In de Nicolaasbasiliek in Amsterdam – sinds kort verheven tot co-kathedraal – rouwen de daar aanwezige katholieken om de maandag overleden paus. ‘Hij was een voorbeeld voor iedereen, juist omdat hij zo gewoon was.’
is journalist bij de Volkskrant.
Midden in zijn toespraak – en omringd door elf jongeren die vandaag hun communie ontvangen – staat priester Marc Timmermans (60) kortstondig stil bij het overlijden van paus Franciscus. ‘Het is een beetje verdrietig’, zegt hij met gedragen stem tijdens een besloten ceremonie in de basiliek van Sint-Nicolaas in Amsterdam op deze Tweede Paasdag, ‘dat Franciscus er niet meer is.’
Geruststellend voegt hij toe: ‘Maar we krijgen een hele goede nieuwe paus.’ Hij roept de jonge communicanten en alle aanwezigen in de kerk op om ‘heel goed te bidden’ in de komende weken. ‘Ik ben hoopvol dat de Here ons een goede nieuwe paus zal brengen.’
De basiliek tegenover het Centraal Station is in maart vanwege het 750-jarig bestaan van de stad Amsterdam verheven tot co-kathedraal en is bij uitstek de plek waar katholieken deze paasmaandag komen rouwen vanwege het overlijden van de paus. De kerk zal later op de dag een condoleanceregister openen, zegt een bestuurslid.
Vrijwilligers hebben zich aangemeld om de basiliek, gesloten op Tweede Paasdag, open te houden. Na de mis vertelt priester en theoloog Timmermans, ‘normaal een blij mens’, dat hij vandaag ‘heel droevig’ is. ‘Ik hou veel van deze paus.’
Volgens Timmermans moedigde Franciscus aan om ‘breed te kijken’, en ook buiten de grenzen van de kerk te gaan. Om oog te hebben voor de kwetsbaren en de zwakken in de samenleving. Dat was terug te zien in zijn handelingen, zegt de priester.
Hij memoreert het bezoek van de paus aan het Italiaanse eilandje Lampedusa in 2013, tijdens Franciscus’ eerste werkbezoek buiten Rome. Het was een bewuste keuze om naar de plek te gaan waar veel vluchtelingen aankomen die naar Europa willen. De paus bekritiseerde er de mensen op ‘hoog niveau’: de politici die volgens hem ‘beslissingen nemen die leiden tot het leed van immigranten.’
Priester Timmermans vindt dat Franciscus stond voor een ‘menswaardige samenleving’ waarin iedereen belangrijk is. ‘Hij heeft mij ook een zetje in de rug gegeven dat misschien wel nodig was. Hij moedigde aan om mens te zijn.’
De priester vertelt over de enorme vlucht van het katholicisme in West-Europa. Tijdens het afgelopen paasweekend werden alleen al in Frankrijk tienduizend nieuwe katholieken verwelkomd, het hoogste aantal in twee decennia. Timmermans: ‘Ik ben ervan overtuigd dat de paus daarin een belangrijke rol heeft gespeeld. Hij predikte openheid naar iedereen.’
Verderop staan twee nieuwe katholieken. De Nederlandse Puck Komrij (25) en de Pool Kacper Mogescik (25), beiden afgelopen zaterdag gedoopt in Amsterdam. Komrij is sinds vorig jaar – na een ‘heel sterke godservaring’ – gelovig. Ze heeft ‘veel gemixte’ gevoelens. Pasen is voor haar een feest, maar het overlijden van Franciscus stemt haar tegelijkertijd droevig.
Het tijdstip van zijn dood vindt ze bijzonder. ‘Alsof God heeft gezegd ‘na Pasen, kom maar bij mij.’’ Mogescik wijst erop dat Franciscus actief de buitenwereld opzocht en zelfs verscheen in de Netflix-documentaire Stories over a generation, waarin enkele beroemdheden van boven de 70 jaar hun levenslessen delen met een nieuwe generatie. Mogescik: ‘Hij was heel invoelend richting andere mensen. Naar andere gelovigen ook.’
Bij een bescheiden portret van Franciscus steekt mevrouw Schoots (80) in lange beige jas een waxinekaarsje aan. Ze noemt hem, na een poging met haar smartphone een scherpe foto van zijn beeltenis te maken, ‘een voorbeeld’. ‘Omdat hij zo gewoon was.’ De paus zette zichzelf ‘niet in de schijnwerpers’ en kon geweldig goed omgaan met ‘gewone mensen’.
Schoots vertelt over Franciscus’ regelmatige bezoeken aan gevangenissen, waar hij de voeten van gedetineerden waste. Ook afgelopen week, op Witte Donderdag, trok de ernstig verzwakte paus naar de Regina Coeli-gevangenis in Rome, een overbezet cellencomplex waar ruimte is voor zevenhonderd gedetineerden maar waar meer dan duizend mensen vastzitten.
Het wassen van voeten kon hij vanwege zijn gezondheid niet langer doen. ‘Maar ik kan en wil wel dicht bij jullie zijn’, vertelde hij volgens lokale media aan de gevangenen. Bij het verlaten van het gebouw zei hij tegen journalisten: ‘Elke keer als ik door deze deur ga, vraag ik me af: waarom zij wel en niet ik?’
Voor Christel Grimbergen (50) is het overlijden van de paus tijdens Pasen ‘heel dubbel’. Zeven jaar geleden werd ze ingewijd in het katholieke geloof. Ze voelt zich verwant met Franciscus. Grimbergen: ‘Ik vind het ontroerend dat hij gisteren nog zijn zegen heeft kunnen geven.’ Ze noemt hem een van de weinige morele leiders in de wereld. ‘We kunnen hem in deze tijd goed gebruiken.’
Ook Grimbergen vertelt hoe de paus zich hard maakte voor armen, kwetsbaren, vrede en het klimaat; dat hij vrouwen benoemde op hoge posities binnen de katholieke kerk. ‘Een belangrijke les van hem: laten we ons op de signalen van hoop richten.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant