is columnist van de Volkskrant.
De ambtenaar van de gemeente Stockholm die de brief opende van de Amerikaanse ambassade in Zweden zal met zijn ogen hebben geknipperd. De ambassade verzocht de Zweedse hoofdstad om te stoppen met het beleid gericht op gelijkheid, diversiteit en inclusie. Europese bedrijven die zakendoen met de Amerikaanse overheid en wetenschappers die samenwerken met Amerikaanse universiteiten hebben soortgelijke oekazes gekregen.
Het is een goed voorbeeld van de brutaliteit én creativiteit waarmee president Trump de wereld naar zijn hand probeert te zetten. In de Verenigde Staten werd tot op heden bij de gunning van overheidsopdrachten vaak rekening gehouden met diversiteit van leveranciers. Zo moet de overheid in New York ernaar streven om 30 procent van de opdrachten te gunnen aan bedrijven waarvan de eigenaar vrouw is, of tot een andere ondervertegenwoordigde groep behoort.
Maar nu zijn de rollen omgedraaid en gebruikt Trump de wapens van de wakkere klasse, om gekrenkte mannen te wreken. Hij heeft zijn verkiezingsoverwinning voor een niet onbelangrijk deel te danken aan de manosfeer, een online broeinest vol wrok tegen vrouwen en progressie. Dat leger vaak jonge, rancuneuze mannen vindt elkaar onder andere via videostreams en podcasts (in Nederland is de talkshow Vandaag Inside zo’n ontmoetingsplaats).
Trump had er simpelweg mee kunnen volstaan om de diversiteitseis bij federale aanbestedingen te laten vervallen. Maar hij gaat veel verder en gebruikt de aanzienlijke koopkracht van de Amerikaanse overheid om bedrijven en universiteiten te dwingen alle vormen van diversiteit af te zweren, ook als die bedrijven en universiteiten zelf vinden dat een divers personeelsbestand tot betere uitkomsten leidt.
Wat nu gebeurt lijkt op het mccarthyisme van de jaren vijftig. Destijds voerde de Amerikaanse overheid ook een hetze tegen progressieven, toen uit vrees voor communistische invloeden. De vragenlijst die Wageningse wetenschappers ontvingen van de Amerikaanse Geologische Dienst heeft dezelfde spruitjeslucht (‘Neemt dit onderzoeksproject gepaste maatregelen om vrouwen te beschermen en te verdedigen tegen de gender-ideologie?’).
De Amerikaanse journalist Susan Faludi schreef in 1991 al in haar boek Backlash over de cyclus van feminisme en mannelijk revanchisme. Na elke feministische golf dient zich volgens Faludi een masculiene golf aan. Toen vrouwen tijdens de tweede feministische golf hun plek op de werkvloer en universiteiten opeisten, waren mannen er als de kippen bij om vrouwen te beschuldigen van mannenonderdrukking – doelend op regels rond huwelijk, echtscheiding en voogdij.
De eerste verkiezingsoverwinning van Trump in 2016 was een reactie op het presidentschap van Barack Obama. Trumps tweede verkiezingsoverwinning in 2024 is een reactie op de ‘woke-ideologie’ en het succes van de MeToo-beweging, die de afgelopen jaren een flink aantal machtige mannen heeft geveld. Maar het manbeeld van Trump dateert uit de jaren zeventig en heeft weinig met de werkelijkheid van doen.
Toen Trump zijn handelsoorlog afkondigde, was het gazon van het Witte Huis gevuld met mannen in gele hesjes en met veiligheidshelmen op. Bill Clinton wees er echter in 1996 al op dat we naar een economie gaan die wordt gedomineerd door informatie en technologie, waar we steeds meer met onze hersens werken en minder met onze spieren.
Clinton kon destijds nog niet bevroeden dat kunstmatige intelligentie een groot deel van ons denkwerk zou overnemen. De nieuwste AI-modellen kunnen met gemak de moeilijkste examens maken, zoals de toelatingstesten voor de prestigieuze Amerikaanse universiteiten. Ook produceren ze essays die niet te onderscheiden zijn van die van postdoctorale studenten.
Waar de grote taalmodellen (LLM’s) moeite mee hebben, is multitasken. Zo worstelen ze met het bijhouden van verschillende informatiestromen, het reageren op een dynamische omgeving en het werken met onduidelijke of veranderende doelen. Dat wil zeggen: des te rommeliger je workflow, des te kleiner de kans dat je wordt vervangen door kunstmatige intelligentie.
Omdat kunstmatige intelligentie superieur wordt in eenduidige taken, die mannen nu vaak doen, kunnen we ons daar in de toekomst niet meer op onderscheiden. Om mee te tellen in de samenleving zijn vooral goed ontwikkelde connecties tussen beide hersenhelften van belang, zoals vrouwen die vaker hebben. De verschillen tussen mannen en vrouwen zullen daardoor vervagen, tot het punt waarop het nauwelijks zinvol is om nog onderscheid te maken.
In hegeliaanse termen is er dan sprake van ‘Aufhebung’, waarbij iets wordt opgeheven, maar ook wordt behouden en geïntegreerd in een hoger geheel. Zo bezien is de manosfeer de laatste stuiptrekking van het patriarchaat.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant