Trumps hoge handelstarief voor Vietnam – 46 procent – sloeg in als een bom. De regering wil zo snel mogelijk een nieuw handelsakkoord sluiten. In Ho Chi Minhstad maken veel metroreizigers zich zorgen over hun toekomst.
is correspondent Zuidoost-Azië van de Volkskrant. Hij woont in Indonesië.
De nieuwe metro van Ho Chi Minhstad rijdt in dertig minuten van de buitenwijken naar het centrum. Aan boord: Vietnamese forenzen op weg naar hun glimmende kantoortorens en nieuwsgierige dagjesmensen die de 1,5 miljard euro kostende trein wel eens willen proberen.
De economische hoofdstad wordt momenteel fraai versierd voor de vijftigste Herenigingsdag op 30 april. De dag, zo weet iedere Vietnamees, waarop ook het machtige Amerikaanse leger werd verslagen. Tegelijkertijd hangt er een donkere wolk boven de stad: als de Vietnamese regering de torenhoge importtarieven van de Amerikaanse president Donald Trump niet snel van tafel krijgt, dreigen ontslagen en een economische vertraging.
‘Mijn familie verkoopt hout voor de meubelindustrie aan buitenlandse klanten’, zegt de 33-jarige An. Ze speelt in het voorste metrorijtuig een spelletje op haar telefoon. ‘Sinds Trump ons land wil straffen met een importtarief van 46 procent, hebben we geen enkele order meer binnengekregen.’
Alle buitenlandse afnemers, ook die buiten de VS, wachten volgens haar de onderhandelingen af. ‘We hebben medewerkers moeten ontslaan, omdat we niet meer alle salarissen kunnen betalen.’ De 34-jarige Thu, die verderop in de metro zit, beaamt het negatieve effect. Zij is manager bij een groot telecombedrijf. ‘Onze klanten zijn nerveus, ze willen af van hun contracten, het is nu erger dan tijdens covid.’
Niet alle Vietnamezen maken zich zorgen, zo blijkt uit een kleine rondgang door de glimmende rijtuigen. De een is student economie en verwacht dat het allemaal wel zal meevallen. De ander werkt voor een e-commercebedrijf dat vooral goedkope spullen uit China aan Vietnamezen verkoopt. En een derde reiziger werkt voor een Amerikaanse softwarebedrijf dat diensten levert aan Vietnamese bedrijven. ‘Wij hebben niks te maken met die tarieven.’
Het onderwerp ligt gevoelig in Vietnam. De communistische partij, die het land al vijftig jaar regeert, heeft Vietnamese journalisten geïnstrueerd geen paniek te zaaien, niet te citeren uit buitenlandse media en het volk te verzekeren dat de regering goed is voorbereid en actief onderhandelt met de VS.
Dat Trump met een hoger importtarief zou komen, werd wel verwacht in Vietnam. Maar dat het land met 46 procent een van de hoogste tarieven ter wereld zou krijgen, kwam als een schok. Zo’n 30 procent van de export gaat naar de VS: Nike-schoenen, Apple-Macbooks, Samsung-telefoons.
Veel bedrijven verplaatsten de afgelopen jaren juist een deel van hun productie naar Vietnam om de handelsoorlog tussen de VS en China te ontlopen. Mede daarom groeit de Vietnamese economie als kool (ruim 7 procent per jaar) en heeft een groeiende middenklasse geld voor een eigen huis met een elektrische auto voor de deur. Bijvoorbeeld van het snelgroeiende Vietnamese merk Vinfast dat sinds kort ook wordt verkocht in de VS en Europa.
Mocht half juli het hoge importtarief echt van kracht worden, dan vertraagt volgens deskundigen de economische groei naar 3,5 procent. Buitenlandse bedrijven zien af van investeringen, consumenten durven minder uit te geven en banen verdampen. Het is dus niet gek dat de Vietnamese regering al voor de aankondiging van Trump de importtarieven voor Amerikaans gas en landbouwproducten verlaagde en beloofde meer Amerikaanse wapens en Boeing-vliegtuigen te zullen kopen.
Het familiebedrijf van Trump kan volgens de regering ook rekenen op hulp bij het ontwikkelen van een vastgoed- en golfbaanproject voor 1,5 miljard dollar nabij de hoofdstad Hanoi.
Voor Nederlandse ondernemers in Vietnam lijken de gevolgen mee te vallen. ‘Wij importeren vooral naar Vietnam. Dit blijft met honderdmiljoen inwoners een interessante groeimarkt’, zegt directeur Wietse Mutters van Heineken Vietnam; tevens voorzitter van de Dutch Business Association Vietnam (ruim honderddertig leden).
Mutters wijst naar netwerkende ondernemers tijdens de jaarlijkse Koningsdagviering op de Nederlandse residentie langs de Saigon-rivier. ‘Wie bijvoorbeeld krachtvoer levert aan garnalentelers die exporteren naar de VS, kan het effect snel merken, maar de meesten merken het hooguit indirect.’ Als de groei vertraagt, stelt Mutters, koopt de middenklasse op termijn wellicht minder bier.
Een uitzondering is de 37-jarige Jos van Gulick wiens familiebedrijf Nedspice al dertig jaar in Vietnam produceert. Voor de gelegenheid zet hij zijn oranje feestbril af. ‘Vietnam is de grootste peperproducent ter wereld. Wij schonen, steriliseren en vermalen hier onder meer peper en kaneel en verschepen dat wereldwijd.’
Volgens Van Gulick gaat 30 procent naar de VS. Als dat extreme tarief doorgaat, stelt hij, dan schaadt dat Nedspice mogelijk op korte termijn, maar ook de Amerikaanse consument. ‘Er groeit geen peper in de VS, dus ze kunnen de productie helemaal niet overnemen. Wat is de ratio achter dat beleid?’ Van Gulick hoopt dat de Amerikanen gaan nadenken en een uitzondering maken voor zijn sector.
Waarnemers verwachten dat Vietnam en de VS relatief snel tot een akkoord komen over lagere tarieven. Redenen daarvoor zijn dat Vietnam zich gretig opstelt en de diplomatieke relatie tussen de beide landen nog in 2023 tot het hoogste niveau is getild. Ook zijn veel Amerikaanse bedrijven afgelopen jaren verhuisd naar Vietnam. Tot slot willen de VS mogelijk laten zien dat er met hen best te onderhandelen valt. Helemaal nu de Chinese president Xi Jinping zich afficheert als de redelijke en stabiele beschermheer van vrijhandel in de wereld.
Bijna aan het eindpunt van de metrolijn pakt de 53-jarige passagier Hoang zijn tas. Hij werkt daar als arts in een ziekenhuis. ‘Het is een privékliniek. Dus als de economie verslechtert merken wij dat uiteindelijk ook.’ Hoang moet niets hebben van Amerikanen. ‘Die hebben hier ooit een afschuwelijke oorlog ontketend en nu stemmen ze ook nog op Trump.’
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant