconferentie in de Qatarese hoofdstad Doha herhaald dat de VS Gaza willen ‘overnemen’. Van het gebied zou een ‘freedom zone’ gemaakt moeten worden. ‘We zijn hard aan het werk voor Gaza, een plek van dood en verderf.’ De president stelt dat de Verenigde Staten binnenkort weer ‘betrokken zullen raken’ in de regio.
Een aantal maanden geleden zorgde Trump voor veel ophef door ervoor te pleiten dat de VS het gebied onder handen zou nemen om er een gebied met luxe resorts van te maken. Nu zegt Trump dat de VS ‘mocht het nodig zijn’ Gaza over willen nemen. ‘Laat er wat goede dingen gebeuren. Stop mensen in huizen waar ze veilig en vrij zijn. Er staan amper nog gebouwen overeind en mensen leven onder het puin. Dat is onacceptabel.’
Verder noemde de Amerikaanse president de Hamas-aanval van 7 oktober 2023 ‘een van de ergste aanvallen in de geschiedenis van de wereld’. Met de militante beweging moet volgens de president dan ook afgerekend worden, een stelling die de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zal omarmen. De premier heeft gezegd de vernietiging van Hamas als grootste oorlogsdoel te hebben in Gaza, belangrijker dan de vrijlating van de overgebleven Israëlische gijzelaars.
Trump is bezig met een trip langs de Golfstaten in het Midden-Oosten. Afgelopen week werd verwacht dat Trump tijdens een van zijn bezoeken een vredesplan voor Gaza zou presenteren. Amerikaanse functionarissen zeiden dat het plan met Israël is besproken, maar dat Israël geen grote rol speelt. Of Trumps uitspraken van vandaag onderdeel zijn van het plan, is niet duidelijk.
Yassin Boutayeb
Bij Israëlische aanvallen op de zuidelijke stad Khan Younis in Gaza zijn volgens lokale hulpmedewerkers 54 Palestijnen gedood, onder wie een journalist van de Qatarese televisiezender Al Araby TV. Dat meldt persbureau AP. Volgens een lokale cameraman van het persbureau bestookte Israël de stad met tien raketten.
Woensdag kwamen bij Israëliche luchtaanvallen op met name wooncomplexen in het noorden en zuiden van Gaza volgens lokale hulpverleners zeker zeventig mensen om, onder wie veel kinderen.
Zicht op een wapenstilstand in Gaza is er de komende tijd niet, ondanks de hoop daarop vanwege het bezoek van de Amerikaanse president Donald Trump aan het Midden-Oosten. Trump is daar echter vooral om deals te sluiten met onder meer Saoedi-Arabië.
Over Gaza gaat het tijdens Trumps trip hooguit zijdelings. Hij bezoekt Israël niet. Onduidelijk is wat dat betekent. Trump heeft eerder gezegd dat hij wil dat de oorlog stopt, maar hij lijkt premier Netanyahu niet met concrete maatregelen onder druk te zetten. De Israëlische premier zegt de aanvallen op Gaza op te voeren om Hamas ‘compleet te vernietigen’.
Yassin Boutayeb
Ben Cohen, medeoprichter van ijsmerk Ben & Jerry’s en al jarenlang progressief activist, is woensdag uit een hoorzitting in de Amerikaanse Senaat gezet. Hij had minister van Volksgezondheid Robert Kennedy Jr. aangesproken op diens steun aan de Israëlische militaire campagne in Gaza.
Kennedy gaf een toespraak over de begroting van zijn ministerie voor 2026 in het Capitool, toen de in het publiek aanwezige Cohen de zitting luidkeels onderbrak. ‘Het Congres betaalt voor bommen om kinderen in Gaza te doden’, riep hij onder meer.
Cohen beschuldigde alle Republikeinse aanwezigen ervan wapens voor Israël te financieren door te bezuinigen op gezondheidszorg voor de armen.
Een door de vredesgroep Codepink op sociale media geplaatste video toont hoe de politie de 74-jarige man in handboeien uit de zaal verwijdert. ‘Ze moeten voedsel Gaza binnenlaten, ze moeten hongerende kinderen eten geven!’, schreeuwde Cohen nog terwijl hij werd weggevoerd.
Het ijsmerk Ben & Jerry’s, in de jaren zeventig opgericht door Ben Cohen en Jerry Greenfield in de Amerikaanse staat Vermont, is inmiddels in handen van Unilever. De oprichters staan bekend om hun politiek getinte acties: zo strijden ze onder meer tegen de opwarming van de aarde en de invloed van het bedrijfsleven op de politiek. Cohen werd eerder opgepakt bij een Occupy Wall Street-demonstratie. (ANP/Redactie)
Iran is bereid zijn voorraden hoogverrijkt uranium op te ruimen en af te zien van de productie ervan als dit leidt tot opheffing van Amerikaanse economische sancties tegen het land. Dat zei Ali Shamkhani, adviseur van de Iraanse opperste leider ayatollah Ali Khamenei, woensdag tegen de Amerikaanse zender NBC News.
Shamkhani zei dat Iran in een akkoord met de VS bereid is vast te leggen om nooit kernwapens te produceren, zijn voorraden hoogverrijkt uranium op te ruimen en alleen uranium te verrijken tot de lagere niveaus die nodig zijn voor civiel gebruik, aldus NBC News. Ook zou Iran internationale inspecteurs toestaan het proces te controleren.
Eerder berichtte The New York Times dat Iran tijdens onderhandelingen in Oman heeft voorgesteld voortaan bij de verrijking van uranium samen te werken met andere landen in de regio en Amerikaanse investeerders. (ANP)
Een onlangs opgerichte, door de Verenigde Staten gesteunde humanitaire organisatie heeft woensdag aangekondigd eind mei met hulpverlening in Gaza te beginnen. De Gaza Humanitarian Foundation (GHF) heeft Israël gevraagd de hulpstroom naar de kuststrook toe te staan. Israël heeft nog niet gereageerd.
De GHF wil hulp in Gaza distribueren vanuit beveiligde distributiepunten. Het huidige plan van Israël om daarvoor slechts een beperkt aantal locaties in het zuiden van Gaza toe te staan, moet worden opgeschaald naar het noorden, aldus de hulporganisatie. Dit dwingt een deel van de overgebleven bevolking van de Gazastrook om naar een speciale zone te gaan die door het Israëlische leger is afgezet. Israël meent dat dit nodig is, om te zorgen dat hulpgoederen uit de handen van Hamas blijven. Volgens een voorstel dat Amerikaanse media eerder deze week in hebben gezien, zal er hulp worden geleverd aan zo'n 1,2 miljoen Palestijnen, slechts 60 procent van de bevolking.
Het plan is omstreden - hulporganisaties die tot voor kort actief waren in Gaza, waaronder die van de VN, weigeren aan het plan mee te werken, omdat levensreddende hulp in hun ogen wordt ingezet als onderdeel van een militaire strategie.
Sinds 2 maart is er geen humanitaire hulp meer geleverd aan Gaza omdat Israël die tegenhoudt. Een wereldwijde hongermonitor waarschuwde onlangs dat een half miljoen mensen in Gaza honger lijden. Sinds het begin van de Israëlische aanvallen op Gaza in oktober 2023 zijn de Palestijnen er afhankelijk van humanitaire hulp van ngo's en VN-organisaties. (ANP/Redactie)
De Amerikaanse president Trump heeft er vandaag bij zijn ontmoeting met de Syrische leider Ahmed al-Sharaa op aangedrongen dat die laatste de banden met Israël normaliseert. Trump en de Syrische leider spraken elkaar vanochtend ongeveer een half uur lang. Soedan, Bahrein, de Verenigde Arabische Emiraten en Marokko hebben zich al veel eerder gecommitteerd aan de zogenoemde Abraham-akkoorden, die Trump tijdens zijn vorige termijn, in 2020, uitonderhandelde. Nu hoop Trump ook dat Syrië aansluit.
Daarnaast wil Trump dat Syrië helpt om een heropleving van IS te voorkomen. Op zijn beurt vroeg al-Sharaa Trump om de VS te laten investeren in de Syrische olie- en gassectoren. Ook Gaza kwam volgens een woordvoerder van het Witte Huis ter sprake: Trump zou de Syrische leider hebben gevraagd ‘Palestijnse terroristen’ uit de regio te deporteren. Wie of wat hij daarmee precies bedoelde, werd niet duidelijk.
(tekst loopt door onder de foto)
De samenkomst van de twee was bijzonder: het was voor het eerst in 25 jaar dat een Amerikaanse president een ontmoeting met een Syrische leider had. De VS tonen zich hiermee bereid Syrië niet langer diplomatiek te isoleren, maar jarenlang was dat vanwege het regime-Assad, dat afgelopen najaar viel, wel het geval.
Gisteren schortte Trump onverwachts de sancties tegen Syrië op. Op de ontmoeting volgde een bijeenkomst met leiders van Golfstaten. Daar lichtte Trump de sanctieverlichtingen toe: ‘Dit moet ze een kans geven en het was me een eer dit te doen’, aldus de Amerikaanse president.
Maartje Geels
Bij luchtaanvallen op Gaza afgelopen nacht zijn volgens ziekenhuizen in het gebied zeker 50 mensen gedood. De meeste slachtoffers zijn vrouwen en kinderen. De Israëlische luchtaanvallen vonden in het noorden van Gaza plaats, nabij de plaats Jabalia. Volgens hulpverleners werden de meeste slachtoffers gedood bij aanvallen op wooncomplexen.
De luchtaanvallen komen na agressie over en weer. Gisteravond werd het zuiden van Gaza aangevallen: het Israëlische leger zou het voorzien hebben op Hamas-leider Mohammad Sinwar, die het stokje zou hebben overgenomen van zijn broer Yahya Sinwar. Die laatste werd in oktober gedood. De Israëlische pers schrijft over de aanval op Sinwar, maar het leger heeft nog niets over het lot van Sinwar naar buiten gebracht. Dat geldt ook voor Hamas.
Na de Israëlische aanval op het zuiden, op de stad Khan Younis, reageerde de Palestijnse Islamitische Jihad met een reeks raketaanvallen op Israël. Het Israëlische leger sloeg daarop weer terug: burgers in Jabalia en het nabijgelegen Beit Lahiya werden opgedragen te evacueren, ook al is dat in de praktijk nauwelijks mogelijk.
Ondertussen leeft onder de Palestijnen de hoop dat het bezoek van Trump aan de regio de situatie zal doen veranderen: onder druk van de VS liet Hamas begin deze week Amerikaans-Israëlische gijzelaar vrij. Volgens speciaal gezant Steve Witkoff ziet de onderhandelingssituatie er daardoor iets gunstiger uit. Tijdens zijn werkbezoek aan het Midden-Oosten doet Trump Israël overigens niet aan.
Maartje Geels
De Amerikaanse president Trump heeft zojuist in Saoedi-Arabië gesproken met de Syrische interimpresident Ahmed al-Sharaa. Het Witte Huis repte vooraf over een kort gesprek in aanloop naar een bijeenkomst met leiders van Golfstaten. The New York Times schrijft dat de ontmoeting een half uur duurde.
Trump is de eerste Amerikaanse president in een kwart eeuw die met een Syrische leider spreekt. Eerder hadden de VS nog een beloning van 10 miljoen dollar uitgeloofd voor de arrestatie van al-Sharaa, die de rebellen van Hayat Tahrir al-Sham leidde. De ontmoeting tussen Trump en al-Sharaa komt een dag nadat de VS onverwachts bekendmaakten de sancties tegen Syrië op te heffen. Die waren grotendeels ingesteld nadat het regime-Assad de Arabische lente in Syrië in 2011 hard neersloeg.
De stap kan worden gezien als grote diplomatieke en economische opsteker voor de Syrische interim-regering, die het regime van Assad afgelopen december omver wist te werpen. In de Saoedische hoofdstad Riyad zei Trump dat de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman bij hem had aangedrongen op het schrappen van de sancties.
Ook Bin Salman was bij het gesprek aanwezig. Volgens de Turkse staatspers haakte ook de Turkse leider Erdogan digitaal aan. Wat Trump vandaag overigens precies heeft besproken met al-Sharaa is niet bekendgemaakt. Later vandaag vliegt de Amerikaanse president door naar Qatar.
Maartje Geels
Bij Israëlische luchtaanvallen op en rond Jabalia, een plaats in het noorden van de Gazastrook, zijn volgens medische bronnen zeker 45 Palestijnen omgekomen.
Enkele uren voor de aanvallen had het Israëlische leger de inwoners van zones in het noorden van de Gazastrook opgeroepen te evacueren.
Vlak daarvoor had de groep Islamitische Jihad raketten afgevuurd op de Israëlische steden Ashkelon en Sderot.
ANP
Het Israëlische leger heeft het ziekenhuis in Khan Younis, een van de grootste in de Gazastrook, met raketten beschoten. Volgens medische bronnen zijn zeker elf Palestijnen gedood in het ziekenhuis. In een nabijgelegen gebouw kwamen nog eens tien Palestijnen om door de aanvallen.
In de afgelopen 24 uur heeft Israël twee ziekenhuizen aangevallen. Dinsdagochtend was het Nasser-ziekenhuis het doelwit. Volgens Palestijnse bronnen kwamen bij die aanval twee mensen om het leven. Een van hen was de journalist Hassan Eslaih.
ANP
Het Israëlische leger heeft dinsdag de inwoners van zones in het noorden van de Gazastrook opgeroepen om te evacueren. 'Dit is de laatste waarschuwing voor de aanval!', schrijft Avichay Adraee, woordvoerder van het Israëlische leger op X. Volgens hem zal het leger hard toeslaan 'in elk gebied vanwaar raketten worden gelanceerd'.
Belga
Het kabinet ziet niets in een snelle verlichting van de sancties tegen Syrië. Maar daarin staat het in Europa vrijwel alleen, zei minister Caspar Veldkamp (Buitenlandse Zaken, NSC) dinsdagavond in de Tweede Kamer. 'De druk is aan het toenemen. Vooral van landen met handelsbelangen.'
De EU heeft al een deel van de sectorale sancties, zoals die tegen banken, opgeschort. Veel landen willen deze sancties verder verlichten. Nederland is daarin terughoudend, aldus de minister. Hij zal waarschijnlijk volgende week in Brussel ook 'op de rem trappen' om al te snelle verlichting van de sancties te voorkomen.
Veldkamp wil dat het nieuwe Syrische bewind, dat wortels heeft in het jihadisme, bewijs levert dat het de macht wil delen en minderheden wil beschermen. Sancties tegen personen, zoals die tegen de nieuwe Syrische president, wil de minister dan voorlopig ook niet opheffen.
De Amerikaanse president Donald Trump kondigde dinsdag aan alle sancties tegen Syrië te zullen opheffen. Veldkamp wil afwachten wat dat betekent. 'We zien wel vaker Amerikaanse aankondigingen die niet volledig worden opgevolgd.'
ANP
Tijdens zijn eerste grote bezoek aan het Midden-Oosten slaat Trump Israël over. Bewust. De Amerikaanse president lijkt zijn geduld met president Netanyahu te hebben verloren. De vraag is wat dat betekent voor Gaza.
Lees hier het volledige artikel.
Het Israëlische leger heeft een luchtaanval uitgevoerd op een Gazaans ziekenhuis, in een poging Hamaskopstuk Mohammad Sinwar te doden. Dat melden verschillende Amerikaanse media op basis van Israëlische legerfunctionarissen. Sinwar is de broer van Yahya Sinwar, de voormalig leider van de militante beweging die vorig jaar werd gedood. Of de aanval Mohammad Sinwar fataal is geworden, is onduidelijk.
Yahya Sinwar wordt gezien als het brein achter de aanval van Hamas op 7 oktober 2023. Na de dood van politiek leider Ismail Haniye in augustus vorig jaar, werd hij tot hoogste leider van Hamas benoemd. Die titel heeft hij niet lang kunnen dragen, want twee maanden later werd hij per toeval gedood bij een vuurgevecht met Israëlische militairen.
Na de dood van zijn broer nam Mohammad Sinwar het stokje over. Hij zou een van de laatste Hamaskopstukken in Gaza zijn.
Zonder Mohammad Sinwar bij naam te noemen, maakt ook het Israëlische leger melding van de aanval. Een commandocentrum van Hamas onder het ziekenhuis zou het doelwit zijn geweest. Israël beschuldigt Hamas er steevast van zich te verschuilen achter Palestijnse burgers, en doet dat nu opnieuw.
Jasper Daams
Bij de Israëlische aanval op het Nasser-ziekenhuis in het Zuid-Gazaanse Khan Younis van afgelopen nacht zijn twee doden gevallen. Dat meldt het ministerie van Volksgezondheid van Gaza, dat onder controle staat van Hamas. Een van de doden is de Palestijnse journalist Hassan Aslih.
Aslih lag in het Nasser-ziekenhuis om te worden behandeld voor de verwondingen die hij een maand geleden opliep bij een Israëlische aanval op hetzelfde hospitaal. Hij heeft meer dan een half miljoen volgers op Instagram, waar hij verslag deed van de oorlog. Sinds het begin van de oorlog zijn volgens de internationale belangenorganisatie Committee to Protect Journalists (CPJ) zeker 178 journalisten gedood in de Gazastrook.
Het Israëlische leger heeft Aslih ervan beschuldigd deel te hebben genomen aan de aanval van Hamas van 7 oktober 2023, wat door de militante beweging is weersproken. Op sociale media heeft Aslih beelden gedeeld van de aanval vanuit Israëlisch grondgebied. De Israëlische strijdkrachten zeiden eerder vandaag dat de aanval was gericht op ‘sleutelfiguren’ binnen Hamas, zonder Aslih bij naam te noemen.
Thom Canters
De Amerikaanse president Donald Trump is dinsdag gearriveerd in de Saoedische hoofdstad Riyad, voor zijn vierdaagse rondreis door het Midden-Oosten. Bij aankomst werd Trump opgewacht door de kroonprins Mohammed bin Salman van Saoedi-Arabië.
Trump en zijn gevolg, met onder anderen buitenlandminister Marco Rubio en defensieminister Pete Hegseth, werden daarna ontvangen op het presidentieel paleis in de hoofdstad. Later vandaag zal Trump spreken voor het US-Saudi Investment Forum. Ook staat er een diner met Bin Salman op het programma.
Het belangrijkste doel voor Trump is het sluiten van een reeks lucratieve economische deals met Saoedi-Arabië, variërend van wapens tot kunstmatige intelligentie. In Trump entourage zitten kopstukken uit het Amerikaanse bedrijfsleven, onder wie de bazen van Amazon, Nvidia, Palantir, Google en Boeing. Ook zal er gesproken worden over het Amerikaanse steun voor het opzetten van een Saoedisch atoomprogramma.
Woensdag vervolgt Trump zijn reis naar Qatar, op donderdag volgt een bezoek aan de Verenigde Arabische Emiraten. Trump zal niet afreizen naar Israël. Een bron binnen de Amerikaanse regering zei tegen CNN dat de president daar geen trek in heeft zolang een akkoord over een staakt-het-vuren in de Gazastrook of het leveren van humanitaire hulp aan het gebied niet binnen handbereik ligt.
Lees hier ook: Trumps eerste reis naar Midden-Oosten draait om eenvoudige deals – Gaza is diplomatiek onaantrekkelijk
Vandaag begint Donald Trump aan zijn eerste officiële staatsbezoek aan het Midden-Oosten. In Saoedi-Arabië, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten worden vooral de economische banden aangehaald. Waarom staat de nijpende situatie in Gaza zo laag op de agenda? En wat staat er nog meer op het spel bij dit bezoek? Hoofdredacteur Pieter Klok bespreekt het met Midden-Oosten-correspondent Jenne Jan Holtland en Amerika-correspondent Thomas Rueb.
Bijna een kwart van de Gazaanse bevolking loopt de komende maanden het risico te verhongeren. Dat blijkt uit een rapport van de internationale monitor van voedselzekerheid. Tijdens de vorige meting tussen, april en mei, hadden 244 duizend Gazanen nog te maken met‘catastrofale’ niveaus van voedselonzekerheid, de vijfde en laatste fase van de classificatie van het IPC (Integrated food security Phase Classification).
De situatie in de Gazastrook is sterk verslechterd door de aanhoudende Israëlische blokkade van humanitaire hulp aan het gebied. Doordat Israël heeft aangekondigd de militaire activiteiten in Gaza op te voeren, is het risico op hongersnood in het hele gebied ‘niet alleen reëel, maar ook waarschijnlijker’, zo staat in het IPC-rapport.
De gehele Gazaanse bevolking van 2,1 miljoen mensen bevindt zich nu al in fase 3 (crisis) of hoger, waar dat vorige maand nog 1,94 miljoen Gazanen betrof. Door de Israëlische blokkade zijn de voorraden van het Wereldvoedselprogramma (WFP) van de VN opgedroogd, evenals die van de VN-kinderrechtenorganisatie Unicef. In sommige delen van Gaza is de prijs van meel met bijna 3.000 procent gestegen.
Volgens het IPC moet onmiddellijk actie worden ondernomen om te voorkomen dat de hele Gazastrook met hongersnood te maken krijgt. Het noemt de plannen waarmee de Israëlische regering eerder deze maand kwam om voedselhulp geleidelijk weer toe te staan, ‘hoogst ontoereikend’.
Het IPC roept een hongersnood uit in een heel gebied als 30 procent van de kinderen met acute ondervoeding kampt en er per 10 duizend mensen dagelijks twee volwassenen of vier kinderen sterven aan honger.
Thom Canters
Bijna een kwart van de baby's in de Gazastrook is acuut ondervoed, zegt hulporganisatie Dokters van de Wereld. Dat geldt volgens de organisatie ook voor ongeveer evenveel vrouwen die borstvoeding geven. Daarmee zou de toestand in Gaza, dat het Israëlische leger heeft afgegrendeld voor veel van de benodigde voedseltransporten, vergelijkbaar zijn met hongergebieden als Jemen en Noordoost-Nigeria.
Dokters van de Wereld baseert zich op eigen onderzoek. Zo werd het afgelopen jaar de omtrek van de bovenarm van kinderen en vrouwen gemeten die hun klinieken in Gaza bezochten. Daaruit blijkt dat de acute ondervoeding sinds begin dit jaar weer snel toeneemt.
De ondervoeding hangt volgens de organisatie duidelijk samen met de Israëlische blokkade. 'Honger wordt gebruikt als oorlogswapen', zegt directeur Jasper Kuipers. De toestand is nog niet zo ernstig als afgelopen november, maar is daar volgens Dokters van de Wereld wel weer naar op weg.
Ongeveer 12 procent van de kinderen onder de vijf is acuut ondervoed en 19 procent van vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven. Omdat veel kinderen en vrouwen in de gevarenzone zitten, kan dat aantal de komende tijd snel toenemen.
ANP
Het Israëlische leger zegt een gerichte aanval op een commando- en controlecentrum in de buurt van het Nasser-ziekenhuis in Khan Younis in de Gazastrook te hebben uitgevoerd. Of er slachtoffers zijn gevallen door de aanval is nog niet bekend.
Volgens het leger was de aanval gericht op 'sleutelfiguren binnen de terroristische organisatie Hamas'. 'Het complex werd door terroristen gebruikt om terroristische plannen tegen Israëlische troepen en burgers te plannen en uit te voeren', zo schrijft het leger op X.
Het is de eerste aanval van het Israëlische leger nadat het kort de aanvallen op de Gazastrook had gestaakt om maandag de vrijlating mogelijk te maken van Edan Alexander, een 21-jarige Amerikaans-Israëlische gijzelaar.
ANP
De vrijlating van Edan Alexander is het resultaat van militaire en politieke druk die de Verenigde Staten hebben uitgeoefend. Dat heeft de Israëlische premier Benjamin Netanyahu gezegd, enkele uren na de vrijlating van de gijzelaar. Hij sprak van een ‘ontroerend moment’ en bedankte de Amerikaanse president Donald Trump voor diens zijn inspanningen.
Hamas droeg Alexander eerder vanavond in Gaza over aan het Rode Kruis. De hulporganisatie bracht de 21-jarige, die zowel de Israëlische als de Amerikaanse nationaliteit heeft, vervolgens naar het Israëlische leger. Al Jazeera publiceerde niet lang na de vrijlating een foto van Alexander, waarop te zien is dat hij zelfstandig overeind kan blijven. De foto zou enkele momenten voor de overdracht genomen zijn. Alexander oogt relatief gezond.
Netanyahu liet daarop in een verklaring uitgaan dat hij eerder vandaag nog telefonisch contact had met Trump. Die doet later deze week de regio aan, maar een bezoek aan Israël staat niet op het programma. Ook Hamas zegt contact te hebben gehad met Washington: die gesprekken verliepen volgens de militante organisatie goed. Nog altijd houdt Hamas in Gaza 59 gijzelaars vast, van wie er naar schatting nog 24 in leven zijn.
De vrijlating van Alexander werd vanavond zowel in Israël als in Tenafly (New Jersey) gevierd, de stad waar Alexander opgroeide. Hij was de laatst overgebleven Amerikaans-Israëlische gijzelaar in Gaza. Na het afronden van de middelbare school verhuisde Alexander naar Israël, waar hij zich aansloot bij het Israëlische leger. In 2023 werd hij aan de grens met Gaza gestationeerd: op 7 oktober ontvoerde Hamas hem uit een militaire buitenpost van het Israëlische leger.
Maartje Geels
Lees ook: Hamas laat Amerikaanse Israëliër vrij, maar krijgt daarvoor geen staakt-het-vuren
Bij aanvallen op een school in de Gazastrook heeft Israël ‘minstens tien mensen’ gedood. Dat zegt een woordvoerder van het door Hamas gecontroleerde Palestijnse Gezondheidsministerie tegen persbureau AFP. Onder de slachtoffers zouden ook vrouwen en kinderen zijn. Er raakten volgens de woordvoerder tientallen mensen gewond.
Volgens nieuwssite Al Jazeera is het dodental in het uur sinds de verklaring aan AFP zelfs gestegen tot 17. De Israëlische aanvallen waren gericht op de Fatima Bint Asad School in het noorden van Jabalia. De school fungeerde volgens het Gezondheidsministerie als opvang voor zo’n tweeduizend Palestijnen die zijn ontheemd tijdens het Israëlische offensief op de Gazastrook.
Het Israëlische ‘veiligheidskabinet’ keurde vorige week een plan van premier Benjamin Netanyahu goed om het offensief in de Gazastrook op te voeren. Het doel zou zijn om Hamas uit te schakelen, maar Netanyahu beloofde ook Palestijnse gebieden te gaan veroveren en bezetten.
Frank Rensen
De vrijlating van de Israëlisch-Amerikaanse gijzelaar Edan Alexander door Hamas zal niet leiden tot een wapenstilstand met Hamas of de vrijlating van Palestijnse gevangenen. Dat stelt de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in een verklaring. Netanyahu schrijft dat er juist voorbereidingen worden getroffen voor ‘een intensivering van de gevechten’ tegen Hamas in de Gazastrook.
Hamas meldde zondag Alexander vrij te willen laten, als toenadering voor een mogelijk staakt-het-vuren. Het zou een prioriteit zijn om Israël over te halen weer humanitaire hulp toe te laten in Gaza. Dit blokkeert Israël al maanden. De vrijlating van Alexander werd ook door de bemiddelaars Qatar en Egypte bestempeld als een bemoedigende stap richting hernieuwde onderhandelingen over een staakt-het-vuren.
Het is niet bekend wanneer Alexander precies vrijkomt. Een functionaris van Hamas zei zondag tegen persbureau DPA dat de vrijlating naar verwachting binnen 48 uur plaatsvindt. In Gaza zitten ook nog 57 andere gijzelaars. De Israëlische krijgsmacht denkt dat 34 van hen zijn overleden. Hamas en andere militanten ontvoerden ongeveer 250 gijzelaars tijdens hun zeer dodelijke aanval op Israël in oktober 2023 en namen ze mee naar Gaza.
Frank Rensen
Dit was het belangrijkste nieuws over het Midden-Oosten en de oorlog tussen Israël en Hamas van afgelopen week:
• De Amerikaanse president Donald Trump stelde tijdens een persconferentie dat de Verenigde Staten zullen stoppen met luchtaanvallen op Houthi-doelen in Jemen. Trump zegt dat de Houthi’s zich hebben overgegeven en dat ze hebben ‘beloofd’ geen aanvallen meer uit te voeren op handelsschepen op de Rode Zee. Dat deed de groep tot nu toe als reactie op Israëls aanhoudende bombardementen in Gaza.
• Nederland wil dat de EU onderzoekt of Israël zich nog wel houdt aan de voorwaarden van het EU-Israël Associatieverdrag. Minister Caspar Veldkamp (Buitenlandse Zaken) heeft dat aan EU-buitenlandchef Kaja Kallas laten weten naar aanleiding van de Israëlische blokkade van Gaza.
• Het Israëlische ‘veiligheidskabinet’ keurde maandag een nieuw plan goed om het offensief in de Gazastrook verder op te voeren. Het leger wil nieuwe gebieden veroveren en bezetten om er, naar eigen zeggen, Hamas-infrastructuur te vernietigen. De Palestijnse bevolking moet van het noorden naar het zuiden van de strook evacueren.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant