is hoofdredacteur van de Volkskrant.
Voor de verslaggeving van de humanitaire ramp in Gaza zijn we nog steeds aangewezen op noodgrepen. Israël laat geen fotografen en verslaggevers binnen, waardoor het onmogelijk is om met eigen ogen te zien wat er gebeurt en we aangewezen zijn op Gazanen die verslaggevend werk voor ons doen. Monique van Hoogstraten, die jarenlang correspondent in Israël was en een omvangrijk netwerk in Gaza heeft, vroeg Malak Tantesh voor de Volkskrant getuigenissen te verzamelen. Op basis daarvan kon Van Hoogstraten een reportage schrijven.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Het is niet voor het eerst dat we deze methode inzetten. Van Hoogstraten deed het eerder in Gaza en tijdens de coronapandemie, toen de reisverboden golden, maakten correspondenten reportages via de mobiele telefoon. Ze vroegen iemand ter plekke om gesprekken te voeren en luisterden dan live mee.
Van Hoogstraten slaagde erin een goed beeld te schetsen van de honger en de dagelijkse overlevingsstrijd. Maar het blijft een noodgreep. Het is heel moeilijk om met deze methode een totaaloverzicht te krijgen. Zodra de vragen ingewikkelder worden, zoals de vraag welke rol Hamas precies speelt bij de voedseldistributie, schiet ze tekort. ‘Het is in deze wetteloze en gevaarlijke situatie voor de Volkskrant niet onafhankelijk vast te stellen wie de touwtjes achter de schermen in handen heeft’, schreef ze.
Er komen continu gruwelijke beelden binnen, video’s en foto’s, maar omdat er bijna geen westerse verslaggevers in Gaza actief zijn, blijft het vaak een raadsel wat er precies gebeurt achter de zichtbare werkelijkheid. Dat geeft het Israëlische leger en Hamas de ruimte om de waarheid naar hun hand te zetten. Het Israëlische leger geeft Hamas overal de schuld van. Hamas zou de voedseldistributie frustreren. Hamas zou de Gazaanse werkelijkheid zo gruwelijk mogelijk willen afschilderen, Israël in een zo kwaad mogelijk daglicht willen plaatsen, zodat het land uiteindelijk alle steun en sympathie zou verspelen. Het is allemaal niet te verifiëren of te falsificeren. Dat is uiterst schadelijk, want zo kan er niet worden gezocht naar een gedeelde werkelijkheid en kan de polarisatie voortwoekeren.
Veel houvast bieden de hulpverleners in Gaza. Die hebben meestal geen politieke agenda en bekommeren zich slechts om het welzijn – of inmiddels vooral het overleven – van de Gazanen. Correspondent Rob Vreeken sprak vorige week uitgebreid met Amande Bazerolle, noodhulpcoördinator van Artsen zonder Grenzen (AzG). ‘We zijn getuige van de verwoesting en gedwongen ontheemding van de hele bevolking van Gaza’, zei ze onder meer.
De beste verhalen van de week, getipt door Pieter Klok
Elke zondag praat hoofdredacteur Pieter Klok u in de nieuwsbrief Beste van de week bij over de afgelopen (nieuws)week. Welke verhalen, columns, podcasts en speciale producties mag u echt niet missen? Schrijf u hier in voor de nieuwsbrief.
Onze data- en onderzoeksredactie probeert met satellietbeelden en openbare data grip te krijgen op het Gazaanse leed. Dat er al tien weken geen vrachtwagens met hulpgoederen binnenkomen, is een hard feit.
Aan aangrijpende foto’s is geen gebrek, maar daarin zijn we afhankelijk van internationale persbureaus. Omdat ze vaak gedetailleerde informatie bij de foto’s leveren, kunnen we de omstandigheden deels checken. Toch is de keuze soms ingewikkeld.
We willen het leed laten zien, dat zien we als onze journalistieke plicht, maar ons niet schuldig maken aan effectbejag. Normaal gesproken zijn we daarom terughoudend met het tonen van kinderen, maar in Gaza zijn de meeste slachtoffers nu eenmaal kind.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns