Goedemiddag en welkom in dit liveblog. Hier houden we je op de hoogte van de uitvaart van paus Franciscus.
Besloten begrafenis paus Franciscus is begonnen
Honderdduizenden mensen zijn naar Rome afgereisd
Ook diverse wereldleiders aanwezig
De begrafenisceremonie van paus Franciscus vindt plaats achter gesloten deuren en is rond 14.00 uur afgelopen. Daarom sluiten we nu dit liveblog. We hopen je elders op de site terug te zien.
De kist wordt de Santa Maria Maggiore binnengedragen.
Het lichaam van de paus is inmiddels aangekomen bij zijn laatste rustplaats. Vlak voordat de kist naar binnen werd gebracht, mochten geestelijken en andere genodigden bij de ingang van de kerk een laatste eerbetoon brengen. Die groep bestond onder meer uit daklozen, gevangenen, migranten en transgender personen.
De begrafenis, achter gesloten deuren, wordt geleid door kardinaal Kevin Farrell. De paus wenste een sober graf in de basiliek. Hij krijgt daarom een tombe met alleen de naam Franciscus als inscriptie en aan de muur een reproductie van zijn borstkruis. Het graf is gemaakt van marmer uit de Italiaanse regio Ligurië, waar de voorouders van de Argentijnse paus vandaan komen. Vanaf zondagochtend kan iedereen het graf bezoeken.
Koning Willem-Alexander stond voorafgaand aan de viering van Koningsdag in een korte videoboodschap stil bij het overlijden van de paus. "De gemeenschapszin van paus Franciscus is ook een kenmerk van Koningsdag."
Premier Schoof, wel aanwezig in Rome, schrijft op X dat "de grootsheid van paus Franciscus schuilde in zijn eenvoud en medemenselijkheid". Hij noemde de bijeenkomst "indrukwekkend en bijzonder".
De processie richting de laatste rustplaats van de paus is gestart. Met de kist in een doorzichtige pausmobiel legt de processie een route van 6 kilometer af.
De stoet gaat via Porta del Perugino, een westelijke poort van Vaticaanstad, de rivier de Tiber over. De processie gaat daarna over de hoofdstraat Corso Vittorio Emanuele langs de Piazza Venezia en daarna het Colosseum, voordat de kist bij de basiliek van Santa Maria Maggiore arriveert.
De mis werd wereldwijd gevolgd. Zo ook in de Maria-Hemelvaartkathedraal in Bangkok.
We zijn aan het einde gekomen van de mis. De kist met het lichaam van de paus wordt nu weer de Sint-Pietersbasiliek ingedragen. Later wordt het stoffelijk overschot naar de basiliek van Santa Maria Maggiore verplaatst in een, waar Franciscus wordt begraven. De stoet gaat zich op wandeltempo door Rome verplaatsen voordat die ongeveer anderhalf uur later bij de bestemming aankomt.
Het is normaal al druk in Rome, maar nu nog drukker met mensen die wachten op de processie van de paus richting de basiliek waar hij wordt begraven.
Na de mis wordt de paus met een aangepaste pausmobiel naar de basiliek van Santa Maria Maggiore in Rome gebracht. De mobiel rijdt stapvoets richting zijn laatste rustplaats, zodat toeschouwers afscheid van hem kunnen nemen. Omdat de mobiel is aangepast kunnen zij hem dan ook goed zien.
We naderen het einde van de uitvaartmis op het Sint-Pietersplein. In dit deel van het afscheid beveelt kardinaal Giovanni Battista Re de ziel van de paus aan aan God. Ook vraagt hij om troost voor de Roomse katholieke kerk.
Er worden nog meer gebeden gelezen. Vervolgens wordt de kist van de paus besprenkeld met wijwater (heilig water) en wierook.
Aan de tienduizenden aanwezigen wordt nu de communie uitgereikt. Zij dopen een hostie in de gezegende wijn en eten deze op.
Het volgende onderdeel van de mis is het zegenen van het brood en de wijn, die volgens de katholieke traditie het lichaam en bloed van Jezus worden.
Het Vaticaan en de paus worden beveiligd door de pauselijke Zwitserse Garde. De garde bestaat uit Zwitserse rooms-katholieke vrijwilligers, die minstens 174 centimeter lang en tussen de negentien en dertig jaar oud zijn. Zij dienen minimaal twee jaar in het korps, wonen tijdens die periode in de kazerne en hebben gedurende deze jaren de Vaticaanse nationaliteit.
Zojuist vonden de voorbeden plaats, onder meer in het Arabisch, Chinees en Frans. Daarmee wil de katholieke kerk aantonen dat de kerk over de hele wereld aanwezig is.
Iets meer dan een uur geleden, voor het begin van de mis, arriveerden Joe Biden en Donald Trump op het Sint-Pietersplein.
Battista herdenkt de inspanningen van de paus om vluchtelingen en ontheemden te helpen. Hij benadrukt dat zijn eerste reis als paus naar het Zuid-Italiaanse eiland Lampedusa ging, dat door veel migranten als toegangspoort tot de EU wordt gebruikt. Dat bezoek was "belangrijk", zegt hij. Volgens hem symboliseert het eiland "de tragedie van emigratie, met duizenden mensen die verdrinken op zee".
Battista merkt op dat de paus te maken had met de hevige oorlogen van de afgelopen jaren en dat hij "voortdurend zijn stem verhief" om op te roepen tot vrede. "Bouw bruggen, geen muren", was iets wat paus Franciscus vaak herhaalde, voegt hij toe.
Volgens de Italiaanse autoriteiten bevinden zich 50.000 mensen op het Sint-Pietersplein en zo'n 150.000 mensen daarbuiten.
Giovanni Battista Re brengt in zijn homilie hulde aan het pastorale leiderschap van paus Franciscus, dat hij volgens hem heeft behouden "dankzij zijn vastberaden persoonlijkheid".
"Hij legde direct contact met mensen en volkeren. Hij wilde graag dichtbij iedereen zijn, met een bijzondere aandacht voor mensen die het moeilijk hadden. Hij gaf zich mateloos, vooral aan de gemarginaliseerden, de minstbedeelden onder ons", zegt Battista. "Hij was een paus onder het volk, met een open hart voor iedereen."
Volgens het Vaticaan zijn er 200.000 mensen aanwezig op het Sint-Pieterplein en daarbuiten. Iedereen kan de mis volgen via schermen die zijn opgehangen.
De Italiaanse autoriteiten hebben zeker 5 miljoen euro uitgegeven aan beveiliging om de uitvaart in goede banen te leiden.
Giovanni Battista Re leest momenteel een homilie voor, iets wat vergelijkbaar is met een preek. Daarin bespreekt hij de ambtsperiode en het leven van de overleden paus Franciscus.
Deken Giovanni Battista Re, die de mis leidt, bedankt alle aanwezigen voor hun komst. "De overweldigende liefde die we de afgelopen dagen hebben gezien na zijn heengaan van deze aarde naar de eeuwigheid, laat zien hoezeer paus Franciscus de geesten en harten heeft geraakt."
Voor wie mee wil lezen met de mis, heeft het Vaticaan het liturgieboekje online gedeeld. Hier kun je het lezen.
De uitvaartmis van paus Franciscus bevatte een lezing uit de Handelingen van de Apostelen (voorgelezen door Kielce Gussie, journalist van Vatican News), gevolgd door een tweede lezing uit de brief van de heilige Paulus aan de Filippenzen. Tussen de twee lezingen werd een antwoordpsalm gezongen.
Het boek met het evangelie wordt op de kist van paus Franciscus gelegd.
De houten kist van de paus op het plein.
De uitvaartmis wordt geleid door de 91-jarige Giovanni Battista Re, de deken van het College van Kardinalen.
De kist van de paus is zojuist neergelegd op het Sint-Pietersplein.
Er worden psalmen gezongen terwijl de kist van de paus naar het plein wordt gedragen.
Paus Franciscus heeft met traditie gebroken door voor één doodskist te kiezen voor zijn begrafenis. Eerdere pausen hadden drie kisten. Een van cipressenhout, de tweede van metaal en een derde van iepen- of eikenhout. Het was bedoeld om het lichaam extra bescherming te bieden.
De kist van paus Franciscus is van hout met een zinken voering, die bescherming biedt.
De kist van de paus wordt naar buiten gedragen.
Kardinalen nemen afscheid van de gesloten kist van de paus voordat zij naar buiten lopen richting het Sint-Pietersplein.
De Oekraïense president Zelensky is zojuist aangekomen op het plein en lijkt met applaus te worden ontvangen.
Vanuit het Verenigd Koninkrijk is prins William in het Vaticaan om de uitvaart van de paus bij te wonen. Koning Charles is er niet en dat heeft alles te maken met de regels van de Britse monarchie. Volgens die regels woont de vorst geen begrafenissen bij.
In 2005, voor de begrafenis van Johannes Paulus II, moest het huwelijk van Charles en Camilla worden uitgesteld zodat Charles de begrafenis bij kon wonen. Zijn moeder, koningin Elizabeth II, mocht daar namelijk niet heen vanwege diezelfde regels.
Bij de basiliek van Santa Maria Maggiore in Rome, op zo'n 4 kilometer van het Vaticaan, heeft het publiek zich al verzameld. De paus had de wens om daar begraven te worden, in plaats van in de Sint-Pietersbasiliek.
Veel van de rituelen die straks plaatsvinden gaan meer dan tweeduizend jaar terug. De tradities staan beschreven in een boekwerk van meer dan 400 pagina's: Ordo Exsequiarum Romani Pontificis. Het werk bevat de liturgie, muziek en gebeden die door de eeuwen heen bij pauselijke begrafenissen zijn gebruikt. Paus Franciscus vroeg vorig jaar om een nieuwe editie van het boek met vereenvoudigde begrafenisrituelen.
Van aanwezige patriarchen en kardinalen wordt verwacht dat zij tijdens de uitvaart hun witte damasten mijters dragen. (Aarts)bisschoppen worden gevraagd hun amict, koorhemd, cingel en rode stola te dragen.
Naast wereldleiders en staatshoofden zijn er ook veel andere mensen aanwezig bij de mis. De samenstelling van de menigte weerspiegelt de zaken waar de paus zich voor inzette, schrijft BBC. Zo zijn er daklozen, migranten en vluchtelingen aanwezig. Ook zouden er enkele gevangenen aanwezig zijn bij de mis, aangezien de paus vaak gevangenissen bezocht.
Paus Franciscus ligt momenteel nog in de Sint-Pietersbasiliek, waar hij de afgelopen dagen lag opgebaard zodat mensen afscheid van hem konden nemen. Genodigden voor de uitvaart gaan momenteel een voor een naar binnen om afscheid te nemen van de paus.
Voormalig Amerikaans president Joe Biden en zijn vrouw Jill zijn ook aanwezig bij de uitvaart van de paus.
Trump en zijn vrouw Melania landden gisteravond in Rome. Het is de eerste buitenlandse trip van de Amerikaanse president sinds de start van zijn tweede termijn.
De uitvaartmis van de paus begint om 10.00 uur en zal naar verwachting zo'n 2,5 uur duren. De mis wordt voornamelijk in het Latijn gehouden. De Italiaanse autoriteiten verwachten dat er zeker 200.000 mensen aanwezig zullen zijn bij de uitvaart.
Onder hen zijn meer dan honderd staatshoofden en wereldleiders. Onder anderen de Oekraïense president Zelensky, de Amerikaanse president Donald Trump en de Britse prins William zijn aanwezig. Voor Nederland zijn premier Dick Schoof en buitenlandminister Caspar Veldkamp naar het Vaticaan afgereisd.
Paus Franciscus, geboren als Jorge Mario Bergoglio in het Argentijnse Buenos Aires, werd in 2013 gekozen tot paus, als opvolger van Benedictus XVI. Hij was de eerste paus uit Zuid-Amerika en de eerste jezuïet die het hoogste ambt binnen de rooms-katholieke kerk bekleedde.
Maandag kwam hij te overlijden. Volgens het Vaticaan overleed de paus aan een beroerte, gevolgd door onomkeerbaar hartfalen. Zijn vorige gezondheidskwesties, zoals een dubbele longontsteking waarvoor hij recent in het ziekenhuis lag, waren niet de directe doodsoorzaak.
De afgelopen dagen konden gelovigen afscheid nemen van paus Franciscus. Daar maakten vele honderdduizenden mensen gebruik van. De Sint-Pietersbasiliek, waar de paus lag opgebaard, bleef zelfs 's nachts open om alle mensen de kans te bieden om afscheid te nemen.
Source: Nu.nl algemeen