DEN HAAG - Ze kregen 'een beetje buikpijn' van de landelijke dodenherdenking, vooral omdat er niet wordt stilgestaan bij slachtoffers van oorlogen die nu woeden. En daarom besloot een aantal ambtenaren en oud-diplomaten een alternatieve dodenherdenking te organiseren. Met als aanleiding de situatie van Palestijnen in Gaza. 'Wij staan op tegen genocide, altijd en overal', zegt organisator Tessa Terpstra. Maar de reacties op deze 'inclusieve' dodenherdenking zijn allesbehalve positief.
De initiatiefnemers kennen elkaar door de sit-ins van ambtenaren, waarmee die vorig jaar demonstreerden tegen de oorlog tussen Israël en de Palestijnen, aldus Terpstra. 'Wij willen lessen trekken uit het verleden, juist nu we zelf een genocide meemaken en de Nederlandse regering Israël niet ter verantwoording roept.'
'Wij vinden het wrang dat er geen ruimte is voor de behoefte om daarbij stil te staan bij de nationale herdenking', vult ze aan. Dit idee leeft volgens Terpstra bij meer mensen, 'ook mensen die niet per se stil willen staan bij Gaza'.
En dus doen ze het nu zelf op de Koekamp in Den Haag, onder de noemer '4 mei inclusief'. Er zijn toespraken van onder anderen Hedy d'Ancona, die de holocaust overleefde, Mustafa Hadziibrahimovic, die uit Bosnië is gevlucht, en als laatste spreker Mohammed al Zaanoun, een fotograaf die Gaza ontvluchtte. Ook is er muziek van artiesten uit onder meer Syrië en Iran.
Net als veel andere herdenkingen op 4 mei begint de manifestatie om 19.00 uur met verschillende toespraken en muziek. Er is een taptoe en twee minuten stilte om 20.00 uur.
Het initiatief om ook actuele oorlogen en vluchtelingen te herdenken op 4 mei, levert uiteenlopende reacties op. Lotte van Basten Batenburg, fractievoorzitter van de VVD in de Haagse gemeenteraad, noemt het ongepast.
'De Tweede Wereldoorlog is 80 jaar na de bevrijding steeds verder weg. Er zijn steeds minder overlevenden. Juist om de geschiedenis levend te houden, is het essentieel dat we er op 4 mei echt bij stilstaan. Andere conflicten erbij betrekken, holt de herdenking uit', stelt de politica.
'Ik ga helemaal niets vinden van een alternatieve herdenking', zegt Donald van Pelt, organisator van de jaarlijkse dodenherdenking op de Waalsdorpervlakte. 'Wij organiseren de herdenking Opdat wij niet vergeten. Dat doen we al 80 jaar op deze manier en ik hoop dat het over 80 jaar nog steeds op deze manier herdacht wordt.'
Hij vervolgt: 'Gelukkig wonen we in een vrij land. Daar kan iedereen op zijn of haar manier herdenken. Zolang dat maar gebeurt met respect voor ieders manier. Wat we vooral niet moeten doen, is de dodenherdenking op 4 mei politiek maken.'
Organisator Terpstra van de alternatieve dodenherdenking zegt stellig: '4 mei is van iedereen'. Ze erkent wel dat het inclusieve alternatief 'discussie oproept'.
'Wij vinden het mooi dat dit op gang komt. Het geeft de vitaliteit van het debat en de democratie aan', concludeert ze.
Maar het debat over het conflict in Gaza tussen Israël en Hamas, is ook in ons land sterk gepolariseerd. Ook het feit dat de inclusieve herdenking wordt gezien als een manifestatie of zelfs een demonstratie, schiet bij Van Basten Batenburg helemaal in het verkeerde keelgat. 'Dat roept direct ook angst voor verstoring op: demonstraties maken lawaai, herdenkingen vragen om stilte.'
Ze haalt aan dat er vorig jaar ook onrust van is gekomen tijdens de dodenherdenking. 'Ik wil niemand op ideeën brengen, maar mensen kennen de beelden en geluiden uit Amsterdam.'
Die vrees leeft er bij de organisatie niet. 'Het is een apolitieke herdenking, dat hebben we overal heel duidelijk benadrukt. We hebben begeleiders voor de manifestatie en we hopen dat het vreedzaam blijft', wil Terpstra benadrukken. 'We hadden hier vooral zelf behoefte aan.'
Bij de gemeente Den Haag is de alternatieve dodenherdenking inmiddels aangemeld als manifestatie. Er wordt nog wel gekeken of en hoe het stadsbestuur deze bijeenkomst kan faciliteren met bijvoorbeeld politiemensen.
Source: Omroep West Den Haag