Hongaarse journalisten en lieden uit het maatschappelijk middenveld keren zich tegen een omstreden wetsvoorstel van regeringspartij Fidesz. Het voorstel lijkt geïnspireerd op een Russische wet en bemoeilijkt buitenlandse financiering voor onder meer ngo’s en media.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Fidesz, de partij van premier Viktor Orbán, heeft een meerderheid in het Hongaarse parlement, waardoor het waarschijnlijk is dat de wet wordt aangenomen. Hongarije zal zodoende nog wat verder opschuiven richting een autocratie, die vergelijkbaar is met het Rusland van Vladimir Poetin, van wie Orbán een groot bewonderaar is.
De wet werd dinsdag ingediend door János Halász, die al sinds 1998 actief is voor Fidesz en in twee regeringen-Orbán diende als staatssecretaris. Hij diende de wet in onder het mom van het bevorderen van transparante geldstromen en zegt zich te richten op ‘organisaties die de soevereiniteit van Hongarije bedreigen’.
In praktijk zal de wet ertoe leiden dat autoriteiten financiering uit het buitenland kunnen blokkeren en uiteindelijk zelfs organisaties kunnen verbieden. Dit kan de doodsteek zijn voor ngo’s, onafhankelijke journalistieke platforms en andere maatschappelijke organisaties die tegenwicht bieden aan het illiberale en oerconservatieve bewind van Orbán. Deze tegenkrachten zijn doorgaans voor een belangrijk deel afhankelijk van donaties en geldschieters uit het buitenland.
‘De wet is de ernstigste aanval op de overgebleven onafhankelijke instituties in Hongarije tot dusver’, schrijven 62 organisaties in een open brief. ‘De aanval is erop gericht alle kritische stemmen het zwijgen op te leggen en de Hongaarse democratie verder af te breken.’ Volgens de ondertekenaars kunnen met deze wet ook individuen onderzocht en vervolgd worden.
De wet riekt naar een Russische wet gericht tegen ‘buitenlandse agenten’ die autoriteiten sinds 2012 de bevoegdheid geeft oppositiekrachten het werk onmogelijk te maken en te arresteren. Tientallen journalisten en oppositiepolitici zijn sindsdien aangemerkt als buitenlandse agent. In veel gevallen moesten zij het land ontvluchten, of zijn zij gevangengezet.
Het indienen en uiteindelijk ook invoeren van een vrijwel identieke wet in Georgië, leidde in 2023 en 2024 tot zeer grootschalige protesten. De pro-Europese demonstranten zagen hierin het bewijs dat de regering koos voor een pro-Russische, antidemocratische koers.
Hoewel het een nieuwe en verdergaande stap is, is het niet verrassend dat Orbáns partij het wetsvoorstel heeft ingediend. Orbán is in de EU een van de trouwste bondgenoten van Poetin. Bovendien heeft de premier kritische organisaties meermaals een ‘schaduwleger’ genoemd, die ‘de Hongaarse staat ondermijnen’.
Zijn Fidesz keert zich al jaren tegen ngo’s en onafhankelijke media door wetten aan te nemen die kritische geluiden hinderen en intimideren. Zo trad in 2023 het ‘kantoor bescherming soevereiniteit’ aan, die (media) organisaties onderzoekt die zogenaamd onder buitenlandse invloed staan en de ‘Hongaarse christelijke waarden bedreigen’. Daar worden ook groeperingen onder geschaard die bijvoorbeeld opkomen voor trans- en homorechten. Een wetswijziging in maart leidde ertoe dat de jaarlijkse Pride in Boedapest nu verboden is.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant