De verkiezingswinst van de Liberale Partij in Canada is goed nieuws, ook voor Europa. Niettemin staat premier Mark Carney voor een lastige opgave.
De terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis leek een sterke impuls voor de ‘reactionaire internationale’ van radicaal-rechtse, populistische partijen die overal in opmars zijn. De uitslag van de Canadese verkiezingen laat echter zien dat het Trump-effect averechts kan uitpakken voor het populisme.
Dankzij Trumps onbehouwen optreden heeft de Liberale Partij een spectaculaire comeback gemaakt. Partijleider Mark Carney laat zien dat het electoraal loont om tegen Trump op te staan, terwijl zijn conservatieve tegenstander Pierre Poilievre de zege heeft verspeeld, omdat hij zich in het verleden te veel als een Canadese variant van Trump heeft geprofileerd. Ook in Australië lijkt Labour-premier Anthony Albanese van dit effect te gaan profiteren.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Trumps agressieve America first-benadering gaat ten koste van de belangen van andere landen. Daardoor brengt hij zijn populistische geestverwanten elders ter wereld in verlegenheid. Alleen in Roemenië staat de extreemrechtse presidentskandidaat George Simion op winst, maar dat heeft vooral te maken met de diepe onvrede over de regerende partijen.
Carney is in veel opzichten de ‘anti-Trump’, een technocraat die voor zakenbank Goldman Sachs werkte en gouverneur was van de nationale banken van Canada en het Verenigd Koninkrijk. Tot voor kort zou deze achtergrond als een handicap gelden, maar ten opzichte van Trump leek hij opeens een beschaafde en verstandige leider. Ondanks een gebrek aan politieke ervaring toonde hij zich een zelfbewust en behendig politicus, die afstand nam van zijn impopulaire voorganger Justin Trudeau.
Niettemin staat Carney voor een uitermate lastige opgave. Enerzijds verlangen zijn kiezers dat hij stevig optreedt tegen Trump, anderzijds is de Canadese economie sterk afhankelijk van de Verenigde Staten en heeft hij een gunstige handelsdeal nodig.
Voor Canada is dit niet alleen een economische, maar ook een existentiële kwestie. Canadezen beschouwen hun land vaak als een vriendelijker soort Amerika. Ruim en vrijheidslievend, maar minder hard en rauw dan de VS. Zo mogen Canadezen niet zomaar wapens dragen en kunnen zij terugvallen op een goede publieke gezondheidszorg.
Hoewel Trumps dreigement om Canada in te lijven niet al te letterlijk moet worden genomen, streeft hij in zijn neo-imperialistische wereldbeeld naar de Amerikaanse hegemonie over het westelijk halfrond. De VS zullen proberen om Canada economisch en cultureel te domineren, waardoor de Canadese identiteit in de knel dreigt te komen.
Ook in eigen land heeft Carney niet veel ruimte. Het chagrijn over tien jaar liberaal regeringsbeleid is niet verdwenen. Veel Canadezen zijn ontevreden, onder meer over de hoge kosten van levensonderhoud en de hoge huizenprijzen. Zodra de woede over Trump enigszins wegebt, krijgt Carney met deze onvrede te maken.
Maar hoe dan ook, de winst van de liberalen is goed nieuws, ook voor Europa. Jammer genoeg is het vrijhandelsverdrag Ceta tussen de Europese Unie en Canada nog altijd niet geratificeerd door tien van de 27 lidstaten. Dat zou zo snel mogelijk moeten gebeuren. In een tijdperk van geopolitieke confrontatie moeten de Europeanen een coalitie vormen met Canada en andere democratische staten die zich verzetten tegen het autoritaire nationalisme van de VS onder Trump.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant