is columnist van de Volkskrant.
Sinds Franklin D. Roosevelt begin jaren dertig grote hervormingen beloofde tijdens zijn eerste honderd dagen als president, zijn de ‘eerste honderd dagen’ van een presidentschap een belangrijke maatstaf in de Amerikaanse politiek. Ook in Nederland proberen journalisten een kabinet op daadkracht te beoordelen door naar de eerste honderd dagen te kijken, maar het kabinet-Schoof heeft na driehonderd dagen nog altijd niets klaargespeeld behalve in het zadel blijven zitten.
Kustaw Bessems voorspelde dat deze coalitie eerder aan de kant dan aan de slag zal gaan, maar het lijkt erop dat het geen van beide doet. Volgens Bessems kijken Nederlandse kiezers jaloers naar Trump, die per decreet ‘vliegend’ van start was gegaan. Zou het werkelijk? Sinds het begin van Trumps tweede termijn is de steun in Nederland voor de monarchie toegenomen. De ondervraagden noemen Trumps presidentschap daar juist als reden voor.
Ook in de Verenigde Staten zijn Trumps populariteitscijfers aan een duikvlucht begonnen. Volgens opiniepeilingen die afgelopen weekend werden gepubliceerd, oordeelt slechts 39 procent van de kiezers positief over Trump. Niet eerder scoorde een president zo vroeg in zijn presidentschap zo laag. Een flinke meerderheid van de ondervraagden beschrijft Trumps presidentschap als ‘chaotisch’ en ‘griezelig’.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Iedereen is bang. De Republikeinse senator Lisa Murkowski uit Alaska zegt hardop dat ze bang is zich tegen Trump uit te spreken omdat ze vreest voor wraakacties. Murkowski was een van zeven Republikeinse senatoren die voor de afzetting van Trump stemde na de bestorming van het Capitool in januari 2021. Ook Democratische Congresleden zeggen off the record tegen journalisten dat ze bang zijn om zich uit te spreken.
Journalisten zijn ook bang. Trumps aanval op de persvrijheid neemt groteske vormen aan. Trump heeft een claim van 20 miljard dollar ingediend tegen nieuwsorganisatie CBS voor de wijze waarop de makers van 60 Minutes een interview met Kamala Harris zouden hebben geredigeerd. Zijn regering heeft aangekondigd journalisten te zullen vervolgen die gelekte informatie publiceren.
De komiek die tijdens het Correspondent’s Dinner in Washington DC afgelopen weekend de traditionele roast van de president zou doen, is door de organisatie op het laatste moment afgezegd. Geen van de journalisten die tijdens het diner werden onderscheiden, refereerde in zijn of haar dankwoord aan president Trump, een duidelijke vorm van zelfcensuur. Het laat zien wat een machtig wapen angst is.
En dit gaat om de meest geprivilegieerde groepen in de VS. Ze lopen niet het risico te verdwijnen in de megagevangenis Cecot in El Salvador, zoals met honderden Venezolanen is gebeurd.
Maar Trump heeft meer sinistere methoden om mensen te intimideren. Hij heeft een systeem gecreëerd van privileges en straffen waarbij loyaliteit wordt beloond en onafhankelijk denken wordt afgestraft. Zo heeft Trump per decreet opdracht gegeven een onderzoek in te stellen naar de voormalige cybersecuritydirecteur, Chris Krebs, die in december 2020 verklaarde dat er bij de verkiezingen geen sprake was geweest van noemenswaardige stembusfraude.
Universiteiten en advocatenkantoren zijn zo bang mikpunt te worden van Trumps toorn, dat ze feitelijk handlangers van het regime zijn geworden. Columbia University heeft aan vrijwel alle eisen van de regering-Trump toegegeven, terwijl grote advocatenkantoren hebben toegezegd voor tientallen miljoenen aan pro bonowerk te zullen doen in door Trump aangewezen zaken.
In zijn eerste honderd dagen is Trump erin geslaagd een groot deel van de checks-and-balances waarbij de macht is verdeeld tussen de president, het Congres, de rechterlijke macht en de staten, kapot te maken. Terwijl de opstellers van de Amerikaanse grondwet die checks-and-balances nodig achtten voor een democratisch bestel. De opstellers voorzagen niet dat leden van het Congres zouden weigeren de macht van een president binnen hun eigen partij te controleren, zoals de Republikeinen nu doen. Nu Trump per decreet regeert is van de scheiding der machten weinig meer over.
De laatste verdedigingslinie is de rechterlijke macht. Trump en zijn acolieten proberen de uitkomst van juridische procedures te beïnvloeden door pure intimidatie. Vorige week werd een rechter in haar eigen rechtszaal gearresteerd en gedwongen tot een perp walk (een schandgang van de gearresteerde verdachte voor het oog van de camera’s, red.) naar haar eigen rechtsgebouw. Rechterlijke uitspraken die Trump niet zinnen, worden verdraaid of eenvoudigweg genegeerd.
De vraag is of een rechtssysteem dat Trump als privépersoon niet in toom kon houden, dat wel kan nu hij president van de Verenigde Staten is en over een leger beschikt. De jury beraadt zich nog.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant columns