is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de EU en internationale samenwerking.
Het geweld in Gaza wordt gepleegd door een directe bondgenoot van het Westen. De VS en Europa doen er niets aan en blijven Israël als vriend behandelen.
Op 4 mei klinkt overal het ‘nooit meer’. De doden van de Tweede Wereldoorlog worden herdacht, maar de boodschap is universeel. Nooit meer oorlog, nooit meer Auschwitz, nooit meer vervolging van minderheden. Tegelijkertijd voert Israël in Gaza een oorlog die door velen als genocide wordt bestempeld, terwijl het Westen passief toekijkt.
Al vaker is gebleken dat de internationale gemeenschap haar belofte van ‘nooit meer’ niet kon waarmaken. In Rwanda, Bosnië, Darfur, Syrië en tal van andere plaatsen stuitten humanitaire idealen op onmacht en politieke onwil.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Maar in Gaza wordt het geweld direct gepleegd door een bondgenoot van het Westen. De gerechtvaardigde zelfverdediging na de Hamas-aanslag van 7 oktober ontspoorde al heel snel in een collectieve bestraffing van het Palestijnse volk, in strijd met het internationaal recht.
De Verenigde Staten en Europa doen er niets aan. De Amerikaanse president Trump dwong een bestand af, maar dat diende slechts om zijn inauguratie op te luisteren. Inmiddels heeft Israël de oorlog hervat en zet het zelfs honger als wapen in, met steun van de VS. Volgens het bizarre ‘vredesplan’ van Trump moeten de Gazanen naar andere Arabische landen verhuizen, hetgeen neerkomt op etnische zuivering. Israël verricht nu het grondwerk voor dit plan, zei de extreemrechtse minister Belazel Smotrich. Gaza moet onbewoonbaar worden, zodat de inwoners vertrekken.
Van Trump valt niet veel anders te verwachten. Hij heeft geen universalistische pretenties, maar deelt de wereld op in vrienden en vijanden. Israël is een vriend. Europa predikt echter de mensenrechten, het internationaal recht en de ‘op regels gebaseerde’ internationale orde. Het heeft een associatieverdrag met Israël, waarin de naleving van mensenrechten als voorwaarde wordt gesteld. Als belangrijkste handelspartner van Israël kan het een zekere druk uitoefenen, bijvoorbeeld door economische sancties te treffen. Maar Europa is verdeeld en doet niets.
Stuitend is ook de opstelling van de Nederlandse regering. Ook Nederland profileert zich graag als kampioen van de internationale rechtsorde, met Den Haag als ‘hoofdstad van het internationaal recht’. Maar tijdens de hoorzitting van het Internationaal Gerechtshof over Gaza gaf de Nederlandse regering deze week slechts een nietszeggende schriftelijke verklaring af. Onlangs ontbood minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp de Israëlische ambassadeur, na de moord op vijftien hulpverleners die ook voor hem een grens overschreed. Hij zwakte zijn muizenstapje in de goede richting meteen weer af door de ontmoeting te laten afhandelen door een ambtenaar.
Ondanks protesten van burgers blijven de VS en Europa Israël als vriend behandelen. Uit schuldgevoel over de Holocaust, maar ook omdat zij zich sterker verwant voelen met de Israëliërs, die zij als nazaten van Europese Joden beschouwen, dan met Palestijnse moslims. Over het geweld in Gaza lieten zij slechts een zwak protest horen, terwijl zij zich eerder diep geschokt toonden over het Russische geweld in Oekraïne.
Het is wrang dat het universalistische ‘nooit meer’ van 4 mei wordt uitgehold door deze eurocentrische houding, waardoor westerse leiders met een totaal gebrek aan urgentie op het lijden van de Palestijnen reageren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant