Paris St.-Germain speelt dinsdagavond in de halve finale van Champions League tegen Arsenal. Trainer van de dit seizoen misschien wel leukste ploeg om naar te kijken, is de Spanjaard Luis Enrique. Hoe lukt hem dat zonder grote sterren?
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
Luis Enrique drentelt op een van zijn eerste dagen in dienst van Paris Saint-Germain, vermoedelijk de rijkste club op aarde, in zijn eentje over het trainingsveld. Blootvoets. Het regent hard, het is fris. De Spaanse trainer van PSG geniet, zegt hij tegen een documentairemaker. ‘Sinds ik op mijn blote voeten loop zijn mijn lente-allergieën verdwenen. Ik heb geen loopneus meer, heb geen last met fietsen. Je moet een zijn met de natuur.’
Enrique doet de dingen op zijn manier. Hij nuttigt uit principe geen melk en kaas, maar wel zes eieren per dag. Hij wilde geen groot huis in Parijs net als zijn voorgangers, maar een bescheiden appartement met turnringen en een stang aan het plafond zodat hij elke ochtend oefeningen kan doen. Hij onderbreekt besprekingen voor push-ups tegen de rand van zijn bureau. Hij liep na zijn profvoetballoopbaan (63 interlands) zware marathons, deed daarna aan zware triatlons en heeft zich nu op zware mountainbiketochten gestort. Hij verplaatst zich ook per fiets door Parijs.
PSG-directeur Luis Campos wist niet dat er mensen waren met zoveel energie, vertelt hij. Enrique (54) kwekt met iedereen in razend tempo. Meestal heel vrolijk, soms venijnig op het malicieuze af, soms juist onverwacht totaal relaxed, heel vaak grappig.
‘Ze mogen me ontslaan dan ga ik weg op mijn fiets’, zei hij lachend tegen de pers toen zijn start bij PSG medio 2023 beroerd was, en sterspeler Kylian Mbappé steggelde met de club over zijn contract.
Alsnog werd PSG kampioen in 2024 en haalde het de halve finales van de Champions League. In Enriques tweede seizoen speelt PSG nog veel flitsender, nota bene zonder de naar Real vertrokken Kylian Mbappé. Enrique voorspelde die progressie al.
Toch kan hij ineens boos worden, vooral tegen journalisten. Bijvoorbeeld afgelopen weekeinde na de eerste competitienederlaag tegen Nice, kort voor de Champions League halve finale tegen Arsenal.
‘Iedereen die vandaag van boord wil springen bij ons, moet dat doen,’ stelde hij fel. ‘Wij blijven trouw aan onze ideeën. Wij blijven dapper spelen. Ik teken er direct voor als we tegen Arsenal net zo spelen als vandaag. We creëerden dertig kansen, bleven aanvallen en naar voren drukken en het lopen stopte nooit.’
Ach, de media. Enrique heeft er niets mee. ‘Ik zou 25 procent van mijn salaris inleveren als ik geen mediaverplichtingen meer zou hebben,’ zegt hij in de driedelige documentaire over het seizoen 2023-2024 getiteld No teneis ni **** idea (‘Je hebt echt geen **** idee’, een citaat van Enrique tijdens een persconferentie).
Het is geen moment saai met deze coach die enorm intuïtief, spontaan, maar ook wijs overkomt. Getekend door het leven. In de derde aflevering vertelt hij over zijn in 2019 aan botkanker overleden dochter Xana, die slechts 9 jaar werd. Op zijn arm staat een grote X getatoeëerd. In een soort gesprekje met zichzelf aan zijn keukentafel vraagt hij zich af: ‘Heb ik geluk of ongeluk in dit leven? Ik heb geluk, veel geluk. Ja maar je dochter overleed toen ze 9 was? Ja, maar onze dochter was bij ons voor negen prachtige jaren. We hebben miljoenen herinneringen aan haar, video’s, ongelooflijke dingen. Toen ik langskwam bij mijn moeder zei ik: waar zijn de foto’s van Xana? Ik kan het niet, ik kan het niet, zei ze. Ik zei: mama je moet foto’s van Xana ophangen. Ze is er fysiek niet meer, maar spiritueel is ze er wel. Want elke dag praten we over haar, we lachen om haar, we hebben zoveel herinneringen.’
Hij onderbrak zijn bondscoachschap van Spanje toen Xana ziek werd en pikte het later weer op. Legendarisch is de persconferentie waarbij Enrique zijn assistent en vriend Robert Moreno, die de honneurs als bondscoach waarnam, de wacht aanzegde. Moreno had altijd gezegd dat hij opzij zou stappen als Enrique wilde terugkeren, maar gaf aan liever eerst het EK 2022 te doen. Enrique liet zich eerst invoelend uit, hij kon zich best verplaatsen in Moreno die waarschijnlijk nooit meer zo’n kans zou krijgen. Dan bits: ‘Maar ik zou het zelf niet doen. Ik wil geen mensen bij wie ambitie boven loyaliteit gaat. Daarom heb ik hem, en niemand anders bij de bond, ontslagen.’
Enrique, afkomstig uit Gijon, is ook wat voetbal betreft uitermate principieel. Hij wil dominant, energiek, moedig voetbal spelen en het team gaat boven alles. Hij durfde het aan icoon Francesco Totti te passeren bij AS Roma, dat hem een eerste kans als coach gaf. Maar hij kan wel degelijk met vedettes omgaan. Bij Barcelona werd hij in 2015 kampioen, beker- en Champions Leaguewinnaar met de befaamde MSN-voorhoede Lionel Messi, Luis Suarez en Neymar.
Messi was al weg bij PSG toen hij kwam, van de chronisch geblesseerde Neymar nam hij snel afscheid. Hij durfde het aan Mbappé te wisselen en ging de strijd aan met de aanvaller die door de Franse president Emmanuel Macron gesmeekt was te blijven. In een gefilmd een-op-eengesprek met Mbappé spoort hij hem aan om meer verdedigend werk te doen als hij net als zijn basketbalidool Michael Jordan wil zijn. ‘Michael Jordan greep de ballen van al zijn teamgenoten en verdedigde als een klootzak. Je moet dat voorbeeld geven, eerst als persoon en als speler, door te gaan verdedigen.’
Hij was ruim een jaar geleden ook uitgesproken voor de kwartfinale tegen Barcelona. Hij vond dat PSG meer als Barcelona speelde dan het Barcelona dat toen getraind werd door zijn oude ploegmaat Xavi. PSG won ditmaal, daarmee een trauma uitgummend uit 2017 toen de Parijzenaars na 4-0 thuiswinst met 6-1 verloren en zo alsnog uitgeschakeld werden door het Barcelona van Enrique.
Dit seizoen is PSG zonder de ‘drie koningen’ misschien wel de leukste ploeg om naar te kijken. De speersnelle technicus Ousmane Dembélé is eindelijk tot wasdom gekomen, met Bradley Barcola, Désiré Doué en de in de winter gekomen Khvicha Kvaratskhelia zijn er nog meer geweldige dribbelaars aan boord terwijl de turbobacks Achraf Hakimi en Nuno Mendes ook graag mee opstomen. Vormgevers zijn de fijnbesnaarde Portugezen Vitinho en Joao Neves.
Wervelend was de relatief jonge ploeg vooral in de thuiswedstrijden tegen de Engelse clubs Manchester City, Liverpool en Aston Villa. Van Arsenal werd overigens in de groepsfase verloren. Tegen Aston Villa ging het in de kwartfinale op Villa Park nog bijna mis.
Doelman Gianluigi Donnarumma hield zijn ploeg in de race voor de eerste Champions League-titel voor PSG, een langgekoesterde wens voor de Qatarese eigenaren die de club in 2011 overnamen. Dat recentelijk de elfde landstitel sinds die overname werd bemachtigd was een voetnoot, al was PSG zelden oppermachtiger.
Liverpool-coach Arne Slot, die zijn ploeg soeverein door de groepsfase van de Champions League had geloodst, prees PSG als een van de beste teams ter wereld nadat Liverpool op Parc des Princes in de achtste finales ondersteboven was gespeeld. Enrique deelde weer complimenten uit aan Slot, maar het is een andere Nederlandse coach die de meeste indruk op hem maakte. Tijdens een sessie op Twitch met supporters tijdens het WK 2022, ook al zo’n noviteit, roemde hij de ‘tactische kunde, veeleisendheid, strengheid, oprechtheid en authenticiteit’ van Louis van Gaal onder wie hij als speler tweemaal kampioen van Spanje werd.
Daarvoor was de alleskunner en kilometervreter al een keer met Real Madrid kampioen geworden. In 1996 maakte hij transfervrij de geruchtmakende overstap van Madrid naar Barcelona. Hij juichte extatisch nadat hij voor Barcelona scoorde in Bernabeu. Voor hypocrisie heeft deze trainer geen tijd.
Voor tranen na een verloren (halve) finale of ontslag ook niet. ‘Voetballen is leven of dood? Ga naar een ziekenhuis daar zie je wat vechten voor je leven is.’
Toch vliegt er tijdens de rust van een belangrijke wedstrijd soms een waterfles door de kleedkamer. Enrique is bijna cruijffiaans geobsedeerd door de uitvoering van het spel. ‘Het kan me niet schelen als we eruit vliegen’, schreeuwde hij in de rust van de Champions League-wedstrijd tegen Real Sociedad vorig seizoen terwijl zijn spelers dekking zochten. ‘Als we maar echt voetbal spelen!’
Vrijdag gebeurde iets vreemds met PSG in de competitie van Frankrijk, waarin de club zich al tot kampioen had laten kronen. Paris Saint-Germain verloor voor het eerst dit seizoen, thuis nog wel, van Nice. De uitslag was 1-3.
Het was ook nog eens zo dat PSG met ongeveer de sterkste opstelling speelde, al wisselde trainer Luis Enrique volop tijdens het duel.
Anderzijds hoeft Arsenal, dat vanavond in Londen de Parijzenaars ontvangt in de halve finales van de Champions League, niet meteen al te sterk te denken dat PSG vormloos is. Kijk alleen al naar een paar statistieken uit het duel met Nice: 13-3 voor schoten op doel, 17-0 bij hoekschoppen, 76-24 bij percentages balbezit, 3,16 - 0.96 bij de zogenoemde expected goals. Paris SG was niet scherp in de afwerking, zoveel is zeker.
De club hunkert naar de eerste eindzege in de Champions League. Eén keer bereikte de ploeg de finale. Deze ging in het coronajaar 2020 verloren tegen Bayern München.
PSG - Barcelona geldt in veel ogen als droomfinale, maar Arsenal valt niet te onderschatten. De ploeg van trainer Mikel Arteta, in de competitie op grote achterstand tweede achter kampioen Liverpool, vermorzelde PSV in de achtste finales en was in de kwartfinales veel sterker dan bekerhouder Real Madrid.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant