Ruim vijftig jaar na de lancering en meer dan dertig jaar na de val van het land dat hem bouwde, komt een mislukte Venusverkenner van de Sovjet-Unie deze week met een knal terug op de aarde.
is wetenschapsredacteur voor de Volkskrant. Hij schrijft over sterrenkunde, natuurkunde en ruimtevaart.
Dat blijkt uit berekeningen door wetenschappers die dit soort objecten vanaf aarde in de gaten houden, waaronder de Nederlandse onderzoeker Marco Langbroek van de TU Delft.
Op zijn blog voorspelt hij op basis van eigen berekeningen een inslag op zaterdag 10 mei, al kan dat door de onzekerheid in dit soort berekeningen ook iets meer dan een dag eerder of later zijn.
Dat komt vooral omdat de activiteit van de zon vooraf moeilijk voorspelbaar is. ‘De zon warmt de atmosfeer op met geladen deeltjes’, zegt Langbroek. Daardoor zet deze uit, en dat heeft weer gevolgen voor hoe sterk deze de sonde door wrijving afremt. ‘Bij een hogere toestroom van zulke deeltjes, komt de sonde eerder naar beneden.’
Pas kort vooraf - enkele uren - valt te voorspellen wanneer en grofweg waar Kosmos 482, zoals het object heet, inslaat. Een exacte inslaglocatie is vooraf niet te voorspellen. ‘De onzekerheid is grofweg zo groot als een continent’, zegt Langbroek. De sonde kan, gegeven zijn huidige baan, ook in Nederland terecht komen.
De kans is daarbij groot dat hij in één stuk de aarde bereikt. Kosmos 482 werd ooit ontworpen om af te dalen in de atmosfeer van buurplaneet Venus, waar de druk een kleine honderdmaal hoger is dan in de aardatmosfeer.
De sonde is ongeveer een meter in diameter en weegt zo’n 500 kilogram. ‘Afhankelijk van de exacte staat, slaat hij in met een snelheid van een hogesnelheidstrein, zo’n 240 kilometer per uur’, zegt Langbroek.
De kans dat de sonde bij zijn inslag op aarde bewoond gebied raakt, is overigens klein. Al was het maar omdat de aarde veel meer oceanen en woestijnen bevat dan dichtbevolkte steden.
Of, zoals de Brits-Amerikaanse sterrenkundige Jonathan McDowell, die het object eveneens volgt, het samenvatte op zijn website: ‘er is geen reden voor hele grote zorgen, maar je krijgt dit ding liever niet op je hoofd.’
Hij schatte dat de kans dat de sonde iemand zou raken één op enkele duizenden is.
Kosmos 482 is de landingsmodule van een mislukte onderzoeksmissie naar onze buurplaneet Venus, een broeikaswereld die nog altijd in de wetenschappelijke belangstelling staat. De vraag waarop men antwoord zoekt: waarom is de aarde een oase vol leven, terwijl de ene buurplaneet een koude woestijnwereld is (Mars) en de ander een verzengend inferno (Venus)?
De Sovjet-sonde heeft aan het antwoord op die vraag echter nooit bij kunnen dragen. Het ging destijds al mis bij het begin van de missie: de bovenste rakettrap weigerde kort na lancering dienst, waardoor de sonde sinds 1972 gevangen heeft gezeten in een langgerekte baan rond de aarde.
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant