is filmrecensent en schrijft een column over hedendaagse beeldcultuur.
In de rubriek Pics werpt filmrecensent Floortje Smit haar blik op de hedendaagse beeldcultuur. Deze week: zwijmelen bij handenspel.
Voor veel mensen moet het raadselachtig zijn, de merchandise bij het 20-jarig jubileum van Pride and Prejudice (die met Keira Knightley). Zo is er bijvoorbeeld een oversized T-shirt met een vage foto van een hand met gespreide vingers. En er is een speld te koop, met precies diezelfde hand.
De pr-afdeling had door wat mij, professioneel kijker die in 2005 smulde van dit kostuumdrama, verdorie was ontgaan. Een moment dat in de afgelopen twintig jaar ‘iconisch’ is geworden. Iets dat bekend is komen te staan als de ‘hand flex’.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Context: in de eerste 25 minuten van Pride and Prejudice gedraagt Mr. Darcy zich als een complete hork tegenover hoofdpersonage Elizabeth. Maar dan vertrekt ze na een beleefde visite, knikt vriendelijk tegen hem, zegt netjes dag tegen zijn vriend, wil in de koets stappen en precies dan vangt de camera haar blik.
Ze kijkt naar beneden. Close-up van blote handen. Darcy grijpt de hare. Helpt haar de koets in. Het is een moment van tederheid dat alle anderen ontgaat, en dat de hoofdpersonages zelf lijkt te verrassen én verwarren. Bij het weglopen ziet ze – weer in close-up – hoe hij zijn vingers strekt, alsof hij zich door haar aanraking voor het eerst bewust is van zijn eigen hand. Dát is de hand op de merchandise.
Hoe is deze grootschalige obsessie met dit handenspel begonnen? Was het er al meteen, maar bleef het onopgemerkt omdat vrouwen anderen nu eenmaal niet te pas en te onpas lastigvallen met hun popculturele obsessies, zoals The Big Lebowski-citerende mannen?
Of omdat elke vrouw die serieus genomen wil worden heeft geleerd dat je iets als ‘zwijmelen’ alleen in betrouwbare kring bespreekt? Of kreeg het moment een uitroepteken doordat het als los clipje werd verspreid op sociale media?
Hoe dan ook: de hand flex-fanclub is inmiddels bovengronds en is ook al het domein van vrouwenmagazines ontgroeid. Media van Vanity Fair tot The Independent besteedden naar aanleiding van het jubileum aandacht aan het fenomeen, dat volgens The New York Times vleugels kreeg tijdens de lockdown.
Wie de film toen (her)zag, lette waarschijnlijk ook meer op handen, snakkend naar fysiek contact. En het wil vast iets zeggen dat dít in twintig jaar, parallel met de opkomst van datingapps, is uitgegroeid tot het toppunt van romantiek.
Dat hij sociaal-cultureel goud in handen had, was regisseur Joe Wright in ieder geval toen ook ontgaan. ‘Het is een eigen leven gaan leiden.’
En precies daar schuilt het aantrekkelijke van de hand flex. Je kunt hem op alle mogelijke manieren analyseren, maar het is bovenal een ode aan het verglijdende moment, in de liefde én in de film. Aan het ongrijpbare, aan het ongeplande. Aan datgene wat gewoon gebeurt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant