Nederland geeft zichzelf al jarenlang meer tijd voor het behandelden van asielaanvragen, maar dat besluit staat onder druk na een uitspraak van de Europese rechter. Die zet vraagtekens bij de reden.
In Europa is afgesproken dat asielaanvragen binnen zes maanden worden afgehandeld. Lukt dat niet, dan kan een asielzoeker naar de rechter stappen. De rechter kan de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) een boete opleggen.
Een land mag langer doen over zo'n asielaanvraag als het te maken krijgt met een groot aantal mensen dat tegelijk een verzoek indient. In dat geval is het lastig om de procedure binnen zes maanden af te ronden en mag een land er nog eens negen maanden over doen. In totaal dus anderhalf jaar.
Nederland beriep zich in september 2022 op die maatregel en hield die lange beslistermijn sindsdien aan. De IND, die onder meer de asielaanvragen behandelt, loopt namelijk flink achter op het behandelen van asielaanvragen. Meer daarover lees je in onderstaand artikel.
Maar door die langere beslistermijn lijkt de hoogste rechter van Europa nu een streep te zetten. De Nederlandse rechter had het Europees Hof namelijk gevraagd nog eens te kijken naar die maatregel. Want wanneer is er precies sprake van "een groot aantal"? En mag dit ook worden toegepast als het aantal asielaanvragen niet ineens, maar in de loop van de jaren flink is toegenomen?
De Europese rechter heeft donderdag aangegeven dat die verlenging alleen mag worden ingezet bij een plotse, significante en onvoorzienbare piek.
Maar in Nederland is sprake van een geleidelijke toename in het aantal asielaanvragen. Dat de IND nu zo vaak niet op tijd kan beslissen, heeft te maken met onder meer een tekort aan personeel en de grote hoeveelheid zaken die nog op de plank ligt. Maar dat is geen reden om de maatregel in te zetten, zegt het Europees Hof nu.
Met dat oordeel op zak is het nu weer aan de Nederlandse rechter om te kijken naar de door Nederland ingezette maatregel. De Raad van State doet vervolgens uitspraak. Pas dan zal duidelijk worden of Nederland de maatregel écht onterecht heeft ingezet en of bijvoorbeeld alsnog boetes moeten worden betaald omdat asielzoekers te lang moesten wachten.
De langere beslistermijn is overigens ook niet de oplossing gebleken voor de achterstanden bij de IND. Het is daar zo druk dat het nog steeds niet lukt om alle aanvragen binnen anderhalf jaar te behandelen.
De gemiddelde duur was in 2024 meer dan een jaar en voor nareizigers zelfs bijna anderhalf jaar. In totaal moest de dienst dat jaar 36,8 miljoen euro aan boetes (dwangsommen) betalen.
Source: Nu.nl algemeen