Schrijver en cabaretier Paulien Cornelisse moet revalideren en kijkt op de hometrainer de serie Hacks. Geen hype, maar wel leuk, ontdekte ze. ‘Kom er nog maar eens om, iets wat gewoon ‘leuk’ is. Dat is een beetje uit.’
Paulien Cornelisse is schrijver, cabaretier en columnist voor de Volkskrant.
Ik moet revalideren van een operatie, en daartoe heb ik een hometrainer gehuurd, die in een hoek van mijn werkkamer staat. Het is een lelijk ding. De fysiotherapeut zei: ‘Waarom zet je hem niet voor het raam? Dan kun je doen alsof je buiten fietst.’ Nee, dat kan niet. Schrijven doe ik al voor het raam. Ik zou nooit de hometrainer willen zien terwijl ik net lekker aan het werk ben.
Om niet tegen een blinde muur aan te fietsen mag ik van mezelf wel series kijken tijdens het revalideren. Op Netflix werd mij de serie Hacks aangeboden, die ik interpreteerde als ‘nieuw’. Pas toen ik na aflevering 8 opzocht hoe de serie ontvangen was, zag ik dat Hacks al uit 2021 stamt. Onlangs is het vierde seizoen verschenen.
Blijkbaar moest ik in een hoek gedreven worden voor ik deze serie zou kijken. En, disclaimer, ik heb tot nu toe alleen het eerste seizoen gezien, want ik heb nog meer te doen behalve op een hometrainer zitten. Ik moet bijvoorbeeld ook heel vaak op de onderste trede van de trap gaan staan, en er dan weer af stappen.
Hacks gaat over een zeer succesvolle, maar ook wat ouderwetse comedian, Deborah Vance (gespeeld door Jean Smart), die in Las Vegas voor uitverkochte zalen staat. Maar haar contract staat op de tocht omdat er jongere en hippere acts aan de horizon zijn verschenen. Dan komt Ava Daniels (gespeeld door Hannah Einbinder) ten tonele, een gen Z-comedian die kortgeleden gecanceld is vanwege een tweet. Ze moet werken en krijgt van haar agent de opdracht om Deborah’s werk te moderniseren.
So far so ongeloofwaardig, want Deborah wil dit helemaal niet, maar dat doet er niet toe. Wat volgt is eigenlijk een romcom, maar dan met vriendschap. De hoofdrollen haten elkaar maar zijn tot elkaar veroordeeld. Langzaam groeien ze naar elkaar toe. Ze leren van elkaar, ze leren over zichzelf.
Een hack is een slechte comedian, iemand die te veel clichés gebruikt en gaat voor de makkelijke lach. Nu is de titel ‘Hacks’ en niet ‘Hack’, waaruit we kunnen concluderen dat zowel de wat oubollige Deborah als de woke Ava een hack kan worden genoemd. En inderdaad, beiden vinden dat zij zelf de authentieke kunstenaar zijn, en de ander een nepperd die alleen doet wat het publiek verwacht.
Sinds ik niet meer kan optreden1 ben ik meer avonden thuis, en zie ik meer series dan vroeger. Wat mij opvalt is hoeveel er eigenlijk tegenvalt. We leven geloof ik in de Gouden Eeuw van de Televisieseries, maar zelfs bij het derde seizoen van The White Lotus denk ik: had het ook in een paar afleveringen minder gekund? Moeten er nu hele podcasts volgekletst worden over de problemen van rijke mensen in een Thais resort?
Misschien komt het door de hometrainer, misschien komt het door de serie zelf, maar bij Hacks denk ik alleen maar: leuk. Dat klinkt als een matig enthousiast oordeel, maar kom er nog maar eens om: iets wat gewoon ‘leuk’ is. Dat is een beetje uit.
In de podcast The Rest Is Entertainment praten succesauteur Richard Osman en Guardian-columnist Marina Hyde met Britse upper class accenten over populaire cultuur, ik luister er graag naar. Een tijdje geleden was Richard (ik heb het gevoel dat ik hem bij zijn voornaam mag noemen) verbolgen over het feit dat de serie The Bear, over een overspannen kok, in 2023 een Emmy kreeg in de categorie ‘comedy’.
‘Series als The Bear zijn absoluut briljant, maar ook emotioneel uitputtend. En díé worden ingezonden voor de comedycategorie van prijzen. Het is alsof we de lach hebben ingewisseld voor diepte. Dat is niet per se slecht, maar het betekent wel dat de traditionele, grapgevulde comedyseries geen aandacht meer krijgen.’
Zo’n traditionele comedy noemt hij ‘hard comedy’ – een serie die echt de keuze maakt voor de grap, in plaats van voor tragedie waarbinnen je alleen mag lachen om ongemakkelijke momenten. Een klassiek voorbeeld van ‘hard comedy’ is Family Ties, uit de jaren tachtig, waarin Michael J. Fox furore maakte als Reagan-fan in een links gezin. Filmed before a live studio audience, met verschillende camera’s. Zoiets wordt tegenwoordig eigenlijk niet meer gemaakt. Seinfeld: das war einmal. Jammer, wel. De wereld is al kut genoeg. Waarom moeten al die series dan ook nog rondwroeten in de ellende?
Nu is Hacks absoluut geen Family Ties, en zeker geen Seinfeld. Er is geen publiek en het lachen moet je dus zelf doen. Er zitten ook vrij veel ‘gevoelige momenten’ in de serie, dus ik denk dat Richard ook Hacks geen ‘hard comedy’ zou vinden. Maar Hacks zet wel voornamelijk in op humor, en dat is tegenwoordig al heel wat.
Bijzonder aan Hacks is de combinatie van hoofdrolspelers (vrouwen) en onderwerp (professionele comedy). Als we het hebben over de Bechdeltest2, nou, daar slaagt Hacks dus ruimschoots voor. Je ziet twee vrouwen die aanhoudend praten over welke gedeeltes van je leven je mag gebruiken voor je comedymateriaal, of iets waargebeurd moet zijn, of een punchline nodig is.
Wat dat laatste betreft zien we een generatiekloof. Ava heeft de volgende grap: ‘Ik had laatst een nachtmerrie dat iemand een voicemail bij me had ingesproken.’ Deborah wacht geduldig, maar nee, dit was de grap al. Voor Ava gaat het om de observatie dat bellen, laat staan voicemails moeten afluisteren, ongelooflijk ongemakkelijk is. ‘Where’s the joke?’, vraagt Deborah. Zelf gebruikt ze het podium voor dit soort grappen: ‘I have a lot of gay fans. I also have a lot of gay enemies. Or as I like to call them, my exes.’
Doordat Deborah en Ava het alle twee logisch vinden dat je uren over grappen kunt discussiëren, komen ze behoorlijk overeenkomen, al hebben ze dat zelf niet door.
Ik ben ouder dan Ava en jonger dan Deborah, en ik sluit niet uit dat ik daarom zo kan genieten van deze gesprekken. Ik kan met bewondering kijken naar hoe Deborah haar punchlines echt ‘plaatst’, en tegelijkertijd hou ik erg van de random observaties van Ava.
Voor Ava gaat het erom zo eerlijk mogelijk te vertellen over je eigen leven, voor Deborah geldt alleen de grap, en hoeft niets waar te zijn. Als ze maar lachen.
De serie gaat op meer manieren over de generatiekloof, en niet altijd op een originele manier. Ava drinkt alleen maar havermelk – tja, dat hebben we eerder gehoord. Wat ik wél fris vind aan het intergenerationele aspect van de serie is dat geen van beide generaties ‘gelijk’ krijgt.
Als Deborah en Ava in een comedyclub in Sacramento komen, hoort Deborah dat de oorspronkelijke eigenaar is overleden. ‘O, ik zal proberen hem te ontlopen als ik zelf naar de hel ga’, grapt ze tegen een vrouwelijke collega die deze man ook nog gekend heeft. De eigenaar probeerde iedereen in de kont te knijpen, en nog wel erger ook: ‘Ik denk dat hij en Cosby dezelfde apotheek hadden.’
Ava is verbolgen over de grappen die de oudere vrouwen hierover maken. Waarom hebben ze die man niet aangegeven? Nou, andere clubs lieten helemaal geen vrouwen toe, dus wat moest je? Je had toch speelplekken nodig?
‘En later dan’, vraagt Ava, ‘toen je het gemaakt had? Toen had je toch kunnen vertellen wat er was gebeurd, om andere vrouwen te helpen?’ En dan wordt Deborah giftig: noemt Ava haar een ‘ladder-puller’ (iemand die zelf de top bereikt maar zorgt dat het anderen niet lukt)? Zij heeft een marmeren trap voor anderen aangelegd naar boven, puur door carrière te maken en te laten zien dat het kon. Ik kan beide vrouwen wel een beetje begrijpen en de serie kiest ook geen partij.
Hacks is een lieve serie. Je gaat van de hoofdrolspelers houden. Het gaat niet over de problemen van rijke mensen (Succession, The White Lotus), niet over misdaad (Breaking Bad, The Wire, The Sopranos), niet over politiek (The West Wing, Game of Thrones) en niet over dystopische ellende (The Handmaid’s Tale, Black Mirror), maar over vrouwen die graag anderen aan het lachen maken, ook al is de wereld daar niet echt voor ingericht.
Hacks zal nooit een serie zijn waarvan je vrienden zeggen: ‘Wát! Heb je die nog niet gezien! HOE DAN!’ Oftewel: het is een serie die je ook mag missen zonder dat je hoeft in te leveren op je sociale kapitaal. Ook weleens rustgevend. Een overweldigende hoeveelheid mensen heeft mij de afgelopen tijd op het hart gedrukt dat ik de zwaar deprimerende serie Adolescence ‘moet’ zien. Ik kan daar alleen maar tegenoverstellen: ‘Kijk eens naar Hacks, maar alleen als je hoofd er toevallig naar staat.’
Hacks is misschien alleen op een verborgen manier ‘edgy’. Ik zou het ook geen hoge kunst willen noemen, waarmee ik bedoel: het staat ver af van Twin Peaks. Maar fuck dat. Er is veel moois te zien in Hacks, zeg ik, hard trappend op weg naar niets.
Noten
1 Ik heb kanker, waardoor ik veel in het ziekenhuis moet zijn en een theatertournee onmogelijk was.
2 Alison Bechdel is een cartoonist die Dykes to Watch Out For maakte. In een van de stripjes vertelt een vrouw dat zij pas naar een film wil als 1) er minstens twee vrouwen in voorkomen, 2) die vrouwen met elkaar praten en 3) ze het over iets anders hebben dan over een man. Naar aanleiding van deze strip wordt weleens gezegd dat een film/serie wel/niet slaagt voor de Bechdel-test.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant