Toine Heijmans is rondreizend columnist van de Volkskrant. Daarnaast is hij romanschrijver.
Met bruggen bouwen win je geen verkiezingen in dit land, dat weet elke politicus, en nu gaan ze kapot. De beroerde staat was al geruime tijd bekend, schippers zagen stukken ijzer in het kanaal vallen, repareren bleek onmogelijk, en met de afsluiting voor gemotoriseerd verkeer is het dorp doormidden.
Dus is het 30 kilometer rijden van Uitwellingerga-Zuid naar Uitwellingerga-Noord, dorpsdelen die voorheen niet bestonden. Uit arren moede gaf Rijkswaterstaat een paar bewoners elektrische bakfietsen in bruikleen, of frisse 45-kilometerkarretjes. Ze slalommen tussen betonblokken, mobiele vangrails en bouwhekken door op weg naar kerk, school, werk, dagbesteding of dorpscafé - dat trouwens ook op sluiten staat.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Wat gewoon was is ingewikkeld geworden: het loonbedrijf in Noord doet er eindeloos over met z’n materieel een klus in Zuid te bereiken, hetzelfde voor de boer in Zuid die land heeft in Noord. Er is een ‘tijdelijke vaste’ brug aangekondigd, misschien een veerpont, er is hoop op een ‘bypass’ en sluiproutes. Dat zijn voor het dorp belangrijke details. Maar waar het op neerkomt, is dat Nederland decennialang te weinig gaf om z’n bruggen, en dit is wat je ervan krijgt.
Jan Booy fietst van zijn zoons boerderij in Zuid naar Noord, zoals bijna elke dag. ‘Wij zeggen hier: als dit in Den Haag gebeurde, was het al opgelost.’ Maar ook in Den Haag wankelen bruggen, en die niet alleen. Naast het dorp duikt de snelweg in de Prinses Margriettunnel, daarvan kwam tweeënhalf jaar terug ineens een deel omhoog door de druk van het grondwater. Er is een nederzetting van bouwers nodig om dat te herstellen, met 1.450 nieuwe trekankers en windankers die volgens de ‘sluisjesmethode’ worden aangebracht – mooie ouderwetse taal voor wat ooit Hollands glorie was.
Een tijdlang moest ook het snelwegverkeer over de brug, daar ging-ie aan kapot, zegt Jan. Het ene probeem leidt tot het andere, dat is het vervelende van achterstallig onderhoud.
Uitwellingerga vormt met Oppenhuizen een kalm tweelingdorp, beter bekend als Top en Twel; de naam staat trots op het aangemeerde wedstrijdskûtsje. Een kerk, een haven – het groeit al bijna vast aan Sneek. Jan Booys echtgenote was lang brugwachter, tot de staat het beheer een jaar of vijftien geleden overnam van de provincie. Ook in die tijd ging het al over de slechte conditie, roest en geldgebrek, ‘en nu loopt alles in het honderd’.
Laatst was er een bijeenkomst met Rijkswaterstaat. ‘Er kwam eigenlijk niks uit’, het dorp wil graag een ‘bypass’ door de tunnel maar dat is ingewikkeld etcetera, ‘ze zeggen liever niks toe’. Uiteraard kreeg de brug van Uitwellingerga ook z’n Kamervragen, maar die gaan vooral over de lokale situatie. Er is veel aandacht voor ‘de regio’, een onderwerp waarmee je stemmen wint.
Politici, zegt Jelske Hekstra, ‘worden voor vier jaar gekozen, als het niet minder is’. Dat zal een reden zijn voor de minimale bekommernis met langetermijnproblemen – het is niet alleen van deze tijd. Ze woont al dertig jaar aan de zuidzijde met uitzicht op het blauwe brugdek, en brengt haar kleindochter naar school in Noord met het tijdelijke Rijkswaterstaatkarretje. De burgers hier zijn ‘braaf’, zegt ze, ‘zoals ze dit nu ondergaan, ze houden het fatsoenlijk’. Ook dat maakt het onderhoudsdrama voor politici minder interessant.
Inmiddels is Barry Madlener minister van bruggen, een goedlachse, langjarige carrièrepoliticus namens de PVV, de partij die liever grenzen dichtmaakt dan bruggen bouwt. Nul woorden wijdt het verkiezingsprogramma aan noodzakelijk, duur onderhoud van de Nederlandse infrastructuur. Eerlijk is eerlijk: hetzelfde geldt voor het programma van GroenLinks-PvdA, waarin het woord alleen in andere betekenissen opduikt.
Zeg nou zelf: had u ooit van de Oudeschouw of de Spannenbrug gehoord, laat staan dat u zich er druk over maakte? Dat zijn belangrijke zusterbruggen van die in Uitwellingerga, over hetzelfde hoofdvaarwater en in dezelfde kennelijke staat.
Rijkswaterstaat laat nu van honderden bruggen ‘herberekenen’ of ze wel veilig zijn, een klus à 33 miljoen euro voor meer dan tien ingenieursbureau’s, want daar werken tegenwoordig de ingenieurs. Ook is een ‘roadmap bruggen’ gemaakt – ik vrees inderdaad voor een woordspeling van een afdeling communicatie.
Dat de kapotte brug Uitwellingerga in tweeën deelt, is rot. Maar dit is geen lokaal probleem.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns