Minister Faber van Asiel en Migratie kondigde onlangs in de Tweede Kamer aan dat ‘alles op orde’ is om per 1 juni te beginnen met een strenge aanpak van overlastgevende asielzoekers in Ter Apel. Partijen die het beleid moeten uitvoeren, hebben geen idee hoe de PVV-bewindsvrouw daarbij komt.
is politiek verslaggever en onderzoeksjournalist van de Volkskrant.
Minister Faber schreef eind april in een brief aan de Tweede Kamer dat overlastgevende asielzoekers vanaf komende maand in een ‘streng, sober en vrijheidsbeperkend regime’ kunnen worden geplaatst. Ze noemde dat ‘een doorbraak’. ‘De migratieketen is daar klaar voor’, zei minister Faber in de Tweede Kamer. ‘We hebben de boel op orde.’
De uitspraken van de PVV-minister hebben tot onrust en onbegrip geleid bij de zogenoemde ketenpartners die het beleid moeten uitvoeren, waaronder de gemeente Ter Apel, het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) en de politie.
Volgens meerdere bronnen is lang niet alles op orde en is het geen reëel plan om op 1 juni te beginnen. Minister Faber, die al maanden worstelt met de aanpak van de relatief kleine groep asielzoekers die in Ter Apel overlast veroorzaakt, negeerde de waarschuwingen en deed toch haar belofte aan de Tweede Kamer.
Burgemeester Jaap Velema van Westerwolde, waar Ter Apel onder valt, drong er tevergeefs bij de minister op aan om haar aankondiging uit te stellen. De PVV-bewindspersoon ‘besloot anders’, zo liet Velema aan de gemeenteraad weten.
Alles over politiek vindt u hier.
De gemeente heeft geen idee wie het nieuwe, strenge regime voor overlastgevende asielzoekers moet gaan handhaven. ‘Handhaving door de lokale politie is in onze ogen niet realistisch gezien de beperkte capaciteit die we hebben’, zegt een woordvoerder.
Ook het COA erkent impliciet dat de boel niet op orde is, hoewel minister Faber het tegendeel beweerde. Volgens een schriftelijke verklaring van het COA wordt er momenteel hard gewerkt aan de randvoorwaarden voor het strenge regime, zoals ‘een ketenbrede werkinstructie’ en ‘een juridisch houdbaar kader’.
Ook is ‘een veilige werkomgeving’ voor de medewerkers ter plekke niet gegarandeerd. Zelfs als aan alle randvoorwaarden is voldaan, is er ‘enige voorbereidingstijd nodig om te kunnen starten’, aldus het COA.
Door in de Kamer te verkondigen dat alles klaar is om te beginnen met de nieuwe aanpak, heeft minister Faber de zorgen over de juridische houdbaarheid verder aangewakkerd. De PVV-bewindspersoon wil structureel overlastgevende asielzoekers een permanent gebiedsverbod voor Ter Apel en omgeving opleggen.
De betreffende asielzoekers, die meestal weinig kans maken op een verblijfsvergunning, mogen zich dan alleen nog ophouden in de zogenoemde procesbeschikbaarheidslocatie (PBL) en een zone rond het asielzoekerscentrum in Ter Apel.
Het vorige kabinet experimenteerde met een vergelijkbare aanpak, maar werd maart vorig jaar teruggefloten door de rechtbank. Volgens de rechters was de vrijheidsbeperking onvoldoende gemotiveerd en niet individueel getoetst. De PBL in Ter Apel moest daardoor weer de deuren sluiten.
Faber komt nu met een zogenoemd ‘escalatiemodel’ dat volgens betrokkenen veel arbeidsintensiever is. Een asielzoeker die problemen veroorzaakt, komt eerst in een licht regime terecht. In die eerste fase van de zogenoemde PBA (procesbeschikbaarheidsaanpak) staat de overlastgever onder verscherpt toezicht en moet hij zich twee keer per dag registreren.
Als dat onvoldoende effect sorteert, volgt overplaatsing naar een verscherpt toezicht locatie (VTL). Pas daarna komt de asielzoeker in het PBL in Ter Apel terecht. Als dat niet werkt, kan inbewaringstelling volgen. Het is de bedoeling dat de aanpak de komende maanden ook elders in Nederland in gang wordt gezet.
Hoewel volgens minister Faber alle signalen op groen staan, stelt de gemeente Westerwolde dat de eerste twee stappen in het escalatiemodel niet klaar zijn. ‘De eerste fase van PBA is nog helemaal niet gerealiseerd en de VTL is niet volledig van de grond’, aldus de woordvoerder. ‘En toch wordt er nu al gesproken over opening van een PBL. We hebben meerdere keren gevraagd over de consequenties voor de lokale uitvoering en handhaving, maar tot dusver geen antwoorden gekregen van het departement.’
De Volkskrant vroeg het ministerie van Asiel en Migratie vrijdag al om een reactie op de onvrede bij de zogenoemde ketenpartners, maar die bleef uit.
Het ministerie was eind vorige week druk vanwege een boos X-bericht van minister Faber over een uitje voor minderjarige asielzoekers naar de Efteling. PVV-leider Geert Wilders vierde het als een overwinning dat de Efteling-trip dankzij de interventie van zijn minister uiteindelijk werd afgezegd.
Bij de oppositie en een deel van de coalitie rijzen er juist steeds meer twijfels of Faber, die zich te veel met bijzaken zou bezig houden, wel de bestuurlijke vermogens heeft om een strenger asielbeleid tot stand te brengen.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant