Het kabinet lijkt niet in staat het land van het stikstofslot te halen. Het vrijdag gepresenteerde 'startpakket' van maatregelen laat zien dat ze pijnlijke - en waarschijnlijk onvermijdelijke - keuzes uit de weg gaan. Die worden opnieuw vooruitgeschoven.
4 tot 7 miljard euro, zo bleek uit gelekte stukken, denkt Landbouwminister Femke Wiersma nodig te hebben om boeren in de buurt van de meest kwetsbare natuur, zoals de Veluwe en de Peel, te helpen met het verlagen van hun stikstofuitstoot.
Ze moet het voor nu doen met 600 miljoen euro, zo bleek vrijdag. Boeren kunnen kiezen voor het houden van minder vee, innoveren, verplaatsen of stoppen. Alles op basis van vrijwilligheid.
Drie maanden lang vergaderden twaalf ministers vrijwel wekelijks met premier Schoof over het stikstofbeleid. Ze zouden "alles op alles" zetten en de opdracht was "gigantisch", klonk het.
De urgentie werd gevoeld, want sinds de Raad van State (RvS) in december het enige geitenpaadje waarmee nog vergunningen konden worden verleend blokkeerde, zit het land op slot.
Bouwprojecten kunnen niet doorgaan, de aanleg van wegen is geblokkeerd, bedrijven die willen verduurzamen en boeren die willen innoveren mogen dat nu niet, defensie mag niet zomaar meer overal oefenen en zelfs wandeltochten kunnen niet doorgaan. Alles bij elkaar leidt het tot miljoenen euro's economische schade.
Toch moest premier Dick Schoof vrijdag op zijn wekelijkse persconferentie erkennen dat er van een doorbraak nog geen sprake is. Hij hoopt dat het land "geleidelijk in dit jaar" van het stikstofslot gaat, maar wilde er geen belofte van maken.
De maatregelen die het kabinet vrijdag presenteerde zijn vooral gericht op het aanpassen van de wet- en regelgeving. Na de zomer wil Wiersma een nieuw vergunningsstelsel presenteren en moeten de wettelijke stikstofdoelen zijn aangepast.
Er moet niet langer gestuurd worden op de stikstofneerslag die neerkomt in de natuur, maar op de uitstoot van (boeren)bedrijven. Elke sector krijgt eigen doelen die in 2035 gehaald moeten worden. Dat is vijf jaar later dan nu in de wet staat.
Plannen die de stikstofuitstoot drastisch verlagen laten vooralsnog op zich wachten. De extra aangekondigde opkoopregeling voor melkveehouders was al een wens van de Kamer.
Het kabinet trekt naast de 600 miljoen euro voor de regionale aanpak 1,6 miljard euro uit voor het startpakket. Al is dat geen 'nieuw' geld. Het komt uit het potje met 5 miljard euro dat Wiersma van de coalitie heeft gekregen aan het begin van de kabinetsperiode.
Voor de lange termijn denkt het kabinet onder meer aan het invoeren van gebiedsgerichte trajectcontroles, de verduurzaming van de binnenvaart en het intensiveren van de aanpak van de grootste uitstoters in de industrie.
Ook zal extra ingrijpen in de landbouw onvermijdelijk zijn als de sector over tien jaar de beoogde doelen wil halen.
Het kabinet spreekt vrijdag dan ook van het "startschot" en belooft in aanloop naar Prinsjesdag met "robuuste vervolgstappen" te komen. Gedwongen uitkoop is voor de BBB uit den boze, maar drang is volgens Schoof niet uit te sluiten. Zo'n aanpak waarbij boeren geforceerd worden om flink in te grijpen ligt echter ook gevoelig bij BBB.
Het is wel duidelijk dat bij extra maatregelen ook extra geld hoort. Volgens de landsadvocaat houdt het beleid anders sowieso geen stand bij de rechter.
Ook daar moet de coalitie in augustus nog een strijd over voeren. Bij VVD en NSC hoor je al maanden dat het BBB was die tijdens de formatieonderhandelingen een streep zette door het stikstoffonds van 25 miljard euro.
Source: Nu.nl algemeen