Na 2030 groeit het risico op stroomtekorten. Op momenten met onvoldoende zon en wind zijn er dan niet altijd genoeg flexibele bronnen om het hele land van stroom te voorzien, verwacht TenneT. De netbeheerder herhaalt zijn oproep aan het kabinet om daar wat aan te doen.
Vorig jaar bleek voor het eerst uit de zogeheten Monitor Leveringszekerheid dat het aantal uren met stroomtekort na 2030 oploopt. In 2033 ligt dat aantal uren boven de landelijk afgesproken norm van vier uur per jaar.
Het onderzoek is dit jaar herhaald en komt grotendeels tot dezelfde conclusies. TenneT verwacht in 2033 gemiddeld dertien uren met een stroomtekort en in 2035 negen uren. Bij koude, windstille winters kan dat aantal groter zijn, en bij gunstige omstandigheden juist kleiner.
Een uur met een stroomtekort betekent niet dat het hele land zonder elektriciteit zit, maar wel dat een deel van de gebruikers in het donker komt te zitten.
De scores zijn iets beter dan in het onderzoek van vorig jaar. Dat komt onder meer doordat TenneT nu gebruikmaakt van weerscenario's die rekening houden met klimaatverandering, waardoor 'elfstedenwinters' minder vaak voorkomen. Ook denkt de netbeheerder dat het aantal batterijen in ons energiesysteem sneller zal toenemen dan eerder gedacht.
Maar er blijft na 2030 een tekort aan zogenoemd 'regelbaar vermogen', zoals gas- en kerncentrales die op elk gewenst moment kunnen draaien. Die blijven nodig als zonnepanelen, windmolens en batterijen onvoldoende stroom kunnen leveren. In 2030 moeten alle Nederlandse kolencentrales dicht en ook gascentrales draaien steeds minder vaak door de groei van duurzame bronnen. Daardoor wordt het financieel minder aantrekkelijk om ze open te houden.
Dat geldt vooral voor minder efficiënte centrales, die minder vaak draaien. "Het is niet voor alle gascentrales kommer en kwel", zegt Joost Greunsven, marktanalist voor TenneT. Maar oudere centrales krijgen mogelijk te maken met hoge onderhoudskosten die ze niet kunnen terugverdienen. "Die hebben het op dit moment moeilijk."
Hetzelfde probleem speelt in onze buurlanden, waar ook kern-, kolen- en gascentrales sluiten. "We adviseren het ministerie daarom om tijdig maatregelen te treffen om voldoende flexibiliteit en regelbaar vermogen mogelijk te maken", zegt operationeel directeur Maarten Abbenhuis van TenneT. Hij pleit voor een grondig onderzoek naar de beste oplossing.
Het kabinet zegt zo'n onderzoek te willen uitvoeren. Er wordt dan bijvoorbeeld gekeken naar de mogelijkheid om een "strategische reserve" aan te houden. Oude gascentrales zouden dan niet helemaal gesloten worden, maar worden overgenomen door TenneT en beschikbaar blijven voor de momenten waarop een stroomtekort dreigt.
Een andere mogelijkheid is om nieuwe gas- of waterstofcentrales te laten bouwen. Die zouden een vergoeding krijgen als ze beschikbaar zijn om stroom te leveren, en niet alleen als ze daadwerkelijk draaien.
Duitsland wil op deze manier veel nieuwe gascentrales neerzetten, die vanaf 2035 moeten overschakelen op duurzame waterstof. Maar tegenstanders zijn kritisch, omdat ze vrezen dat zo de afhankelijkheid van aardgas langer blijft bestaan. Bovendien kost het een flinke smak geld. Volgens TenneT is het twijfelachtig of nieuwbouw in Nederland nodig is.
De netbeheerder raadt wel aan om om innovatieve energieopslag te stimuleren. Nieuwe technieken als opslag met perslucht zouden een belangrijke rol kunnen spelen bij het voorkomen van stroomtekorten, omdat ze stroom veel langer kunnen opslaan dan de lithiumbatterijen die dat meestal maximaal vier uur doen. Maar deze nieuwe technologieën zijn nog niet op grote schaal beschikbaar.
Source: Nu.nl economisch