Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
De Israëlische premier Netanyahu geeft het vernietigen van Hamas prioriteit boven de vrijlating van de Israëlische gijzelaars die Hamas op 7 oktober 2023 heeft meegenomen. Dat heeft hij gezegd tijdens een toespraak.
‘Het is een heel belangrijk doel’, zei Netanyahu tijdens een evenement ter gelegenheid van Onafhankelijkheidsdag in Israël, over het vrijlaten en terugbrengen van de 59 gijzelaars die nog in bezit van Hamas zijn. ‘Maar er is een hoger doel, en dat is de overwinning op onze vijanden. Dat doel zullen we behalen.’
De uitspraken zijn opmerkelijk, omdat Israël zijn oorlog in de Gazastrook officieel altijd heeft gevoerd om de vernietiging van Hamas én de vrijlating van de gijzelaars – twee gelijkwaardige doelen. Bovendien keren demonstranten zich in aanhoudende protesten in Israël tegen het Israëlische oorlogsbeleid, omdat dat te weinig gericht zou zijn op de vrijlating van gijzelaars.
Dylan van Bekkum
Minstens 31 Syriërs zijn woensdag om het leven gekomen tijdens gevechten tussen Druzische strijders en militanten gelieerd aan de soennitische regering. Dat meldt het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten (SOHR).
De gevechten braken dinsdag al uit rondom de Syrische hoofdstad Damascus, nadat naar verluidt een Druzische man in een spraakopname de profeet Mohammed had beledigd. Sinds maandag zijn er volgens het SOHR al 73 mensen om het leven gekomen.
Van de 31 recentste slachtoffers is grofweg de helft aan de Druzische kant gevallen tijdens een hinderlaag van soennitische strijders. Volgens het Observatorium werden woensdag ook 16 strijders van de Syrische veiligheidsdienst gedood.
Gisteren mengde Israël zich in het conflict met een droneaanval op de stad Sahnaya. Hier zou een ‘extremistische soennitische groepering’ schuilen, meende premier Benjamin Netanyahu. Volgens Netanyahu voerde Israël de aanval uit om de ‘nobele Druzen’ in Sahnaya te beschermen. In Noord-Israël en op de geannexeerde Golanhoogten wonen meer dan honderdduizend Druzen.
De Druzen zijn een oorspronkelijk uit de islam voortgekomen religieuze minderheid die door hun liberale geloofsovertuiging botsen met de strenggelovige soennitische Syrische regering. De geestelijke leider van de Druzen, Hikmat al-Hijri, noemt het geweld richting de Druzen ‘een genocidale campagne’ en heeft de internationale gemeenschap opgeroepen om in te grijpen.
Frank Rensen
Het Israëlische leger zegt vandaag een aanval te hebben uitgevoerd op de Syrische stad Sahnaya. Het doelwit zou een ‘extremistische’ soennitische groepering zijn. Volgens een gezamenlijke verklaring van premier Benjamin Netanyahu en defensieminister Israel Katz was de luchtaanval een ‘waarschuwingsoperatie’.
Israël houdt de groepering verantwoordelijk voor beschietingen van Druzische inwoners in Sahnaya. Daarbij kwamen volgens persbureau AP zeker elf mensen om het leven.
Gisteren waren er ook vuurgevechten tussen aanhangers van de nieuwe Syrische president Ahmad al-Sharaa en Druzen uit Jaramana, een voorstad van de Syrische hoofdstad Damascus. Tien mensen zouden daarbij omgekomen zijn. De aanleiding voor de vuurgevechten is volgens The Times of Israel een video waarin een Druzische man de profeet Mohammed beledigde.
Sinds de val van het Assad-regime en het aantreden van de soennitische Sharaa staan Syrische minderheden op gespannen voet met elkaar. Israël positioneert zich daarbij als hoeder van de Druzen, een religieuze minderheid waarvan meer dan 100 duizend leden in Noord-Israël wonen. Net als Joodse Israëliërs dienen ze in het leger.
Ook op de door Israël geannexeerde Golanhoogte, die grenst aan Syrië, woont een grote Druzische gemeenschap, maar velen van hen voelen zich naar eigen zeggen nog steeds Syrisch.
Dana Holscher
Lees ook deze reportage van buitenlandredacteur Sacha Kester: Zelfs met een Israëlisch paspoort blijft het hart op de Golanhoogte gewoon Syrisch
Een menigte van extreem-rechtse activisten heeft zich gisteravond verzameld voor de Beit Samueli-synagoge in de Israëlische stad Ra’anana. In het gebedshuis was op dat moment een herdenkingsceremonie gaande voor zowel Palestijnen als Israëliërs, ter gelegenheid van de Israëlische nationale herdenkingsdag voor gevallen soldaten en slachtoffers van terrorisme. De politie meldt dat drie activisten zijn gearresteerd.
Op beelden die op sociale media circuleren is te zien hoe de activisten zich verzamelen voor de synagoge. Volgens de Israëlische krant Ha’aretz zijn sommige activisten ook het gebouw binnengedrongen. Velen hadden Israëlische vlaggen bij zich, ze riepen teksten als ‘ga terug naar Gaza’ en ‘dood aan terroristen’ naar de Palestijnse aanwezigen, meldt The Times of Israel.
Het hoofd van de lokale afdeling van Likoed, Benjamin Netanyahu’s politieke partij, zegt de demonstranten te steunen. ‘Dit is slechts het openingsschot’, schreef Racheli Ben Ari Sakat in een Facebookpost. ‘Aan de mensen in Ra’anana: jullie zijn gewaarschuwd. We zullen niet langer zwijgen en in groten getale naar buiten komen.’
Dana Holscher
Twitter bericht wordt geladen...
Britse en Amerikaanse militairen hebben dinsdag een gezamenlijke luchtaanval uitgevoerd op een ‘militair doel’ in het door de Houthi’s gecontroleerde deel van Jemen, meldt het Britse ministerie van Defensie woensdag in een verklaring.
De aanval vond plaats na zonsondergang, volgens de Britse verklaring omdat de kans toen kleiner was dat er burgers in het gebied waren. De bij de aanval gebruikte vliegtuigen zijn ‘veilig’ teruggekeerd.
Volgens een Jemenitische televisiezender zijn bij een Amerikaanse luchtaanval maandag 68 mensen gedood in een detentiecentrum voor Afrikaanse migranten in Jemen.
Amerikaanse troepen hebben sinds medio maart meer dan duizend doelen in Jemen aangevallen, meldde het Pentagon dinsdag. Daarbij zouden ‘honderden Houthi-strijders’ zijn omgekomen.
ANP
Israël heeft een humanitaire hulpverlener vrijgelaten die was opgepakt na de dodelijke aanval op een hulpkonvooi eind maart. Dat meldt de Palestijnse Rode Halve Maan. De hulpverlener in kwestie, Assad Al-Nsasrah, bevond zich in het konvooi ambulances en brandweerwagens dat Israël vorige maand in de Zuid-Gazaanse stad Rafah aanviel.
Twitter bericht wordt geladen...
Vijftien hulpverleners kwamen bij de aanval om het leven, van wie acht van de Palestijnse Rode Halve Maan. Hun lichamen werden pas acht dagen later aangetroffen in een massagraf. Wat er met Al-Nsasrah gebeurd was, was op dat moment onbekend. De Palestijnse Rode Halve Maan meldde enkele weken later dat hij door Israël werd vastgehouden.
Aanvankelijk verklaarde Israël dat de voertuigen niet herkenbaar waren als hulpdiensten. Een later opgedoken video liet zien dat het hulpkonvooi duidelijk als zodanig herkenbaar was toen het vorige maand onder vuur werd genomen. Het lichaam van de man die de video maakte, is volgens de Palestijnse Rode Halve Maan in het massagraf aangetroffen met een kogel in het hoofd.
Volgens Israël waren zeker zes gedode hulpverleners gelieerd aan Hamas, hoewel het daar geen enkel bewijs voor heeft geleverd. Hoe dan ook waren de hulpverleners ongewapend, zo heeft ook Israël toegegeven.
De aanval heeft internationaal tot verontwaardigde reacties geleid. Nederland riep de Israëlische ambassadeur op het matje. Israël heeft beloofd onderzoek te doen, maar critici noemen dat een schijnvertoning.
Thom Canters
Met een reeks ongekende beschuldigingen heeft de machtsstrijd tussen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de baas van de binnenlandse veiligheidsdienst Ronen Bar een nieuw hoogtepunt bereikt. Luister naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag, waarin Sheila Sitalsing de actuele ontwikkelingen in Israël bespreekt met nieuwsverslaggever Joram Bolle en voormalig Israël- en Palestina-correspondent Alex Burghoorn.
CDA-fractievoorzitter Henri Bontenbal en Kamerlid Derk Boswijk roepen het kabinet op zich duidelijker uit te spreken voor de bescherming van onschuldige Palestijnse burgers. Dat doen zij in een opiniestuk in Trouw getiteld ‘Laat Israël niet verder afglijden’.
Israël heeft het recht zich te verdedigen, bijvoorbeeld tegen Hamas, maar dat recht heeft grenzen, schrijven de CDA’ers. Waar dat recht eindigt, ‘begint onze morele plicht om te spreken’. Bontenbal en Boswijk noemen het lijden dat Israël aanricht bij de Palestijnse bevolking ‘onvoorstelbaar’. Dat Israëlische militairen recentelijk vijftien hulpverleners doodschoten, en de Israëlische regering dit niet direct veroordeelde, is volgens de CDA’ers ‘pijnlijk bewijs dat de regering Netanyahu het internationaal recht met voeten treedt’.
Volgens de briefschrijvers wordt het internationaal recht niet consequent toegepast. ‘We kunnen Rusland niet met recht aanspreken op oorlogsmisdaden in Oekraïne, terwijl we zwijgen als het om Israël gaat.’
De politici waarschuwen dat deze inconsequentie de kracht van het internationale recht ondermijnt. ‘Deze hypocrisie is koren op de molen voor autoritaire en dictatoriale regimes, die zulke dubbele standaarden gebruiken om de internationale rechtsorde in diskrediet te brengen.’
Frank Rensen
De chef van de Israëlische binnenlandse veiligheidsdienst Shin Bet, Ronen Bar, heeft zijn vertrek aangekondigd. ‘Na 35 jaar in dienst te zijn geweest, zal ik mijn functie op 15 juni neerleggen’, zo zegt Bar in een verklaring. Binnen die tijd moet een opvolger zijn aangewezen. Daar is nog niets over bekend.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu had de chef al ontslagen, volgens Netanyahu wegens een gebrek aan vertrouwen in de kunde van Bar. Maar volgens critici wilde de premier zich van Bar ontdoen, omdat de Shin Bet een fraude-onderzoek is gestart naar medewerkers van Netanyahu. Die zouden geld hebben aangenomen van Qatar om het land te promoten.
Het Israëlische hooggerechtshof had een stokje voor het ontslag van Bar gestoken. Dat wilde eerst beoordelen of Bar wel rechtmatig zou zijn ontslagen. Maar nu de chef zijn positie zelf heeft opgegeven, hoeft dat dus niet meer.
De band tussen Bar en de premier was ook voor het fraude-onderzoek al verslechterd. Dat komt met name door een rapport over de Hamas-aanval van 2023 dat de veiligheidsdienst in maart publiceerde. Daarin staat onder meer dat het beleid van de regering-Netanyahu ertoe heeft geleid dat de invloed van Hamas in Gaza kon groeien.
Lees ook: De man die het leven van premier Netanyahu moet beschermen, is nu zijn grootste criticus
Yassin Boutayeb
Bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag zijn hoorzittingen begonnen over welke verplichtingen Israël heeft om humanitaire hulp te faciliteren in Gaza. De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties heeft het Hof in december gevraagd om een zogeheten ‘adviserende opinie’ hierover.
De zittingen zijn extra actueel, omdat Israël sinds begin maart de hulptoevoer blokkeert aan de ruim 2 miljoen inwoners van het gebied. Directe aanleiding voor het verzoek was echter Israëls besluit om de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen (Unrwa) te bestempelen als een terroristische organisatie. Israëlische functionarissen mogen niet meer communiceren met Unrwa, de grootste hulporganisatie die actief is in Gaza.
Israëls blokkade van het gebied zal ook aan bod komen tijdens de zittingen die de komende vijf dagen zullen plaatsvinden. Het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties liet afgelopen vrijdag weten dat alle pakhuizen van de organisatie leeg zijn. Israël heeft gezegd pas weer humanitaire hulp toe te laten aan Gaza als Hamas de resterende gijzelaars vrij laat. Westerse landen hebben Israël opgeroepen de blokkade op te heffen.
De Palestijnse vertegenwoordiger Ammar Hijazi zei maandag voor het Hof dat Israël humanitaire hulp gebruikt als ‘een oorlogswapen’. Israël is niet een van de grofweg 40 landen zullen spreken tijdens de hoorzittingen. Wel heeft het een schriftelijke verklaring ingediend. Buitenlandminister Giedeon Saar heeft de zittingen afgedaan als ‘een circus’.
Israël kreeg vorig jaar al de opdracht van het Hof om alles eraan te doen de humanitaire nood in Gaza te lenigen. Die uitspraak is onderdeel van de genocidezaak die is aangespannen door Zuid-Afrika.
Thom Canters
Bij Israëlische aanvallen op de Gazastrook afgelopen nacht zouden zeker 28 doden zijn gevallen. Dat meldt het Palestijnse persbureau Wafa. Onder meer een huis in het Noord-Gazaanse Jabalia zou zijn geraakt. Daarbij zouden tien doden zijn gevallen.
Volgens het persbureau zijn in het nabijgelegen Beit Lahiya zes doden gevallen bij een aanval waarbij eveneens een huis werd geraakt. Persbureau AP spreekt over tien doden. Onder hen is een Palestijn die is vrijgekomen als onderdeel van de gevangenenruil tussen Israël en Hamas.
In de zuidelijke stad Khan Younis zouden acht doden zijn gevallen. Volgens het Gazaanse ministerie van Volksgezondheid, dat onder controle staat van Hamas, zijn sinds het hervatten van de oorlog medio maart ruim 2.100 doden gevallen.
De berichten over de nachtelijke aanvallen zijn niet onafhankelijk bevestigd. Het Israëlische leger heeft vooralsnog niets naar buiten gebracht over aanvallen op de Gazastrook.
Thom Canters
Het dodental van de vermeende Amerikaanse aanval op een gevangenis in Jemen is gestegen naar 68, melden de Jemenitische Houthi’s. In de gevangenis in de noordwestelijke provincie Saada worden Afrikaanse migranten vastgehouden.
De berichten zijn niet onafhankelijk geverifieerd. De Amerikanen hebben vooralsnog niet gereageerd op de beschuldigingen. Het Amerikaanse Central Command, dat gaat over de militaire operaties in het Midden-Oosten, zei eerder in de nacht al ‘geen details prijs te geven over wat we hebben gedaan of wat we gaan doen’ in Jemen.
Volgens het Jemenitische ministerie van Binnenlandse Zaken worden er in totaal 115 Afrikaanse migranten vastgehouden in de gevangenis in Sadaa. Bij de aanval zouden ook 47 gewonden zijn gevallen.
Thom Canters
De Jemenitische Houthi’s beschuldigen de Verenigde Staten ervan een gevangenis waar Afrikaanse migranten worden vastgehouden te hebben geraakt bij de aanvallen op Jemen van afgelopen nacht. Daarbij zouden volgens de Houthi’s zeker dertig doden zijn gevallen, meldt televisiezender Al-Massira, die in handen is van de Houthi's.
De berichten zijn niet onafhankelijk geverifieerd. Tegenover persbureau AP wilden de Amerikanen nog niet reageren op de beschuldigingen. Het Amerikaanse Central Command, dat gaat over de militaire operaties in het Midden-Oosten, zei eerder in de nacht al ‘geen details prijs te geven over wat we hebben gedaan of wat we gaan doen’ in Jemen.
In de gevangenis die zou zijn geraakt, in de noordwestelijke provincie Saada, worden Afrikaanse migranten vastgehouden die op zoek zijn naar werk op het Arabische schiereiland.
De Amerikanen zouden afgelopen nacht ook aanvallen hebben uitgevoerd op de hoofdstad Sanaa, meer naar het zuiden. De Houthi’s hebben gezegd dat daarbij zeker acht doden zijn gevallen.
Thom Canters
Dit was het belangrijkste nieuws over het Midden-Oosten en de oorlog tussen Israël en Hamas van afgelopen week:
• Het Wereldvoedselprogramma (World Food Programme) is door alle voedselvoorraden voor de Palestijnen in Gaza heen. Vrijdag werden de laatste voedselpakketten uitgedeeld aan gaarkeukens in het gebied. Nieuwe noodhulp aanvoeren is niet mogelijk; Israël blokkeert de humanitaire hulp aan Gaza al enkele weken. In een vrijdag gepubliceerde verklaring roept de organisatie op per direct hulp toe te laten, omdat de humanitaire situatie in het gebied zich opnieuw op een ‘breekpunt’ bevindt.
• De ministers van Buitenlandse Zaken van Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben Israël gezamenlijk opgeroepen om noodhulp toe te laten in Gaza. Israël blokkeert al sinds begin 2024 de toegang van humanitaire hulp in het gebied, ondanks de grootschalige hongersnood die er heerst. Mede hierom vaardigde het Internationaal Strafhof vorig jaar een arrestatiebevel uit tegen de Israëlische premier Netanyahu. Nederland heeft zich ook aangesloten bij de oproep.
• Het Israëlische leger heeft een luchtaanval uitgevoerd op het zuiden van de Libanese hoofdstad Beiroet. Volgens Israël was het bombardement gericht op een wapenopslag waar Hezbollah raketten had opgeslagen. Die bewering is niet onafhankelijk geverifieerd. Met de aanval komt het staakt-het-vuren dat Israël en Hezbollah eind vorig jaar sloten opnieuw onder druk te staan.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant