Mooi tegen lelijk. Of bestaat dat niet in voetbal? De wedstrijd Barcelona - Internazionale van deze woensdag is een herhaling van de legendarische halve finale van vijftien jaar geleden in de Champions League.
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
In de eeuwige discussie, zeker in Nederland, over wat mooi en esthetisch voetbal dan precies is, zegt David Endt, kenner van het internationale voetbal: ‘Er zijn verschillende visies op schoonheid. Mijn adagium is: voetbal is nooit één ding of één aspect. Het is nooit Picasso óf Rembrandt.’
Endt is veelzijdig als intellectueel, zaakwaarnemer, schrijver, voormalig teammanager bij Ajax en bovendien Interista, supporter van Internazionale uit Milaan, dat woensdag op de berg Montjuïc de eerste halve finale van de Champions League speelt tegen Barcelona. Een herhaling van een epische tweestrijd uit 2009-2010, toen het stevige Inter de superieur geachte bekerhouder Barcelona van trainer Pep Guardiola, Messi, Xavi en al die andere sterren ontmantelde, frustreerde en bijna tot waanzin dreef.
Barcelona was in die tijd volgens velen de beste ploeg aller tijden, met voetbal van eindeloze, technisch perfect uitgevoerde combinaties waarin opponenten verdwaalden in driehoekjes van samenspel. Maar Inter brak de ene na de andere aanvalsgolf, vooral in Barcelona. Het is mooi om de beelden van destijds terug te zien. Pep Guardiola in driedelig pak, met stropdas, razend soms langs de zijlijn, zeker thuis, waar Barcelona na de nederlaag in Milaan (3-1) beukte en beukte op de blauw-zwarte muur van Inter, dat na de rode kaart voor Thiago Motta nog met tien man speelde. Maar slechts met 1-0 verloor en de finale bereikte.
‘Ruimtes wegnemen’, zo omschrijft Endt de tactiek van Inter. Hij zat op de tribune in San Siro tijdens de eerste wedstrijd. ‘Bijna hallucinant’, zo beschrijft hij die avond, toen Inter won na een achterstand, in een meeslepende sfeer. ‘Het gejoel en gekrijs van het publiek klonk bijna als wolvengehuil.’ De 1-1 was van Wesley Sneijder, in het beste jaar van zijn loopbaan. Met kushandjes bespeelde hij het publiek, met een slimme kopbal gaf hij tevens de assist op de 3-1 van spits Diego Milito.
Sneijder was de sprankelende schakel van creativiteit in een bastion van beton, met onder anderen de Argentijnen Esteban Cambiasso en Javier Zanetti, Samuel Eto’o uit Kameroen, alsmede de Brazilianen Maicon, Lucio, Julio Cesar en Samuel. David Endt: ‘Een megasterke ploeg met teamgeest, een mengsel van Argentijnen en Brazilianen. Ze pasten goed bij elkaar en hadden gezag in de kleedkamer.’
Hij weet nog dat spits annex enfant terrible Mario Balotelli inviel na rust, in Milaan. ‘Iedereen rende het vuur uit de sloffen, maar hij speelde als een ongeïnteresseerde lapzwans. In dat pandemonium reageerde het publiek. Ik zal nooit vergeten dat hij na afloop letterlijk een oorvijg kreeg van reserve Marco Materazzi. Trainer José Mourinho was de orkestleider van de ploeg. Hij hoefde niet eens zoveel te doen, dat deden zijn ervaren spelers voor hem. Sneijder heeft daar ook zijn glorieperiode beleefd. Nooit was hij beter dan in dat seizoen. Mourinho heeft het beste uit hem gehaald.’
Sneijder nam de topvorm mee naar het WK in Zuid-Afrika, waar hij op zijn allerbest was, soms aanschoof aan tafel bij de pers in Johannesburg en niet stopte met praten over Oranje, Inter of de verliefdheid op zijn latere echtgenote Yolanthe Cabau. Zij, en de Zuid-Amerikanen van Inter, namen hem mee in hun katholieke geloof. Sneijder bad de rozenkrans, ook in Zuid-Afrika, waar hij dan belde met zijn vriendin en met haar in gebed ging. Hij zei destijds: ‘Je kunt het Nederlands elftal een beetje vergelijken met Inter. Als wij konden domineren met Inter, speelden we de tegenstander weg. Als ploegen zich ingroeven, moesten we de wedstrijd eruit slepen. En als we werden weggespeeld, zoals in Barcelona, moest je zorgen dat je verdedigend goed stond. Dan komt het aan op het mentale vlak.’
Of het ook mooi voetbal was, dat spel van ontregeling en tegenhouden? Ja dus, al houdt niet iedereen van dat type spel. Met andere woorden: was Inter lelijk of juist mooi? Om een antwoord te vinden, was het luisteren naar trainer Francesco Farioli van Ajax interessant, afgelopen vrijdag tijdens de Nacht van de Filosofie in Amsterdam.
‘We kunnen drie uur discussiëren over de aantrekkelijkheid van stijlen in voetbal’, antwoordde hij op een vraag of Ajax mooi voetbalt. En dan, als vanzelf, bracht hij het gesprek op die wedstrijden tussen Inter en Barcelona, dat de geblesseerde Iniesta node miste in het tweeluik. Farioli, over het duel dat werd omschreven als Goed tegen Kwaad: ‘Guardiola en Mourinho. De een was precies het tegenovergestelde van de ander. We hebben destijds allemaal genoten van het verbazingwekkend mooie tikitakaspel onder Guardiola bij Barcelona, maar ook van de hardheid en van de weerstand van Inter. Ik heb in mijn ontwikkeling als trainer altijd geprobeerd om het beste van deze twee werelden te combineren.’ Endt: ‘Het overleven van de storm, dat is ook schoonheid.’
Endt weet nog dat hij een keer vertaler was op de trainingscursus van de KNVB, bij een lezing van Arrigo Sacchi, de voormalige trainer van Ruud Gullit, Marco van Basten en Frank Rijkaard bij AC Milan. Sacchi sprak als gast onder meer over de verschillende wijzen van druk zetten, over hoe je bal snel in de opbouw van de tegenstander kon veroveren. Endt: ‘Wim van Hanegem zat ook in de zaal. Hij vroeg telkens aan Sacchi of dat dan ook mooi voetbal was. Van Hanegem vroeg zich af of spel esthetisch mooi kon zijn als je de tegenstander door dat vroege storen telkens de kans ontnam om fraai voetbal te spelen, dat je de tegenstander in feite dwong om lelijk te voetballen.’
Farioli is ook geïnspireerd door Cruijff, door Ajax en Barcelona, maar hij is ook een Italiaan, een man van controle over het spel. Hij genoot dit seizoen intens van het duel in de Europa League thuis met Union St. Gilles, toen Ajax inclusief verlenging ongeveer honderd minuten met tien man speelde en verloor (1-2), maar toch naar de volgende ronde ging dankzij de 0-2 in Brussel. ‘Wij vormden een levende muur, om Union te weerstaan. Nooit heb ik dit seizoen zo’n hechte band gevoeld tussen het publiek op de tribunes en de spelers. Ook in de opoffering schuilt schoonheid.’
Inter nam, achteraf gezien, voldoende afstand in de eerste wedstrijd, waarin Sneijder alles durfde, zo goed was hij in vorm. Hij schoot op een gegeven moment een vrije trap van 34 meter gewoon op doel. Het was pure gekkigheid. De vraag is alleen of de huidige ploeg uit Milaan zo sterk is als die van toen, waarbij het antwoord al te geven is: nee. Drie prijzen winnen als in 2010 (titel, Champions League, nationale beker), kan Inter sinds kort sowieso vergeten. Stadgenoot AC Milan wipte Inter uit de beker, mede omdat trainer Simone Inzaghi in de tweede halve finale tal van toppers spaarde, om kans te behouden op die twee andere prijzen. Afgelopen weekeinde ging het thuisduel met AS Roma verloren, waardoor Napoli nu alleen aan de leiding gaat in de Serie A.
Blijft over de Champions League, tegen Barcelona dat de beker won, koploper is in de competitie en weer iets van de allure van toen uitstraalt. ‘Stracotto’, schrijft de pers over Inter. Opgebrand, op het verkeerde moment, in de maanden van de prijzen. Vermoeidheid bestond destijds niet bij de ploeg van Sneijder, die meermaals vertelde over Mourinho. De trainer stuurde hem eens een paar dagen naar Nederland, als hij vond dat hij vermoeid oogde. Sneijder en alle andere spelers deden alles voor hun trainer, die nooit meer zulke grote successen behaalde als in dat seizoen, toen alles perfect samenviel.
Sneijder zelf was ook nooit beter dan toen, in het jaar van zijn hevige verliefdheid, de beste trainers en de grootste successen. Alleen de WK-finale tegen Spanje ging verloren, na verlenging, door een doelpunt van Iniesta, die bij Barcelona had ontbroken in de halve finales. Sneijder wist ook dat hij met al die grote sterren in het elftal niet te veel fratsen kon uithalen. Mourinho zei later dat het een schande was dat niet Sneijder, maar Messi de Gouden Bal won in dat jaar.
In de tweede wedstrijd hield Inter vooral tegen, na de rode kaart voor Motta. Barcelona kwam op 1-0 via Gerard Piqué, viel tomeloos aan maar de muur hield stand. Inter won in de finale overtuigend van Bayern München. Mourinho, voorheen de assistent van Louis van Gaal bij Barcelona, versloeg zijn voormalige meester. Sneijder was bij Ajax een primadonna geweest, en was bij Inter een teamspeler geworden. Hij zei het zo, destijds: ‘Bij mij is het besef gekomen dat het niet alleen gaat om mooi voetbal.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant