Huurbevriezing is goed voor bewoners, maar nadelig voor sociale woningbouw, zo klinkt het alom. Volgens journalist Cees Grimbergen zijn veel rijke woningbouwcorporaties vooral goed in paniek zaaien via hun lobbyclubs. Politici, grijp in.
De lobbyisten van de woningcorporaties maken al weken overuren. Het parlement wordt bestookt met alarmerende brieven. Woningcorporaties in het hele land ‘luiden noodklokken’ over ‘schrikbarende effecten’ van de door het kabinet gewenste huurbevriezing. In de Volkskrant trok stadsgeograaf Cody Hochstenbach aan de bel.
Emeritus hoogleraar Johan Conijn, lobbyist van consultancyfirma Finance Ideas, stikt bijna van verontwaardiging over de huurbevriezing ‘Vandalisme’ noemt hij de kabinetsplannen. Staan de Nederlandse woningcorporaties er financieel slecht voor? En klopt hun bewering dat de wooncrisis wordt aangewakkerd als de sociale huren dit jaar niet stijgen?
Over de auteur
Cees Grimbergen is journalist. Voor MAX maakte hij de tv-serie Zwarte Zwanen over pensioengesjoemel. Bij Denuk.nl schrijft hij onder andere over het Utrechtse woondossier.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Wij, journalisten van de Utrechtse website denuk.nl (De Nieuwe Utrechtse Krant), legden in 2024 de financiën van de vijf Utrechtse woningcorporaties onder de loep. We troffen miljarden vermogens en honderden miljoenen jaarwinsten aan. Én we zagen een netwerk van consultants en adviesbureaus dat door de gemeente en de corporaties wordt ingehuurd. Een netwerk van specialisten dat de corporatiefinanciën steevast voorstelt als ‘zwak’.
De Utrechtse corporaties Portaal, Woonin/Mitros, Cazas, SSH en Bo-Ex boekten over 2022 een resultaat van 323 miljoen euro. Het is het verschil tussen huurinkomsten en uitgaven (onderhoud, rente, organisatie). ‘Winst’, in gewone mensentaal, ‘resultaat’ volgens de jaarverslagen. Omdat corporaties stichtingen zijn, wordt die winst aan het eigen vermogen toegevoegd.
De twee grootste corporaties verhoogden dat bedrijfsresultaat nog door sociale huurwoningen te verkopen. Portaal haalde zo 41 miljoen euro aan bijverdiensten binnen, WoonIn/Mitros 21 miljoen euro. Het eigen vermogen (bezit minus schulden) van de corporaties was begin 2023 17 miljard euro en steeg het afgelopen jaar tot ver boven de 20 miljard.
Uit ons jaarverslagenonderzoek bleek: de hypotheekschuld van de Utrechtse corporaties is 29 procent van hun totale vermogen. Volgens de regels mogen corporaties maximaal 85 procent hypothecaire schuld hebben. Dat betekent dat ze maximaal 85 procent van de waarde van hun bezit mogen lenen. Uit de cijfers blijkt: corporaties kunnen nog vele miljarden inzetten om betaalbare woningen te bouwen.
Zijn die winsten en hoge eigen vermogens voor de corporaties afdoende? Nee, bleek vorig jaar, toen de gemeente Utrecht de verkoop van sociale huurwoningen verbood. Onmiddellijk eisten de Utrechtse corporaties 10,6 miljoen euro compensatie van de gemeente. Om hun zwakke financiële positie aan te tonen, zetten zij toen een bijzondere rekenmethode in: een ‘huishoudboekje’.
Het werd aan de gemeenteraad gepresenteerd. De staat van de corporatiefinanciën werd daarin slechter voorgesteld dan ze werkelijk is. De miljarden-vermogens werden stil gehouden. Investeringen werden als eenmalige uitgave voorgesteld. Zo werd een jaarverlies van tientallen miljoenen euro’s tevoorschijn getoverd.
Door ons geraadpleegde accountants noemden deze presentatie misleidend. Gemeenteraadsleden, op een enkeling na zonder financiële kennis, konden de misleiding niet doorzien. Gemeente en woningcorporaties huren gespecialiseerde consultancybureaus om deze complexe reken-exercities te presenteren. Die bureaus zijn onder anderen Ortec Finance en Finance Ideas. In vastgoedjargon en moneyspeak publiceren zij onnavolgbare rekensommen. Het gaat van ‘Interest Coverage Ratio’ naar ‘Loan-to-value'-ontwikkeling. Dezelfde begrippen die de Utrechtse gemeenteraad misleidden, worden nu uit de kast gehaald om de ‘kortzichtige’ (aldus Aedes-voorzitter Liesbeth Spies) huurbevriezing te torpederen.
Utrecht is het ‘hartsjie’ van het land. Dat wil niet zeggen dat alle
258 woningcorporaties in Nederland even schatrijk zijn als de Utrechtse. Wat wij van De Nuk bepleiten is: de corporatiefinanciën moet Nederland niet aan lobbyclubs en Wall Street-achtige econometrische adviesbureaus overlaten. Doe zelf onderzoek. En laat u niet misleiden door de verontwaardiging van de corporatiebelangenclub Aedes. Dat ‘geschokt’ schreef: ‘Hierdoor verdampt 47,5 miljard aan investeringsvermogen.’
En nog iets. Zorg dat jaarwinst én waardestijging van het corporatiebezit op de dolgedraaide woningmarkt óók aan sociale huurders ten goede komen.
Corporatie-lobbyist Johan Conijn reageerde bij ons op de geconstateerde enorme rijkdom van de corporaties. Hij zei: ‘Het vermogen van woningcorporaties is lucht. Die 17 miljard is fictie’. Dat is een te makkelijke redenering. Rijkdom, ook als die in stenen zit, kun je inzetten voor lagere huren.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant