Klimaatverandering, oorlogen, desinformatie, allemaal funest voor de aarde. In het kader van de jaarlijkse Dag van de Aarde vroegen wij: hoe kunnen we het tij keren, en hoe draagt ú een steentje bij? Een bloemlezing van de mooiste lezersreacties.
Op de ‘Dag van de Aarde’ ben ik zestig jaar getrouwd. Een feestdag, maar niet voor de aarde. De laatste tijd maak ik mij ernstige zorgen over de toestand van de aarde en in het bijzonder over de Nederlandse samenleving en de bereidheid tot verandering van de bevolking. De laatste jaren heb ik mij verdiept in de ontwikkeling van mens, maatschappij en milieu. Mijn bijdrage aan een beter Nederland is in 2022 verschenen als tweede druk van mijn boek: Red de mens, red de aarde, begin in Nederland.
Wij leven op een prachtige planeet waar we te lang te veel van hebben gevraagd, met alle negatieve gevolgen van dien. Klimaatverandering door lucht-, water- en bodemvervuiling en schaarste aan energie, water en ruimte. Niet iedereen is hiervan overtuigd. Er heerst wantrouwen en er is desinformatie die leiden tot miscommunicatie en oorlogen.
Mijn boek geeft oplossingen in de vorm van concrete maatregelen die uitgaan van praktische informatie en getoetst zijn aan criteria. Geen oorlogen maar wel de strijd aangaan voor een beter klimaat. De overheid en de bevolking, in het bijzonder de kapitaalkrachtigen, moeten investeren in een andere manier van leven. Verdere informatie is te vinden in mijn eerder genoemde boek.
Ton Rijkers, Castricum
Je hebt er niet zelf voor gekozen, maar als je er eenmaal bent, kan je net zo goed een beetje de rotzooi om je heen opruimen, de lege blikjes tussen de struiken, de peuken op de stoep, de drollen in het gras, de opengescheurde zakken naast de kliko. Verder kun je nog proberen weerstand te bieden tegen de prikkels om verre vliegreizen te maken en avocado´s uit Chili te eten.
Maar de aarde is de aarde: zand, stof, een handvol klei. Onverbiddelijk. Zonder hemel is de aarde niks. Zonder ideeën, zonder kunst, zonder het woord, zonder muziek betekenisloos. Dus schuif de keukentafel naar het midden van de keuken, klim erop, zing en dans de horlepiep.
Janus van Brussel, Gemert
Mijn bijdrage aan de aarde: aan het eind van de dag raap ik peuken in mijn omgeving.Nadat ik op de site van het Trimbosinstituut had gelezen wat één peuk aan milieuschade oplevert: peuk in de goot, vissen dood.
F. Verkooijen, Amsterdam
Alleen consuminderen
biedt uitzicht
op een toekomst
voor onze kinderen
Alleen krimp
geeft een glimp
van een aarde
die kan blijven bestaan
Anja Buurman, Delft
Wat een mooie gelegenheid om mijn zorgen voor de toekomst van de aarde en het voortbestaan van mijn kinderen, familie en geliefden eindelijk te kunnen delen! En dat op een manier die hun geen ergernis oplevert: ‘Alweer een actie waar hun handtekening gevraagd wordt ter ondersteuning van de Palestijnen, artsen in nood, tegen wapens, oorlog of acties tegen regeringsbeleid van onze regering of Trump’. Nee,ik kan simpelweg mijn grafschrift op deze manier met velen delen: ‘Zorg goed voor de aarde, zorg goed voor jezelf, zorg goed voor elkander!’
Lianne Hoedelmans, Bergen op Zoom
We hebben maar één zo’n planeet, daar moeten we zuinig op zijn. Kijk maar hoe onze diersoort er de laatste 200 jaar mee om is gegaan. Daarom is het belangrijk dat we bewuster leven, bijvoorbeeld door te eten van het seizoen ons verschaft. Niet eindeloos slepen met voedsel, maar lokaal produceren én lokaal consumeren.
Niet iedereen hoeft vrijwilliger in een voedselbos te zijn, zoals ik. Maar denk na over je eigen omgeving, wip die tegels uit je voortuin. Plant bomen en struiken, en werk mee aan het genereren van plukroutes in je woonomgeving.
Dick Ringelberg, Etten-Leur
Hoe draagt u uw eigen steentje bij? Dat is als aan een baksteen vragen hoe die ervoor zorgt dat het huis waarvan die deel uitmaakt overeind blijft staan. Ja, alle bakstenen samen maken het verschil. Maar daarvoor is goed onderhoud een voorwaarde. En dat ligt niet in de handen van die ene baksteen.
Moet de vraag dus niet zijn: wat doen overheden en het bedrijfsleven om de aarde leefbaar te houden? Een beter milieu begint niet bij jezelf. Echte verandering begint bij de politiek. Hoe ik mijn steentje bijdraag, behalve door milieubewuste keuzes proberen te maken? Stemmen op een partij die de toekomst van onze planeet serieus neemt.
Oh wacht, dan begint een beter milieu dus toch bij mijzelf. In het stemhokje.
Erwin Rooyakkers , Amsterdam
Jaren geleden besloot ik om mijn kranten enkel digitaal te ontvangen. Dat scheelt papier, inkt, vervoer, bezorging, recycling. Bij mij tikt dat aan, want ik neem per dag twee landelijke kranten en drie regionale dagbladen door. Ook nog goedkoper. Maar voor moeder Aarde zou het pas aantikken als iedereen digitaal zou gaan. Bijkomend, niet onbelangrijk voordeel: de krant valt – weer of geen weer – stipt om vijf uur ‘s ochtends op je digitale deurmat, ook in verre buitenlanden.
En nu niet de bekende boomer beuzelarijen over klepperende brievenbus, plof op de mat, knisperend geblader, breed op tafel, zwarte vingers en geur van drukinkt. Want stel de digitale krant zou eerder uitgevonden zijn dan de papieren en iemand zou voorstellen om het voortaan op papier, met inkt en via krantenbezorgers te fiksen, dan zou de betreffende persoon spoorslags naar de psychiater gebracht worden.
Ook voor tijdschriften, nieuwsbrieven en boeken geldt: digitaal is drukwerk duurzaam.
Ludo Grégoire, Leiden
Af en toe vraagt iemand het. Bijvoorbeeld als ik de vraag stel hoe geloofwaardig het is om een jaarlijkse vlucht naar een ver vakantie-oord te compenseren met veganistisch eten en regelmatig gezellig te gaan demonstreren op de A12.
Wat doe jij voor de aarde? Nou, niks. Ik laat na. Ik ga niet op vliegvakanties. Waarom zou ik naar Thailland of Vuurland vliegen terwijl ik nog nooit in Giethoorn ben geweest? Ik doe ook niet aan mode. Eens per jaar koop ik een nieuwe broek en twee overhemden. En die draag ik tot de gaten erin vallen. Matigheid is de oplossing.
Rinus Scheele, De Bilt
Mijn pogingen om het tij te keren:
1. Onze eengezinskoopwoning is verruild voor een kleinere huurflat, ouderen zouden meer aan doorstroming moeten doen waardoor er minder huizen gebouwd hoeven te worden.
2. De benzineauto werd vervangen door een electrische variant.
3. We eten vegetarisch en lezen daarover wetenschappelijk onderbouwde artikelen in goede kranten en tijdschriften.
4. Ik ben GroenLinks lid.
5. We hebben geïnvesteerd in goede fietsen.
6. We willen niet meer met het vliegtuig reizen, als ik iets moois op de wereld wil zien dan zijn daar schitterende tv programma’s over te vinden.
7. Goede maar inmiddels overtollige spullen geven we weg.
8. We koken al jaren op inductie.
9. Wij roken niet, kopen geen vuurwerk meer en hebben de openhaard afgezworen.
10. Ik heb een naaimachine om reparaties aan kleding zelf te doen. Zo gaan ze langer mee.
Maar het belangrijkste is: ik probeer niemand te overtuigen dat het beter voor de planeet is. Mensen voelen zich snel aangevallen op hun eigen gedrag. Desgevraagd leg ik wel uit wat mijn mening is.
Willy van der Linden, Assen
Geen kinderen, geen auto, geen afwasmachine, geen wasdroger, en zo min mogelijk vliegen. Wel geld overmaken aan een paar goede doelen en deze opnemen in mijn nalatenschap. En twee keer in de week uiteten om in goed gezelschap, naast alle andere gespreksonderwerpen, de zorgen te delen over de leefbaarheid van onze mooie planeet.
Erik ten Have, Nijmegen
De belangrijkste boodschap in de bijbel is dat mensen - de rentmeesters - met liefde, respect en zorg moeten omgaan met God’s schepping en met elkaar. Dat blijft maar spectaculair mislukken. Homo Sapiens lijkt een destructieve soort soort die alles op aarde zonder scrupules misbruikt, vergiftigt en doodt voor eigen gewin.
Verzet je: stilzwijgend, met wat voor de hand ligt. Empatisch, medemenselijk en vriendelijk zijn. Niet meer vliegen. Geen vlees. Geen wegwerp-mode. Verzet je: luidkeels, tegen het (uit)sterven van alles dat de mens – zo dom en kortzichtig – in zijn voortbestaan bedreigt. De bijen, waarvan ik er elk jaar minder zie in mijn tuin, omringd door akkers vol landbouwgif. De gedecimeerde aantallen vogels, vlinders, egels, hazen... De lijst is te lang.
Verzet je. Uit liefde en woede. Uit hoop of wanhoop. Maar zo vaak en zo luid als je kunt.
Marye Debruyne, Valkenburg
In de verte klinkt het zoemende geluid van de snelweg, toch lijkt het stil op de begraafplaats. De takken van de treurwilg hangen beschermend over een rij graven, de lange beukenhaag biedt bescherming aan allerlei vogels. Sinds mijn lief een jaar geleden onverwachts is overleden, ben ik regelmatig op deze plek te vinden. Onder mijn handen is zijn graf verworden tot een tuintje op postzegelformaat met planten van de biologische kwekerij.
Begraven of cremeren, was de vraag die wij elkaar stelden nadat ik te horen had gekregen dat ik niet meer beter zou worden. Begraven, zei ik. Niets biedt mij tot op heden meer plezier, voldoening en rust dan het wroeten met mijn handen in de grond en het tutten met plantjes. Door de aarde te voeden met mijn lichaam, zou ik haar bedanken voor alles wat ze mij gegeven heeft, was de gedachte. Mijn lief maakte het niet uit.
Nu voor mij de eindstreep nadert, ben ik niet meer zo zeker van mijn zaak. Want is de aarde niet beter uit als ik mijn lichaam laat verbranden nu dit door alle medische behandelingen en chemokuren in een gifbelt is veranderd?
Nathalie Muller, Leiden
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant