D66 komt met een tamelijk revolutionair plan om de woningbouw uit het slop te trekken. De democraten willen onder meer dat bouwers voortaan mogen starten met woningbouw, ook als nog niet alle bezwaarprocedures zijn afgerond.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Het idee is dat bouwers alvast aan de slag mogen nadat een woonlocatie is aangewezen door de gemeenteraad of het Rijk, terwijl de zaak van enkele bezwaarmakers nog wordt uitgevochten in de rechtbank. Opvallend is ook dat niet alle bezwaarmakers die rechtsgang nog mogen maken; slechts een paar krijgen de mogelijkheid de procedure helemaal te doorlopen bij de Raad van State.
Formeel heet dit dat de ‘Raad van State de mogelijkheid krijgt om slechts enkele casussen als bodemprocedure aan te wijzen’, staat in het D66-Woonplan dat Rob Jetten en Hans Vijlbrief dinsdag hebben gepresenteerd. Indien de bezwaarmakers uiteindelijk gelijk krijgen van de hoogste bestuursrechter, worden ze volgens het voorstel van D66 alleen gecompenseerd voor hun leed (bijvoorbeeld met geld), maar de bouw gaat wel door. De woningen worden niet weer afgebroken.
Deze ‘harde ingreep’ is volgens D66 nodig, omdat er momenteel een ‘enorme file van bezwaren’ ligt bij de Raad van State, die ervoor zorgt dat veel woningbouwprojecten stilliggen. Dat is volgens het D66-Kamerlid Vijlbrief niet meer te verantwoorden met de grote woningnood; momenteel zijn er al 400 duizend woningzoekenden en tegen 2030 is dat opgelopen tot circa een miljoen. Vijlbrief memoreert nog maar eens dat veel startende gezinnen momenteel vastzitten op een zolderkamer bij hun ouders. ‘De zaak zit muurvast.’
Wat niet meehelpt is dat bewoners van een bestaande wijk soms allemaal afzonderlijk bezwaar gaan maken tegen de komst van een nieuwbouwwijk, omdat hun uitzicht bijvoorbeeld verpest zou worden. Er is volgens Vijlbrief zelfs een ‘hele industrie ontstaan van mensen die bezwaar maken om het bezwaar maken’. Dat heeft ‘niets meer te maken met rechtsbescherming, maar met het krijgen van zo veel mogelijk compensatie’, aldus Vijlbrief.
De broodnodige nieuwe woningen zullen er nooit komen ‘als de rechtsbescherming zo scheef is in het voordeel van bezwaarmakers’, schrijven Vijlbrief en Jetten verder in hun Woonplan. ‘Daarom wil D66 radicaal dereguleren ten gunste van de woningzoeker.’
Voor een partij die zich al sinds haar oprichting heeft ingezet voor het behoud van de rechtsstaat, is het tamelijk revolutionair om te zeggen dat bouwers voortaan niet eerst meer het vonnis van de rechter moeten afwachten. Wordt de rechter daarmee niet gepasseerd? Vijlbrief vindt van niet. ‘Nee, de rechterlijke procedures blijven wel bestaan. Maar we moeten zorgen dat het niet meer vastloopt in de trechter. Dit plan is eigenlijk bedoeld om het evenwicht te herstellen.’
Alles over politiek vindt u hier.
Het D66-Kamerlid benadrukt dat hij dinsdag een totaal omvattend woonplan presenteert en niet ‘een verzameling losse proefballonnen’. Wat Vijlbrief betreft komt er nog voor de zomer een ‘noodwet’ om uit de wooncrisis te komen.
Die noodwet regelt dus niet alleen de verkorte bezwaarprocedure, maar veel meer dan dat. Het gaat om de uitvoer van vier grote plannen tegelijkertijd: meer nieuwbouw, meer doorstroming, minder scheefwonen en tot slot een grote fiscale schoonmaak.
Zo wil de partij tien grootschalige nieuwbouwlocaties aanwijzen. Het kabinet deed dat eerder ook al, maar D66 komt met een paar opvallende nieuwe plekken, legt Vijlbrief uit. Zo zou de nog niet bestaande stad ‘Eemvallei’ in Flevoland moeten verrijzen. En het huidige Gelderse dorpje De Klomp (vijfhonderd inwoners) zou volgens D66 kunnen uitgroeien tot een ‘grote woonplaats’.
Een nog aan te stellen ‘bouwbaas’ zou via de noodwet de macht moeten krijgen om knopen door te hakken als dit soort projecten stil dreigen te vallen, vindt D66. Ook moet de wet regelen dat er miljarden extra komen om te investeren in het stroomnet en de infrastructuur rondom deze nieuwe woonwijken. Hiervoor wil D66 de staatsschuld laten oplopen.
Woensdagavond debatteert de Kamer weer over de wooncrisis. D66 zal dan peilen hoeveel steun er is voor het nieuwe Woonplan. Vooralsnog is een groot obstakel dat het kabinet nog geen akkoord heeft bereikt over het stikstofprobleem, waardoor er momenteel überhaupt geen bouwvergunningen worden afgeven. Daar kan het plan van D66 niks aan veranderen.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant