Oorlog in Oekraïne In dit blog doet NRC verslag van de ontwikkelingen in de oorlog in Oekraïne. Lees meer artikelen in ons dossier.
Een staakt-het-vuren van dertig dagen zou volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky een „echte indicator” zijn voor een beweging richting vrede met Rusland. Dat heeft hij donderdag tijdens een telefoongesprek gezegd tegen de Amerikaanse president Donald Trump, liet hij na dat gesprek weten. Volgens Zelensky is Kyiv bereid een dergelijk bestand direct te laten ingaan.
Trump riep eerder op donderdag op sociale media opnieuw op tot een „onvoorwaardelijke wapenstilstand van 30 dagen” in Oekraïne.Zowel Rusland als Oekraïne „zullen ter verantwoording worden geroepen” als dat er niet komt, aldus Trump. Ook dreigde hij in dat geval met verdere sancties. Volgens Trump moet een bestand leiden tot blijvende vrede.
Volgens Zelensky is Kyiv klaar voor zo’n bestand en is het wachten op Moskou. „We wachten op de steun van Rusland voor dit voorstel. Ik heb ook bevestigd dat Oekraïne bereid is om gesprekken te voeren, in welke vorm dan ook”, voegde hij eraan toe. „Maar daarvoor moet Rusland aantonen dat het serieus is met zijn intenties om de oorlog te beëindigen, te beginnen met een volledig, onvoorwaardelijk staakt-het-vuren.”
Zelensky sprak met Trump tijdens een driedaags staakt-het-vuren dat de Russische president Vladimir Poetin heeft afgekondigd. Dat bestand valt samen met de herdenking van de tachtigste verjaardag van de Russische overwinning op nazi-Duitsland.
Met drone-aanvallen, internet-blokkades en grote problemen in het verkeer, staat de viering van de Dag van de Overwinning vrijdag in Rusland onder hoogspanning. Eerder deze week kwam het Russische luchtruim onder vuur van Oekraïense drones, waarop de regering besloot om het luchtruim te sluiten rond de Moskouse luchthavens.
Die beslissing, in combinatie met de aankomst van regeringsleiders onder wie de Chinese president Xi, leidde tot chaos op vliegvelden en in het openbaar vervoer. In sommige delen van Rusland, zoals op de geannexeerde Krim, werden bijeenkomsten al helemaal geannuleerd.
Verdere chaos ontstond door de verregaande internet-restricties, die de Russische autoriteiten woensdag, eveneens om veiligheidsredenen, instelden. Dat leidde tot uitval van mobiel internet in Moskou en omliggende regio’s. Volgens Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov zou die maatregel tot 10 mei van kracht blijven, tot de meeste buitenlandse leiders de Russische hoofdstad hebben verlaten. „Dit zijn geen storingen, maar beperkingen om begrijpelijke redenen”, aldus Peskov. „Wij willen dat de glorieuze Overwinningsdag op gepaste wijze wordt gevierd.” Volgens deskundigen probeert het Kremlin zo te voorkomen dat saboteurs informatie kunnen doorgegeven voor het beramen van aanslagen.
Voor de grotendeels elektronisch bestuurde Russische samenleving betekent de afwezigheid van het internet flink doorbijten. Al dagen klagen burgers steen en been over de onbereikbaarheid van online diensten als internetbankieren, sociale platforms, navigatiesystemen, bestel-apps voor taxi’s en voedsel. De haperende communicatie leidt tot problemen op scholen, in winkels en bedrijven. Kassa’s in supermarkten werken niet en sommige Russen zijn aan het hamsteren geslagen.
„Mijn kind ging naar school vandaag, waar vrijwel alle lessen elektronisch verlopen. Docenten kunnen geen kranten openen, de lesstof is onbereikbaar. Ze herhalen nu maar de oude stof”, zei een anonieme vrouw tegen de Russische zender Dozjd. Net als veel andere inwoners zei ze kwaad te zijn dat de maatregelen, die tot gevaarlijke situaties kunnen leiden, door het Kremlin vooraf niet zijn aangekondigd.
Hoewel president Poetin rond de feestelijkheden eenzijdig een driedaags staakt-het-vuren afkondigde, is de vrees voor drone-aanvallen tijdens de traditionele militaire parade reëel. Al vaak was de hoofdstad doelwit, soms met slachtoffers tot gevolg, 2023 raakten twee drones het Kremlin. Met een Rode Plein vol mensen en een groot aantal regeringsleiders, is het risico op een blamage voor Poetin enorm. Het staakt-het-vuren wordt ook door Moskou niet gerespecteerd.
De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, Andrii Sybiha, stelde dat Oekraïne al meer dan 700 schendingen heeft geregistreerd van het bestand. Woensdag werd de Oekraïense stad Soemy kort na ingangvan het bestand aangevallen. Sybiha sprak van een „farce” en zei dat Oekraïne „passend” op de aanvallen zal reageren, zo meldde de BBC. Op zijn beurt beschuldigde Rusland Oekraïne van 488 aanvallen.
In dit blog houden we de ontwikkelingen bij rondom de oorlog in Oekraïne. Lees het vorige blog hier terug.
Source: NRC