Oekraïne bestrijdt dat het is verdreven uit Koersk maar alles wijst erop dat Moskou de Russische grensregio weer vrijwel volledig in handen heeft. President Vladimir Poetin zal naar verwachting de herovering volgende week breed uitmeten tijdens de 80-jarige viering van de overwinning op nazi-Duitsland.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Poetin en het Russische leger riepen in het weekeinde de overwinning uit in Koersk, zo’n negen maanden na de Oekraïense inval. Met de inname van Hornal, de laatste plaats die volgens Moskou nog bezet was, zou het Oekraïense leger helemaal zijn verdreven uit Koersk.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky en zijn legerleiding bestrijden dit en zeggen dat op sommige plekken nog altijd wordt gevochten. Het Oekraïense leger is echter zo ver teruggedreven naar de grens, dat het slechts een kwestie van tijd is voordat ook deze eenheden de strijd moeten opgeven. Kyiv viel de grensregio in augustus vorig jaar binnen onder andere om de Russische militaire druk langs de frontlinie in Oekraïne te verminderen.
Volgens de Oekraïense site DeepState, die de oorlog nauwgezet in kaart brengt, zou Oekraïne nog maar twee plaatsen in handen hebben. Behalve Hornal, dat zaterdag grotendeels in Russische handen was, zou het gaan om Olesjnja. De Russen, waaronder elite-eenheden zoals de VDV-luchtlandingstroepen en mariniers, zouden oprukken naar Olesjnja.
‘De situatie ziet er niet goed uit’, aldus DeepState, wiens militaire kaarten zelfs door Oekraïense militairen worden geraadpleegd om de Russische militaire bewegingen en posities in de gaten te houden. Volgens de site proberen de Oekraïners de Russische opmars nog te ontregelen door troepenconcentraties en hun logistieke lijnen aan te vallen.
Het ministerie van Defensie in Moskou meldde dinsdag een zware Oekraïense droneaanval op Russisch grondgebied. Van de 91 drones die zouden zijn neergehaald, waren veertig boven Koersk ingezet. Russische militaire bloggers melden ook dat kleine aantallen Oekraïense militairen zich nog in Koersk bevinden, onder andere vlakbij de grens.
Een hoge marinierscommandant liet Poetin op zondag weten dat de laatste Oekraïense soldaten op korte termijn uit Koersk zouden worden verdreven. Gezien de gestage terreinwinst die het Russische leger sinds maart boekt in Koersk, zal het niet lang meer duren voor geheel Koersk is heroverd.
De verdrijving van de Oekraïners, zo vlak voor de Russische viering van Overwinningsdag op 9 mei, komt het Kremlin goed uit. De Oekraïense inval, de eerste keer sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog dat Rusland werd binnengevallen, was maandenlang een grote vernedering voor Poetin en zijn generaals. Op het hoogtepunt van de strijd hadden de Oekraïense eenheden zo’n 1.400 vierkante kilometer van Rusland bezet.
Het Russische opperbevel zag zich genoodzaakt om elite-eenheden in Oost-Oekraïne naar Koersk te dirigeren om de Oekraïense opmars te stoppen. Met de hulp van zo’n 12 duizend Noord-Koreaanse militairen, lukte het Moskou uiteindelijk om de grensregio weer in handen te krijgen.
Poetin was maandag zo zelfverzekerd dat de Koersk-operatie voorbij was, dat hij een eenzijdig bestand afkondigde. Ook erkende Rusland voor het eerst dat duizenden Noord-Koreaanse militairen aan de zijde van het Russische leger hadden meegevochten.
Hoeveel soldaten aan beide kanten zijn gedood of gewond geraakt in de afgelopen negen maanden in Koersk, is niet duidelijk. Volgens Moskou heeft het Oekraïense leger meer dan 76 duizend militairen verloren, zowel gesneuvelden als gewonden. Oekraïne beweert dat de teller bij de Russen staat op ruim 62 duizend. Deze cijfers zijn echter niet bevestigd door onafhankelijke bronnen.
Voor Oekraïne kan de verdrijving uit Koersk niet op een slechter moment komen. Zelensky had gehoopt de Oekraïense terreinwinst te kunnen gebruiken als ruilmiddel in vredesonderhandelingen met Moskou. Kyiv heeft, samen met de Europese landen, vorige week tijdens overleg in Londen met de VS voorgesteld dat eerst een staakt-het-vuren wordt afgekondigd waarna moet worden onderhandeld over de voorwaarden voor beëindiging van de oorlog.
Kyiv moet er nu rekening mee houden dat Rusland de gevechtstroepen in Koersk weer gaat inzetten in Oekraïne. ‘Poetin beschouwt het staakt-het-vuren op Overwinningsdag waarschijnlijk als een kans voor Russische troepen om te rusten in afwachting van toekomstige inzet langs de frontlinie in Oekraïne’, aldus de Amerikaanse denktank Institute for the Study of War (ISW) maandag in een analyse. ‘Poetin beschouwt het staakt-het-vuren waarschijnlijk niet als een serieuze stap naar duurzame vrede in Oekraïne.’
Luister hieronder ook naar de podcast Schaduwoorlog. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant