De Amerikaanse president Trump roept de Russische leider Poetin op om de aanvallen op Oekraïne te stoppen en snel een vredesvoorstel te tekenen. Ook vraagt hij zich af of Poetin hem aan het lijntje houdt. Veel Europese landen veroordelen het vredesplan van Trump.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Het is de derde keer sinds de grote Russische aanval vorige week op Kyiv dat Trump openlijk zijn frustratie uit over de Russische opstelling tijdens de onderhandelingen. Tegelijk neemt de kritiek toe, ook van bondgenoten zoals Duitsland, op het Amerikaanse plan om de oorlog te beëindigen. Het zou Rusland bevoordelen.
‘Ik wil dat hij stopt met schieten, gaat zitten en een deal tekent’, aldus Trump zondag. ‘Wij hebben de contouren van een deal, geloof ik, en ik wil dat hij die tekent en dat het klaar is.’
De president zei opnieuw dat hij ‘zeer teleurgesteld’ was over de Russische raketaanval donderdag op onder andere Kyiv, waarbij twaalf doden vielen. ‘Ik was verrast en teleurgesteld, zeer teleurgesteld dat zij deze plaatsen bombardeerden.’
Of Trumps toenemende kritiek op Poetin een Amerikaanse koerswijziging is in de onderhandelingen om de oorlog te beëindigen, en Rusland harder zal worden aangepakt, of dat het slechts een momentopname is, moet de komende dagen blijken.
Op zaterdag, na zijn korte gesprek in Rome met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, nam Trump de Russische leider ook al op de korrel. Tot de aanval op Kyiv reageerde de Amerikaanse president lauw op de aanhoudende Russische bombardementen. Ook weigerde hij Poetin openlijk te bekritiseren. Zelensky viel hij wel steeds aan.
‘Poetin had de afgelopen dagen geen enkele reden om raketten af te vuren op burgergebieden, steden en dorpen’, aldus Trump zaterdag na zijn gesprek met Zelensky. ‘Misschien wil hij de oorlog niet stoppen, neemt hij mij gewoon maar een beetje in de maling en moet hij anders worden aangepakt.’
De president dreigde het Kremlin met nieuwe sancties als de Russische opstelling niet verandert. Uren later voerde Rusland toch opnieuw grote aanvallen uit op Oekraïne. Op zaterdagnacht werden 149 drones gelanceerd. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio voerde de druk op beide partijen ondertussen verder op.
Rubio zei dat deze week ‘zeer belangrijk’ zal zijn om te bepalen of het nog wel zin heeft voor de VS om door te gaan met de onderhandelingen. ‘Wij zijn dichtbij, maar nog niet dichtbij genoeg’, aldus de minister over een akkoord. ‘Het moet gauw gebeuren.’
Tot nu toe is uitgelekt dat de VS aansturen op een deal waarin de Russische annexatie van de Krim in 2014 wordt erkend, Oekraïne geen Navo-lid wordt en de oorlog wordt bevroren langs de huidige frontlinie.
Zelensky zei vorige week echter dat het opgeven van de Krim onbespreekbaar is voor Kyiv. Maar na het gesprek met Trump kort voor de begrafenis van paus Franciscus, was Zelensky opvallend positief over het onderhoud waarin de Krim werd besproken. Hij sprak van een ‘goede ontmoeting’.
Trump zei later echter dat hij de indruk had dat Zelensky bereid was de Krim op te geven in het kader van een akkoord. ‘Ik denk het wel’, aldus de president. Trump liet doorschemeren dat de toekomst van de Krim voor de VS een uitgemaakte zaak is. Hij bevestigde hiermee dat de erkenning van de Russische annexatie een belangrijk onderdeel is van het Amerikaanse vredesplan.
Trump: ‘De Krim is weggegeven door Barack Obama en door Biden. Ik weet niet hoe je de Krim ter sprake kunt brengen, want dat is lang geleden. Niemand heeft het er twaalf jaar over gehad en nu brengen ze het weer ter sprake.’
De Duitse minister van Defensie Boris Pistorius verwoordde de kritiek van veel Europese landen op het Amerikaanse plan door het mogelijk opgeven van de Krim scherp te veroordelen. ‘Het is vergelijkbaar met een capitulatie’, aldus Pistorius zondag tegen het Duitse Tagesschau over het vredesplan.
De Europese landen hebben, net als Oekraïne, vorige week tijdens overleg met de VS in Londen voorgesteld dat eerst een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren wordt aangekondigd. Pas daarna moeten onderhandelingen beginnen over territoriale concessies. Het opgeven van de Krim wordt niet genoemd in deze voorstellen.
De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov heeft opnieuw benadrukt dat met Moskou niet valt te onderhandelen over het teruggeven van bezet Oekraïens gebied. ‘Rusland onderhandelt niet over zijn grondgebied’, aldus Lavrov tegen CBS News over de status van de Krim. Moskou beschouwt de naar schatting 20 procent van Oekraïne dat het sinds de invasie heeft ingenomen en geannexeerd, zoals in de Donbas, echter ook als deel van Rusland.
Luister hieronder ook naar de podcast Schaduwoorlog. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant