Strips ‘Yokohama Kaidashi Kikou’ is een manga die de lezer kalmeert. In korte hoofdstukken wordt het verhaal verteld van een meisje dat een koffietentje runt in een post-apocalyptische wereld.
Beeld XRA-Empire
De mangareeks Yokohama Kaidashi Kikou van Hitoshi Ashinano lees je om te ontspannen. De gebeurtenissen rond Alpha Hatsuseno in haar afgelegen koffiehuisje, waar zelden iets gebeurt, zijn sereen en ontroerend. De korte hoofdstukken voelen vreemd aan, als triviale slices of life, en houden bijvoorbeeld op nadat een van de personages heeft verkondigd dat dingen zijn veranderd en zullen blijven veranderen. De honderden hoofdstukjes eindigen steeds met het zinnetje ‘That’s all’. Hier mogen we het mee doen, in meer dan 2.200 pagina’s. Veel blijft onbesproken, het is vooral de ervaring die je bijblijft.
Hitoshi Ashinano: Yokohama Kaidashi Kikou Deluxe edition, vijf delen. Seven Seas Entertainment. 420 tot 486 pagina’s per deel. 24,99 euro per deel. Ook als e-boek: 13,58 euro per deel.
Yokohama Kaidashi Kikou is de stripvariant van wat in de literatuur healing fiction heet, en wat niet toevallig ook haar oorsprong heeft in Japan. Het ontroert en leunt op alledaagse ervaringen en gesprekken, die bijna niet kleiner en ingetogener kunnen worden gebracht. Actie is afwezig, het gaat om het gevoel – van de lezer. Het koffietentje van Alpha is de veilige haven van waaruit we de boel in de gaten houden.
In Yokohama Kaidashi Kikou draait het om Alpha Hatsuseno, een levensecht robotmeisje dat leeft in een post-apocalyptische wereld. Nu eens geen grauwe werkelijkheid zoals gebruikelijk in strips, maar een stille, vredige omgeving die is overgenomen door de natuur. Steden zijn onder water geraakt, de leegte is groen en weids. Wat er precies heeft plaatsgevonden wordt nooit uitgelegd, niemand heeft het erover. Mensen, die anders dan Alpha sterfelijk zijn, hebben hun lot geaccepteerd. Er is geen wanklank te horen. Het is een wereld waar je naar kunt verlangen en dat lijkt de bedoeling van de auteur.
Alpha's koffietentje staat plompverloren aan een heuvelachtig straatje. Ze is er meestal alleen, soms komt er iemand uit de buurt langs. Op gezette tijden gaat ze op haar scooter naar Yokohama, de grote stad waar ze koffie inkoopt. De titel van de reeks verwijst hiernaar: ‘Kaidashi kikou’ kun je vertalen als boodschappenlijstje. De losse hoofdstukken gaan over koffie zetten, een terloopse gedachte, het weer en wat de dag zal brengen. Er wordt niet veel gesproken; dan overpeinst Alpha het leven of maakt ze foto’s. Alles in een te koesteren tempo.
Beeld XRA-Empire
Dit gebeurt duidelijk niet zomaar. Alpha’s dagelijkse besognes, dingen die gaandeweg niet meer mogelijk blijken vanwege zaken als de stijgende zeespiegel (die ooit haar koffietentje bereikt) dragen bij aan het centrale idee dat we stil moeten staan bij onze vergankelijkheid. Hiermee haakt Ashinano aan bij mono no aware, de Japanse traditie die de schoonheid van het voorbijgaande benadrukt. Die weemoed is heel fijn door het verhaal verweven en zorgt voor continuïteit in de vertelling.
De complete strip, die onlangs in het Engels werd gebundeld in vijf flinke delen, heeft een geweldige aantrekkingskracht. Het gaat in deze manga om het doorlezen, er zit een flow in de vertelling die aanstekelijk is. De tekeningen, in zwart-wit met af en toe een kleurenkatern, zijn helder en vederlicht. De gesprekken en overpeinzingen zijn licht filosofisch, zelfs de onderbrekingen van hoofdstuk naar hoofdstuk voelen betekenisvol aan. Toch wordt het nergens sturend, er is veel wat Ashinano onbesproken laat. In een toekomstige wereld zonder internet en telefoon zal het zijn zoals in en om het koffietentje van Alpha: rustig, stil, overzichtelijk en zonder ruis. Om van te houden.
Er zijn meer verhalen zoals Yokohama Kaidashi Kikou. Hieronder bespreken we er twee:
Jiro Taniguchi (1947-2017) was een belangrijke mangatekenaar in Europa, omdat hij een brug sloeg tussen de Japanse en westerse stripcultuur. Zijn strips hebben een onmiskenbare oosterse uitstraling, maar zonder de cartooneske frivoliteit die veel manga heeft. Taniguchi’s schitterende The Walking Man is een bijna tekstloos verhaal over – inderdaad – een man die gaat wandelen. De lezer wandelt met hem op, door stad en buitenwijken. Behalve meekijken gebeurt er niets. Taniguchi vertelde in een interview dat het zijn doel was de lezer te laten onthaasten. Hij vond dat mensen te weinig kijken, te weinig stilstaan bij de schoonheid van wat om ons heen is. Een betoverende, stressvrije leeservaring.
Jiro Taniguchi: The Walking Man (Fanfare Ponent Mon, 240 pagina's hardcover, 35,00 euro)
The girl from the other side is een gothic fantasy sprookje dat net als Yokohama Kaidashi Kikou nauwelijks een plot kent, maar zich vooral richt op karakterontwikkeling en onderlinge relaties. Al in het eerste deel wordt duidelijk wat er aan de hand is: het koninkrijk is opgedeeld in twee helften. In de ‘Inside’ wonen de mensen, in de ‘Outside’ de verstoten besmettelingen die beestachtige vormen aannemen. Een meisje wordt gezien in de Outside in gezelschap van een verstoteling, maar zij heeft die kenmerken niet. Het duurt bijna 2.000 pagina’s voordat we weten hoe dat zit. Tot die tijd is het vooral mysterieus en leven we een zorgeloos kinderleventje tussen de strijdende partijen.
Nagabe: The girl from the other side (Seven Seas Entertainment, 11 delen à 180 pagina’s, 12,99 euro per deel)
Source: NRC