De Amerikaanse president Donald Trump brengt volgens ingewijden volgende week een cadeautje mee naar Saoedi-Arabië: voortaan zouden de VS niet meer spreken van de Perzische Golf, maar van de Arabische Golf. Het nog onbevestigde voornemen zet nu al kwaad bloed bij Iran.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De benaming van de binnenzee tussen Iran en het Arabisch schiereiland ligt politiek zeer gevoelig. Al in de oudheid, toen het gebied waar Iran nu ligt Perzië heette, werd hiernaar gerefereerd als ‘Perzisch’. In de jaren zestig van de vorige eeuw begonnen Golfstaten met het gebruik van de aanduiding ‘Arabisch’, tot woede van Iran.
De Perzische Golf geldt internationaal nog altijd als de meest gangbare benaming; ook de VN hanteren deze. Trump lijkt nu van de internationale koers af te wijken. Twee Amerikaanse overheidsfunctionarissen zeggen tegen persbureau AP dat hij volgende week tijdens een bezoek aan Saoedi-Arabië, een van Irans grootste geopolitieke rivalen, zal aankondigen dat de VS voortaan de naam Arabische Golf hanteren. In de VS wordt de zee nu nog op Google Maps aangeduid met Persian Gulf (Arabian Gulf). Apple Maps gebruikt alleen Persian Gulf.
Een verklaring vanuit Washington laat nog op zich wachten. Toch was de berichtgeving woensdag reden genoeg voor de Iraanse buitenlandminister Seyed Abbas Araghchi om zijn onvrede uit te spreken op X. Hoewel een Amerikaanse naamswijziging volgens hem niets zal uithalen, zou Trump zich wel ‘de toorn van alle Iraniërs van alle rangen en standen en politieke overtuiging in Iran, de VS en over de hele wereld’ op de hals halen.
Dat Iran ontsteld reageert, verbaast Midden-Oosten-expert Paul Aarts van de Universiteit van Amsterdam niet. ‘Het is een heikel punt dat al decennialang speelt. Het nationalisme in Iran is diepgeworteld, maar dat geldt ook voor de andere kant van de Golf. Ook de Arabieren zijn trots om aan de Golf te wonen, dus ze willen deze ook naar hen vernoemd hebben. In onze ogen klinkt het misschien kinderachtig of flauw, maar die twee nationalistische bewegingen botsen.’
Aarts vermoedt dat Trump met de naamswijziging een wit voetje wil halen bij de Arabische Golfstaten. Trump hecht veel waarde aan goede betrekkingen met deze landen, onder meer met het oog op het binnenhalen van investeringen. Tegelijkertijd leken de VS en Iran de laatste tijd nader tot elkaar te komen, met gesprekken over een nucleaire deal.
Vooral Saoedi-Arabië is voor de Amerikaanse president van groot belang, stelt Aarts. ‘Verwacht wordt dat Trump volgende week met de Saoedische kroonprins Mohammad bin Salman onder meer een defensieverdrag en een nucleaire samenwerking zal aankondigen. Met de naamswijziging wil hij misschien nog meer stroop om de mond van MBS smeren.’
Aarts verwacht niet dat een naamswijziging zal leiden tot Iraanse repercussies. ‘Ik denk dat het protest vooral in de retorische sfeer zal blijven, ik kan me niet voorstellen dat zo’n besluit politieke of materiële gevolgen zal hebben. Je weet het nooit, maar het belang van goede politieke relaties tussen Iran en Saoedi-Arabië lijkt me te groot om op het spel te zetten.’
Mocht de naamswijziging er daadwerkelijk komen, is dat al de tweede Golf die Trump omdoopt. Eerder onderging de Golf van Mexico hetzelfde lot; die staat in de VS nu officieel bekend als de Golf van Amerika. Op de internationale aanduiding van deze en de Golf in het Midden-Oosten hebben deze besluiten geen invloed.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant