REGIO - Voor onze kust, bij de windmolenparken, zwemt de reuzenhaai. We wisten niet dat hij er was, maar dankzij nieuw onderzoek is er bewijs. Meteen komt de vraag naar boven: is de reuzenhaai gevaarlijk? Je wil ook weten wat je nog meer in het water tegenkomt. Renate Olie, ecoloog bij Stichting de Noordzee en hobby-Noordzee-duiker, geeft antwoord.
'Het is zeer zeldzaam dat je een reuzenhaai ziet. Er zijn wel meldingen geweest van mensen die hem vanaf het strand van Zandvoort of in Zeeland hebben gezien, maar hij zoekt vooral zijn eten voor de Schotse kust.'
'Ze volgen hun voedsel. In de zomer zit dat in warme wateren. Waar ze in de winter zijn, weten we niet zo goed. Het DNA van de reuzenhaai is hier op 17 december in 2021 gevonden, maar ze zijn in de winter ook waargenomen voor de kust van Canada.'
'De reuzenhaai is volledig ongevaarlijk, het is geen jager. Zijn tanden zijn heel klein, maar 5 of 6 millimeter en worden niet gebruikt om te kauwen. Als je al in zijn bek belandt, kom je er goed vanaf.'
'Je kan niet naar binnen worden gezogen. Een reuzenhaai zuigt niet, hij zwemt gewoon rechtdoor en filtert dan het water. Echt, een grijze zeehond is gevaarlijker. De kans is groter dat je ze tegenkomt en ze kunnen gemeen bijten. Dat zijn absoluut geen knuffeldieren. De reuzenhaai is wel een knuffelhaai, maar niet letterlijk, natuurlijk.'
'In het Nederlandse gedeelte zwemmen twaalf soort roggen – eigenlijk een soort platte haai – en acht soorten haaien. Bijvoorbeeld de hondshaai. Die is zestig centimeter lang en zwemt dicht bij de bodem. In de gehele Noordzee zijn er meer soorten, maar dat zijn er niet véél meer.'
'Minder. Van oudsher waren er meer soorten én grotere aantallen. Veel zijn verdwenen. Maar sommige roggensoorten nemen weer toe. Je ziet het aan de roggen- en haaieneitjes op het strand. Die zwarte, vierkante eitjes zijn vaak van stekelroggen, de langwerpige kleinere van hondshaaien.'
'Er zijn haaiensoorten die dat doen. De katshaai bijvoorbeeld, en de hondshaai. Die maakt de eitjes vast aan bijvoorbeeld zeewier. De reuzenhaai is helemaal bijzonder. Daarbij is er een bevruchting van een eitje. Dat komt uit in de baarmoeder en dan wordt het geboren. Soms eet het nog wel eerst de broertjes en zusjes op in de baarmoeder, maar in principe zit alles wat er nodig is in het eitje.'
'Haaien, zeker deze soorten, horen bij de Noordzee. Dat er nu soorten terugkomen, is mooi. Het gaat alleen langzaam. De voortplanting duurt heel lang. Het duurt soms wel zestien jaar voordat een haai zich kan voortplanten. Tel daarbij op dat de duur van een zwangerschap op kan lopen tot twee à drie jaar.'
'Het kan, maar er is veel werk aan de winkel. De natuurherstelwet, die vorig jaar is aangenomen door het Europees Parlement, moet in Nederland nog worden omgezet in beloften. En dan moeten we aan de slag.'
'Vertel elkaar ook dat haaien niet eng zijn. Onthoud dat ze belangrijk zijn voor het ecosysteem. Dus bestel niet te vaak iets van 'ver weg'. Meer schepen betekent meer vervuiling en meer kans op aanvaringen met reuzenhaaien. Die eten namelijk vlak onder het wateroppervlak.'
Renate is co-auteur van het recente artikel waarin werd uitgelegd dat er DNA van vijf soorten haaien en roggen is gevonden die in buurt van windparken hebben gezwommen.
Ze is ook zondagavond te zien in het televisieprogramma De wilde Noordzee. 'Ik heb de makers soms geholpen', legt ze uit. De reuzenhaai is zondag te zien op televisie. Het programmawordt om 21.30 uur uitgezonden op NPO1.
Source: Omroep West Den Haag