DEN HAAG - Voorlichting aan ouders en kinderen is onduidelijk en onvolledig, klachten worden niet of nauwelijks geregistreerd, wachtlijsten zijn onbekend en folders en websites sluiten totaal niet aan bij de kinderen en hun ouders. De Jeugdombudsman in Den Haag heeft forse kritiek op de inrichting van de Jeugdhulpverlening in die stad. Een rapport hierover is woensdag gepubliceerd.
Het leek een heel mooi streven van de gemeente Den Haag: maak de organisatie van de jeugdhulpverlening overzichtelijker. In plaats van 190 aanbieders van hulp, ging de gemeente op 1 januari vorig jaar over op twee aanbieders: Kracht en rondomJou.
Beide organisaties kregen een specifiek deel van de stad toegewezen. Woon je bijvoorbeeld in het stadsdeel Escamp, dan kun je alleen terecht bij Kracht. Woon je in Leidschenveen-Ypenburg dan wordt de hulp geregeld door rondomJou.
Deze reorganisatie betekende in de praktijk dat veel jongeren moesten wisselen van hulpverlener. Om dat soepel te laten verlopen had de gemeente een half jaar uitgetrokken. Op 1 juli vorig jaar bleek het echter nog een flinke chaos.
Nu komt de Jeugdombudsman met een rapport over het eerste jaar van de nieuwe organisatie. De conclusies liegen er niet om. Jeugdombudsman Coby van der Kooi stelt dat de 'rechtszekerheid van ouders en jeugdigen' door de huidige manier van werken niet goed kan worden gegarandeerd.
Belangrijk punt is dat iedereen in principe binnen acht weken moet horen of, en zo ja, welke hulp er aangeboden wordt. Maar de grote vraag is wanneer die acht weken gaan tellen. Ouders denken volgens het onderzoek vaak dat de klok gaat lopen als ze om hulp hebben gevraagd.
De gemeente zegt dat die acht weken gaan tellen als er een eerste gesprek is geweest met Kracht of rondomJou. En de twee organisaties zeggen dat de termijn pas ingaat als er een ondertekend plan voor de hulpverlening op tafel ligt.
Ter illustratie: tussen de vraag om hulp en een eerste gesprek zitten geregeld al zeven tot acht weken. Daarna moet een plan worden opgesteld en ook dat kost tijd. Ouders kunnen vervolgens hun mening geven, die moet worden verwerkt in het plan en pas daarna kan het worden ondertekend.
Jeugdhulpverlening is meestal 'zorg in natura'. In normaal Nederlands: iemand krijgt hulp en de rekening gaat naar de gemeente. Maar in sommige gevallen kunnen mensen ook een PGB aanvragen. PGB staat voor een Persoonsgebonden Budget. Hiermee kan de zorg zelf worden gezocht en betaald.
Uit onderzoek van de Jeugdombudsman blijkt dat deze mogelijkheid vaak niet wordt genoemd door Kracht en rondomJou. Ouders zouden het 'gevoel hebben dat die optie bij hen wordt weggehouden', staat in het rapport. Een enkele ouder heeft volgens het rapport te horen gekregen dat het aanvragen geen zin had 'omdat er toch geen geld voor was.'
Een belangrijk punt van zorg ligt ook bij de manier waarop klachten kunnen worden ingediend. Dat is volgens de Jeugdombudsman namelijk heel onduidelijk. Kracht en rondomJou hebben sowieso andere regelingen, en soms moet een klacht bij de gemeente zelf worden ingediend.
Mensen hebben ook recht op hulp bij het indienen van een klacht, maar dat wordt ze volgens het rapport niet verteld. Datzelfde geldt overigens voor hulp bij de aanvraag van zorg. Ook daarvoor moet onafhankelijke ondersteuning beschikbaar zijn, maar dat staat nergens.
De klachten zelf worden volgens de Jeugdombudsman niet of nauwelijks geregistreerd. Reden hiervoor kan zijn, dat ze in een gesprek uit de wereld worden geholpen. Of omdat medewerkers van Kracht en rondomJou iets niet herkennen als officiële klacht.
Ombudsman Coby van der Kooi vindt dat niet goed, juist omdat je van klachten kunt leren en je de dienstverlening hierdoor kunt verbeteren. Bovendien is de gemeente verantwoordelijk voor de jeugdhulpverlening. Maar als diezelfde gemeente niet weet hoeveel en waarover wordt geklaagd kan er niet worden bijgestuurd.
In het onderzoek is ook gekeken naar de folders en de websites van Kracht, rondomJou en de gemeente. Het valt Van der Kooi op dat daar tegenstrijdige informatie op staat. De teksten sluiten volgens haar totaal niet aan bij de jeugdigen die hulp zoeken. Ook voor de ouders zijn ze niet goed, stelt de Jeugdombudsman.
Wat volgens haar vooral ontbreekt zijn antwoorden op vragen als: wat kun je, van wie, wanneer verwachten? Wanneer wordt er een beslissing genomen en wat kun je doen als je het er niet mee eens bent? Waar kun je een klacht indienen en hoe gaat het dan verder? En waar kun je terecht voor hulp bij een aanvraag of een klacht?
Met het rapport komt de Jeugdombudsman met vijf punten waar volgens haar de gemeente mee aan de slag moet. Ze ziet graag dat een vraag om hulp een heel duidelijk begin- en eindpunt heeft, en dat dat voor iedereen duidelijk is. Ook moet voor iedereen bekend zijn hoe klachten ingediend moeten worden.
Alle klachten moeten worden geregistreerd zodat ervan geleerd kan worden en informatie die gegeven wordt moet voor iedereen overal hetzelfde zijn. Hiermee werk je overigens wachtlijsten niet weg. Daarom vindt ze dat ouders en jeugdigen die op zo'n lijst staan, weten hoelang ze moeten wachten en wat eventuele alternatieven zijn.
De gemeente Den Haag kan op dit moment niet reageren. Een woordvoerder van verantwoordelijk wethouder Hilbert Bredemeijer zegt dat het rapport eerst bestudeerd gaat worden en er over enkele weken een reactie komt.
Source: Omroep West Den Haag