Nederland moet asielzoekers uiterlijk zes maanden na hun aanvraag uitsluitsel geven over het verlenen van een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd. Aan de criteria om de beslistermijn met negen maanden te mogen verlengen, voldoet Nederland niet.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft onder meer over justitie.
Dat staat in een donderdag gepubliceerd arrest van het Europese Hof van Justitie in Luxemburg. Het kabinet Rutte-IV besloot in september 2022 op grond van de Vreemdelingenwet 2000 gebruik te maken van de wettelijke regel dat de beslistermijn van een half jaar met negen maanden kan worden verlengd.
Toenmalig staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel en Migratie, VVD) verwees daarbij naar de letterlijke wettekst. Die maakt dit mogelijk indien ‘een groot aantal vreemdelingen tegelijk een aanvraag indient, waardoor het in de praktijk zeer moeilijk is de procedure binnen de termijn van zes maanden af te ronden’. Die tekst is conform de Europese richtlijn.
Een Turkse staatsburger die om internationale bescherming had verzocht, ging na het verstrijken van de termijn van zes maanden tegen de nieuwe maatregel in beroep. Rechtbank Den Haag verklaarde dit beroep gegrond. Hoewel de Turkse man inmiddels zijn verblijfsvergunning kreeg, alsmede een verschuldigde dwangsom, ging de staatssecretaris in hoger beroep bij de Raad van State.
Van der Burg betoogde dat voor het verlengen van de beslistermijn niet alleen ‘een piek’ in het aantal aanvragen een gegronde reden is, maar ook de geleidelijke verhoging en daarmee de opeenhoping van het aantal aanvragen. Bovendien vereisen de aanvragen een grote mate van zorgvuldigheid in de beoordeling, wat de termijn van zes maanden lang niet altijd haalbaar maakt.
De Raad van State legde deze uitleg in november 2023 voor aan het Hof, met het verzoek daarover een zogenoemde prejudiciële beslissing te nemen. Dat besluit kwam donderdag en is in principe bindend voor de nationale rechter.
Het Hof bepaalt dat een verlenging van de termijn alleen is toegestaan als ‘het aantal verzoeken in een kort tijdsbestek aanzienlijk toeneemt ten opzichte van het in de betrokken lidstaat gebruikelijke en voorzienbare patroon’. Dat sluit volgens het Hof ‘een geleidelijke toename van het aantal verzoeken over een langere periode’ als argument uit.
Ook de moeilijkheidsgraad in de beoordeling is volgens het Hof geen argument om de beslistermijn op te rekken. De reden voor verlenging kan alleen voortvloeien uit ‘het grote aantal tegelijk ingediende verzoeken’, en niet uit ‘een reeds bestaande aanzienlijke hoeveelheid niet-behandelde verzoeken of het gebrek aan personeel bij de beslissingsautoriteit’.
Het arrest komt op een moment dat de huidige bewindspersoon voor Asiel en Migratie, minister Marjolein Faber (PVV), bij de voorjaarsnota om extra geld heeft moeten vragen voor de uitvoeringsdiensten COA (asielopvang) en IND (immigratiedienst). In haar begroting bleek zij veel te optimistisch over het mogelijk verminderen van het aantal zaken, door wat zij steevast ‘het strengste asielbeleid ooit’ noemt.
Volgens gegevens van de IND duurt het in de algemene asielprocedure op dit moment vijf weken voordat een asielzoeker een eerste gesprek krijgt (aanmeldgehoor) en 72 weken voordat het tweede gesprek (nader gehoor) plaatsvindt. Over Syriërs neemt de IND op dit moment helemaal geen beslissingen.
Frank Candel, bestuursvoorzitter van VluchtelingenWerk Nederland, zegt in een reactie de uitspraak van het Hof ‘van groot belang’ te vinden ‘voor duizenden mensen die al jaren in onzekerheid verkeren’. Candel: ‘Het Hof bevestigt in deze uitspraak wat wij al langer stelden: deze structurele verlenging is niet toegestaan. Er moet daarom nu snel werk van worden gemaakt om dit te herstellen.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant