Het moet voor Europese boeren makkelijker worden om aanspraak te maken op landbouwsubsidies, vindt de Europese Commissie. Milieuregels rond onder meer de bescherming van grasland, beken en sloten moeten het ontgelden.
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over landbouw en voedsel.
Het versoepelingspakket dat Eurocommissaris voor Landbouw Christophe Hansen vandaag presenteert, en dat in handen is van de Volkskrant, is het tweede in iets meer dan een jaar tijd. In maart vorig jaar, kort nadat in meerdere lidstaten boerenprotesten waren geweest, voerde de EU al een aantal versoepelingen door. Andere groene EU-regelgeving voor de landbouw werd de afgelopen jaren afgezwakt of ingetrokken. Met de nieuwe wijzigingen zet de Commissie die koers door.
Het belangrijkst zijn de versoepelingen van zogeheten goede landbouw- en milieucondities (GMLC’s) – zaken die boeren moeten implementeren om in aanmerking te komen voor Europese landbouwsubsidies. Jaarlijks bedragen die subsidies zo’n 55 miljard euro, bijna een derde van het totale EU-budget.
Een van die eisen is dat boeren en lidstaten werken aan het behoud van blijvend grasland. Grasland dat niet wordt omgeploegd, neemt namelijk CO₂ op en houdt water vast. Dat dempt weer de gevolgen van droogte of hevige regenval.
Het areaal blijvend grasland mag daarom met maximaal 5 procent afnemen ten opzichte van 2018. Eurocommissaris Hansen stelt voor om dat op te hogen naar 10 procent. Dit zou veehouders in staat stellen om in plaats van gras meer voedergewassen te verbouwen, zoals maïs.
In Nederland is het blijvend grasland tussen 2018 en 2024 met 1,9 procent afgenomen. De verwachting is dat deze krimp de komende jaren versnelt, omdat melkveehouders zich laten uitkopen en hun grasland verkopen aan akkerbouwers.
Luxemburger Hansen wil ook de regels over de bescherming van waterlopen te versoepelen. Boeren moeten een bufferstrook aanhouden langs sloten en beken, om te voorkomen dat mest of bestrijdingsmiddelen in het water komen. Het is voortaan aan een lidstaat om te bepalen voor welke waterlopen deze regel geldt.
Met de wijzigingen wil de Hansen de regeldruk op het boerenerf terugdringen. Zo worden biologische boeren van veel vereisten vrijgesteld, omdat ze daar toch al aan moeten voldoen om het biokeurmerk te krijgen. Boeren met minder dan 10 hectare grond hoeven helemaal niet te voldoen aan de eisen, omdat de regeldruk voor hen te hoog zou zijn en zij slechts een klein deel van alle landbouwgrond in de EU bebouwen.
Andere wijzigingen zijn meer direct op de inkomenspositie van boeren gericht. Lidstaten krijgen bijvoorbeeld de mogelijkheid om boeren te compenseren die bijdragen aan de bescherming van wetlands en veengebieden. Zulke natte gebieden leggen koolstof vast, maar zijn voor boeren lastig te bewerken. Een versoepeling van de regels, zoals onder meer Ierland en Letland wilden, komt er niet.
De subsidievereisten zijn bedoeld om duurzaam grondgebruik te stimuleren en boeren weerbaarder te maken tegen natuurrampen. Terwijl Hansen die eisen versoepelt, wil hij het makkelijker maken om boeren te compenseren voor schade als gevolg van bijvoorbeeld droogte of overstromingen. De zwaarst getroffen boeren kunnen straks ‘crisisbetalingen’ ontvangen uit de landbouwsubsidiepot.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant