Beurzen zijn al weer hersteld van de duikeling die ze begin april maakten. Dat is gek, want hoewel het handelsconflict lijkt te bekoelen, zijn de huidige tarieven nog altijd hoog en de onzekerheid groot. Wat is er aan de hand?
‘Wees bang als anderen hebberig worden. Wees hebberig als anderen bang worden.’ Wie zich deze uitspraak over beleggen van de onlangs afgezwaaide celebrity-investeerder Warren Buffett ter harte neemt, kon de afgelopen weken goed verdienen.
Spectaculair was de ineenzakking van de aandelenbeurzen dit jaar. Vooral na 2 april ging het hard, toen Donald Trump tijdens een ceremonie in het Witte Huis ‘bevrijdingsdag’ afkondigde en een onnavolgbare lijst van astronomische importheffingen voor tientallen landen presenteerde. Op het dieptepunt in april verloor de Amerikaanse beursindex S&P 500 bijna een kwart van zijn waarde ten opzichte van het hoogtepunt in februari. Op de Nasdaq, waar vooral aandelen van techbedrijven genoteerd staan, waren de verliezen nog extremer.
Nu, een maandje later, is het beeld totaal anders. De Amerikaanse beurskoersen staan weer ruim boven het niveau van voor 2 april. Veel indices buiten de VS, waaronder Amsterdamse AEX, naderen zelfs alweer de recordstand van begin dit jaar.
Het herstel wordt verklaard door de terugtrekkende bewegingen die Trumps regering maakte in de weken na 2 april. De chaos op de financiële markten was zo groot dat Trump al op 9 april de tarieven van ‘bevrijdingsdag’ voor negentig dagen pauzeerde (op die van China na). Sindsdien is er een eerste handelsakkoordje gesloten met het Verenigd Koninkrijk. En deze week besloten de VS en China hun totaal uit de hand gelopen conflict (met tarieven van meer dan 100 procent) ook voor negentig dagen te bevriezen. De twee landen onderhandelen in Zuid-Korea over een definitief handelsakkoord.
Toch blijft het opmerkelijk dat beurzen zo ver terugveren. De situatie op de wereldmarkt is immers bij lange na niet de oude. Er gelden in de VS nog altijd importheffingen van 10 procent op goederen uit bijna alle landen ter wereld. Het tarief voor China is gepauzeerd op 30 procent. Daar komen heffingen van 25 procent op auto’s, aluminium en staal bovenop.
Bovendien hangen de torenhoge heffingen van bevrijdingsdag – waaronder een heffing van 25 procent op alle producten uit de Europese Unie – nog boven de markt. Ook is niet uitgesloten dat de handelsoorlog tussen de VS en China opnieuw opflakkert.
Maar optimistische beleggers zien als meer structurele winst van de afgelopen weken dat ‘de markt’ Trump en andere autoritaire leiders in de wereld een lesje heeft geleerd. In tientallen jaren van vrijhandel zijn economieën van landen zo verknoopt geraakt dat het instellen van importheffingen gigantische economische schade en onzekerheid in eigen land oplevert. De onvrede die dat bij de bevolking veroorzaakt is zelfs voor autoritaire leiders bedreigend.
Daar komt bij dat Trump ook nog eens een machtstrijd verloor met de baas van de Amerikaanse centrale bank. Toen de markten zeer negatief reageerden nadat Trumps hintte op het ontslag van Fed-pesident Jerome Powell, ontkende hij snel ooit zoiets gezegd te hebben. En dan was er afgelopen week ook nog een onverwachte meevaller voor beleggers: de inflatie in de VS blijkt minder hard op te lopen dan gevreesd.
Toch duidt ING-analist Carsten Brzeski het bliksemherstel van de aandelen vooral op de ‘irrationaliteit’ van de markten. ‘Kortetermijndenken en wishful thinking bepaalt nu de handel. Maar wie meer naar de reële economie kijkt ziet voor zulk optimisme helemaal geen aanleiding’, zegt Brzeski. ‘Ik spreek met veel bedrijven en die zijn allemaal zeer onzeker over de toekomst door de wispelturigheid van Trump. Het is nog altijd totaal onvoorspelbaar.’
Ook belegginsstrateeg Richard de Groot van ABN Amro schrijft in een analyse dat ‘de economische vooruitzichten zijn minder rooskleurig dan voor 2 april’. De bank denkt dat ‘het huidige herstel iets te enthousiast is’ en gebruikt de relatief hoge koers om meer riskante beleggingen juist te verkopen.
Dat het geen business as usual is, blijkt ook bij een analyse van verschillende typen aandelen. Zo is het herstel van techbedrijven over het algemeen goed, maar is de koers van olie- en gasbedrijven zoals Shell, PB en Chevron amper gestegen. Dat laatste is het gevolg van een lage olieprijs omdat er nog altijd een wereldwijde afkoeling van de economie wordt voorzien.
Defensiebedrijven doen het juist uitzonderlijk goed, zeker in Europa. Over het algemeen is het herstel op Europese beurzen sowieso groter dan in de VS. Allemaal tekenen dat geopolitieke spanningen nog wel even aanhouden.
Ook andere belangrijke koersen bevestigen de zorg over de VS: de dollar en de rente op Amerikaanse staatsschuld. Die graadmeters voor het vertrouwen van de wereld in de Amerikaanse economie, zijn slechts licht hersteld sinds begin april. ‘De handelaren in obligaties en valuta kijken denk ik wat verder vooruit’, zegt Carsten Brzeski. ‘En die zien: het is nog steeds chaos in de wereld.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant