In Hawaii is een vleesetende rups ontdekt, die in spinnenwebben woont en zich met restjes dode insecten omhult. Zo houdt hij spinnen voor de gek. Zelfs de wetenschappers die de soort ontdekten, zagen zijn bescherming eerst voor insectenafval aan.
Als er een verkiezing zou bestaan voor de luguberste camouflage in het dierenrijk, dan zou een nieuw ontdekte Hawaiiaanse rups ver komen. Zijn ‘kostuum’ bestaat uit onder meer mierenkoppen, vliegenpoten en een spinnenhuid. Wetenschappers van de Universiteit van Hawaii troffen het insect, dat ze ‘bone collector’ noemden, voor het eerst aan in de bossen op Oahu, een van de eilanden van Hawaii.
De wetenschappers vonden gedurende twee decennia in totaal 62 rupsjes, in bosgebieden rondom één specifieke berg. Als onaangekondigde huisgenoot leeft de rups in een bewoond spinnenweb, schrijven de onderzoekers in tijdschrift Science. Terwijl hij kriskras door het web loopt, eet hij verzwakte insecten die in het web gevangen zijn. Opmerkelijk, want rupsen zijn doorgaans herbivoren.
Een rups, de larve van een vlinder, is kwetsbaar voor roofdieren als vogels. Ook spinnen vormen een gevaar. Om te zorgen dat hij niet ten prooi valt aan zijn ‘huisbaas’, heeft het insect een bijzonder verdedigingsmechanisme.
De rupsen beschermen zichzelf met een zelfgesponnen kokertje. Om niet op te vallen, bekleden ze het ‘rupsenhuisje’ met afval uit het spinnenweb: stukjes vervelling van de spin en resten van dode insecten.
Zo’n ‘versierd’ kokertje ziet er voor een spin niet interessant uit. Een spinnendieet bestaat namelijk uit insectensmurrie, dat door geïnjecteerd gif vloeibaar is geworden. Met de harde buitenkant, het zogenaamde exoskelet, kan de spin niks. En juist daarmee bekleedt de rups zijn omhulsel. Dat doet hij zo goed, dat ook de wetenschappers zijn bescherming eerst voor insectenafval aanzagen.
In het lab ontdekten ze dat de rups bij afwezigheid van insectenrestjes niet overstapt op ander bouwmateriaal zoals takjes of blaadjes. De onderzoekers concluderen hieruit dat de rups bewust zoekt naar stukjes insect om zich voor de spin te verstoppen.
De afstammingslijn van deze vlindersoort is minstens zes miljoen jaar oud. Het vulkanische eiland Oahu, waar de onderzoekers de rups hebben gevonden, ontstond pas drie miljoen jaar later. Het insect moet dus zijn overgekomen van een ander, ouder eiland.
Maar vooralsnog leveren zoektochten naar de rups op andere, oudere eilanden dan Oahu niets op. Waarschijnlijk is het insect daar door menselijke invloeden verdwenen, vermoeden de auteurs. Bijvoorbeeld omdat concurrerende invasieve soorten zijn meegelift met mensen.
Het leven van de rups op Oahu is ook onzeker. Beschermde gebieden zijn klein, onder meer vanwege de onderhoudskosten van hekwerk. Een bosbrand zou al het einde kunnen betekenen van de rups.
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant