Afghanen mogen voorlopig niet meer schaken. Volgens de fundamentalistisch-islamitische Talibanregering valt schaken mogelijk als gokken aan te merken. De Taliban maken stukje bij beetje korte metten met alle gebruiken die ze in strijd achten met de sharia.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Een woordvoerder van de Taliban zegt tegen persbureau AFP dat het besluit nog niet definitief is: ‘Er zijn religieuze overwegingen met betrekking tot de schaaksport’, aldus Atal Mashwani. ‘Totdat die overwegingen zijn geadresseerd, wordt het spelen van schaken opgeschort.’
Schaken is daarmee het nieuwste slachtoffer van de bandrift van de Taliban. Eerder verboden ze bijvoorbeeld mixed martial arts (mma), omdat de sport te gewelddadig zou zijn volgens de islamitische wet. De Taliban besloten nadat ze in 2021 weer aan de macht waren gekomen dat klappen in het gezicht niet meer waren toegestaan. Helemaal consequent zijn ze daarbij overigens niet: regulier boksen is nog wel legaal.
Ook schaken is volgens de Taliban waarschijnlijk in strijd met de sharia. De reden is dat het binnen sommige, uiterst strikte interpretaties van de islamitische wetgeving, geldt als gokspel. Gokken is binnen de islam ten strengste verboden.
De interpretatie van schaken als gokspel voert mogelijk terug op een voorganger van het schaakspel, waarbij een dobbelsteen bepaalde hoe de stukken over het bord bewogen. Ook hadden vroegere islamitische geleerden iconoclastische bezwaren: de schaakstukken zouden gelden als iconen die worden vereerd.
Het verbieden van schaken binnen streng-islamitische regimes is daarom niet zonder precedent, hoewel het spel een grote traditie heeft in de islamitische wereld – het spel belandde in de middeleeuwen in Europa via Perzië en de Arabische wereld.
Na de Iraanse Revolutie in 1979 werd schaken in het sjiitische Iran – voormalig Perzië – echter al snel verboden. Pas na een religieus edict van de opperste leider ayatollah Khomeini werd schaken in 1988 weer toegestaan. Volgens Khomeini was schaken slechts gokken als er ook een geldelement bij komt kijken.
Zijn soennitische evenknie Abdulaziz Al Sheikh, als grootmoefti van Saoedi-Arabië de voornaamste religieuze autoriteit van het land, kwam in 2016 wel weer tot de conclusie dat schaken haram is. Hij noemde het spel een ‘verspilling van tijd en geld en reden voor haat en nijd tussen spelers’.
Dat leidde evenwel niet tot een verbod in het land. In 2017 organiseerde Saoedi-Arabië zelfs het WK snelschaken, ook voor vrouwen. De toenmalige Oekraïense wereldkampioen Anna Moezytsjoek weigerde wel naar het land af te reizen, omdat ze bedekkende kleding moest dragen en niet zelfstandig over straat mocht.
In Afghanistan zullen dergelijke dilemma’s niet spelen. Niet alleen omdat schaken in ieder geval voorlopig niet mag, maar vooral omdat vrouwen onder het juk van de Taliban geen énkele sport mogen beoefenen.
Om die reden heeft wereldvoetbalbond Fifa eind vorige week de oprichting goedgekeurd van een team met gevluchte Afghaanse vrouwen, dat wedstrijden mag spelen onder auspiciën van de bond. De inzet van de Afghaanse vrouwen is dat dit team officieel zal gelden als Afghaans vrouwenelftal en zich ook onder die vlag mag proberen te plaatsen voor internationale toernooien.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant