De chef van de Israëlische binnenlandse veiligheidsdienst Shin Bet, Ronen Bar, heeft maandag zijn ontslag aangekondigd. Hij zegt de verantwoordelijkheid te nemen voor de Hamas-aanval van 7 oktober, maar volgens critici valt zijn vertrek niet los te zien van zijn slechte relatie met premier Netanyahu.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Waarom de chef juist nu heeft gezegd weg te gaan, blijft onduidelijk. Wel is helder dat de Shin Bet de afgelopen maanden lijnrecht tegenover premier Netanyahu en zijn kabinet is komen te staan.
Dat begon in maart, toen de Shin Bet in een rapport concludeerde dat naast de tekortkomingen van de dienst zelf, ook de regering-Netanyahu verantwoordelijkheid draagt voor de aanval van Hamas. Daarnaast doet de veiligheidsdienst een fraudeonderzoek naar naaste medewerkers van de premier. Die zouden geld van Qatar hebben aangenomen om de Qatarese belangen te promoten.
‘Na 35 jaar in dienst te zijn geweest, zal ik mijn functie op 15 juni neerleggen’, zo kondigde Bar zijn vertrek aan. Hij sprak maandagavond op een herdenkingsbijeenkomst voor omgekomen Shin Bet-medewerkers. Die herdenking symboliseert volgens Bar ‘heldhaftigheid en opoffering’ en zou daarom de juiste plek zijn voor zijn aankondiging. Bar vindt dat iedere Israëlische functionaris die heeft gefaald om de Hamas-aanval te stoppen ‘zijn hoofd nederig moet buigen voor degenen die zijn omgekomen, gewond zijn geraakt of zijn ontvoerd’.
Met die verklaring is Bar verrassend genoeg gedeeltelijk op één lijn komen te zitten met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Die heeft de chef vorige maand al ontslagen, naar eigen zeggen vanwege ‘een gebrek aan vertrouwen’.
Het hooggerechtshof heeft het ontslag bevroren, omdat het hof vindt dat de premier nog niet helder genoeg heeft geformuleerd waarom hij het ontslag van Bar nodig acht. Netanyahu verklaarde zondag aan het hooggerechtshof dat Bar ‘direct verantwoordelijk’ kan worden gehouden voor de aanval, die zeker 1.200 Israëliërs het leven heeft gekost. Het gehele Israëlische kabinet zou het vertrouwen in Bar zijn kwijtgeraakt.
De chef was het tot nu toe helemaal niet eens met de argumenten van Netanyahu. Hij noemde zijn ontslag dan ook ongrondwettelijk. Vorige week viel Bar Netanyahu nog aan door te zeggen dat zijn ontslag politiek gemotiveerd is en dat Netanyahu ‘persoonlijke loyaliteit’ eiste van de chef. Ook heeft de Shin Bet volgens Bar opdracht gekregen om anti-overheidsdemonstranten te bespioneren. Netanyahu ontkent al die beschuldigingen.
Dergelijke uitingen van kritiek op de Israëlische premier zijn bijzonder, omdat de baas van de Shin Bet normaliter als een vertrouweling van de premier en zijn kabinet geldt. Volgens critici wil de premier zich ontdoen van Bar, omdat de baas zich niet dienstbaar stelt aan Netanyahu, maar aan de Israëlische democratie.
De Israëlische democratie is sinds Netanyahu premier is in toenemende mate onder druk komen te staan, onder meer doordat Netanyahu al voor 7 oktober de controlerende functie van het Israëlische hooggerechtshof probeert in te perken. Dat leidde tot grootschalige anti-overheidsdemonstraties, die weer opdoken nadat Netanyahu liet weten dat hij Bar had ontslagen.
Bar benadrukte tijdens zijn speech maandagavond het belang van een goed functionerend hooggerechtshof. Dat heeft met het door Bar aangekondigde ontslag nu niet de kans gekregen om hem al dan niet op zijn positie te houden.
Maar volgens Bar draait het onderzoek van het hooggerechtshof niet over zijn persoonlijke situatie, maar over de ‘onafhankelijke positie van de toekomstige leiders van de Shin Bet’. De chef zegt ook na zijn vertrek nog bereid te zijn om met het hof samen te werken om tot een uitkomst te komen in de zaak.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant