Zijn nalatenschap is het Harry van Dijk Fonds, dat onderzoek moet financieren naar het verloop van de ziekte onder 65-plussers.
De overlijdensadvertentie, die op zaterdag 5 april in de Volkskrant stond, fungeerde tevens als oproep. Of degenen die Harry van Dijk een warm hart toedroegen een bijdrage wilden storten op het naar hem vernoemde fonds.
In een zogenoemde testimonial op de website van Aidsfonds schrijft Van Dijk: ‘Ik ben ongetrouwd en heb geen kinderen. Na je dood ben je dan uitgestorven. Met een bijdrage aan de aidsbestrijding heb ik het gevoel een beetje voort te bestaan.’
De breuklijn in het leven van Harry van Dijk wordt gevormd door het bezoek aan een bouwmarkt ergens in 1998. Daarbij werd het hem opeens zwart voor de ogen. Een ambulance leverde Van Dijk in allerijl af bij het ziekenhuis, waar de oorzaak ten onrechte werd gezocht in de hersenpan. Bij het sluiten van zijn schedel raakte een zenuw bekneld, een noodlottige fout die hem de rest van zijn leven tot een rolstoel veroordeelde.
Tot overmaat van ramp was die ingreep niet eens nodig geweest. Als de huisarts had gemeld dat Harry van Dijk homoseksueel was, dan zou de oorzaak allicht elders zijn gezocht. Gedurende die periode was de wereld in de ban van aids, zoals ze dat een paar decennia later van corona zou zijn.
De aidsepidemie maakte, zeker in het begin, veel slachtoffers in homokringen. Al snel werd het daarvoor verantwoordelijke virus blootgelegd, inmiddels alom bekend onder de afkorting hiv. In 1985 kwam het eerste medicijn op de markt dat de verwoestende uitwerking van hiv op afweercellen enigszins afzwakte.
Harry van Dijk, zoon van een fabrikant, was er al vroeg achter dat hij op mannen viel. Zoete herinneringen van een bronstige heao-student achter op de fiets bij zijn vriendje werden gevolgd door opwindende reisjes naar de homoscene in Londen en New York. Harry van Dijk was een aantrekkelijke man die met volle teugen van het leven genoot. ‘En dat met hoofdletters’, zegt een van zijn vrienden.
Daarmee was Van Dijks geluk ook wel op. Hoewel hij altijd zwoer aan veilige seks te hebben gedaan, raakte hij in de jaren negentig besmet met het gevreesde virus. De ontwikkeling van een afremmend geneesmiddel verkeerde nog in de experimentele fase. Daarom werd in de vriendenkring weleens gedold over het zogenaamde explosiegevaar bij Van Dijk thuis, waar een emmer vol medicijnen hem elke dag opwachtte. Het ene medicijn moest het andere in bedwang houden.
Maar zo’n lolletje was het niet destijds. Hans Wolters, die in 2015 Van Dijks buddy werd, herinnert aan de film Philadelphia, met Tom Hanks in de hoofdrol. Van Dijk herkende daarin de beklemmende sfeer waarin aidspatiënten als melaatsen werden behandeld. Zeker in de vorige eeuw was de buitenwereld nog als de dood voor besmettingsgevaar.
De aftakeling van Harry van Dijk werd versterkt door de medische misser in 1998. De halfzijdige verlamming die daaraan te wijten was, werd gevolgd door een hartinfarct, longemfyseem en nog veel meer. Ondanks alles hield Van Dijk de moed erin, ook de laatste jaren in een verpleeghuis. Wolters: ‘Hij bleef dankbaar voor alles wat nog wel kon.’
Het geld dat Van Dijk verdiende met de verkoop van zijn huis in Utrecht zit nu in het Harry van Dijk Fonds, dat wordt beheerd door Aidsfonds. Met de bijkomende giften moet daarmee onderzoek worden gefinancierd naar het verloop van de ziekte onder 65-plussers. Zijn eigen afweercellen, hoewel nog hoog in aantal, waren op het laatst eenvoudigweg uitgeput. ‘Misschien heeft dat te maken met hiv-medicatie’, schrijft Van Dijk in zijn testimonial. ‘Daar moet dus onderzoek naar worden gedaan.’
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant