is columnist voor de Volkskrant.
Weken later hangt de geur van brand nog in het bos, alsof een enorme open haard net is gedoofd. Alex Wieland, beheerder van Het Zeeuwse Landschap, wijst naar een kanaal tussen de bomen. Het vuur lijkt als het ware over het water gesprongen. Ook aan de overkant, tientallen meters verderop, zijn verkoolde stammen.
De Clingse Bossen liggen op de zuidelijkste rand van Zeeuws-Vlaanderen, op de grens met België. Antwerpen is dichtbij. Waar de rest van Zeeland overwegend klei is, is dit zandgrond. Hier groeit heide, uniek in deze provincie. Je kunt doorlopen naar Belgische bossen, die vormen een gordel langs de grens, veel Nederlanders weten dat niet.
Alex stapt uit zijn oude jeep, lopend gaan we langs zwarte, afgebroken stammen. De as maakt wolken onder onze schoenen. Op zondag 23 maart brandde hier ruim 2 hectare af. Deze bosbrand was een van ongeveer tweehonderd gemelde natuurbranden in Nederland in maart en april. Nu al zijn er meer natuurbranden dan in heel 2024; klimaatverandering die ineens zichtbaar lijkt.
Geblakerde stammen staan dicht op elkaar. Het waren sparren, wijst Alex. Lang geleden zijn ze geplant voor de mijnbouw, met de stammen kon je mijngangen stutten. Al voor de brand waren ze in deplorabele staat, aangevreten door kevers, in dit bos deden ze het ‘voor geen meter’.
Al ongeveer een kwarteeuw, sinds hij van school kwam, werkt Alex voor het Het Zeeuwse Landschap. Je doet dit niet voor het geld, hij moet er ander werk bij doen, wel is het ‘heel leuk’.
Terug in de jeep, we rijden naar de plaats waar de brand waarschijnlijk ontstond: een groen omzoomde picknickplaats, naast bijenhotels, een historische grenspaal en een aandenken voor de ‘dodendraad’ onder stroom die de zwaarbewaakte landsgrens vormde in de Eerste Wereldoorlog.
Alex maakt een praatje met een Belgische wandelaar, zijn hond draagt een geel regenjasje. ‘Een natte hond blijft lang nat’, zegt de man, je wilt voorkomen dat je de hond thuis moet droogföhnen. Alex kent hem al 25 jaar, deze wandelaar is ‘hulpboswachter’.
In het bos fungeren hulpboswachters als zijn ogen en oren. Zien ze iets opvallends, dan bellen ze hem. Zonder zijn hulpboswachters was dit bos er nu misschien niet meer geweest.
Die bewuste zondagmiddag sloeg een Belgische hulpboswachter alarm: brand. In het bos is al tijden gedoe met hangjongeren die illegaal vuurwerk afsteken. Ze komen samen op de picknickplaats. Het was droog, de wind stond ongunstig, er waren de halfvergane sparren. Toen Alex zich naar het bos haastte, zag hij ‘enorme rookpluimen’.
Een toegangsweg tot het bos komt uit in het Nederlandse dorp Kapellebrug. De grenspaal staat tegenover een Belgische chocoladewinkel. Een natuurbrand trekt zich niets aan van landsgrenzen. Nederlandse en Vlaamse brandweerkorpsen oefenden hier de afgelopen jaren al meerdere keren samen.
De bosbrand woedde in Nederland, maar de Belgen waren als eerste ter plaatse. Tegenover de picknickplaats richtten ze hun commandopost in. Een drone bracht het vuur in kaart. Een Vlaamse burgemeester gidste een van de eerste wagens. De Nederlandse brandweer had deze zondagmiddag ook de handen vol aan een brandend huis en een akker vol brandend siergras.
Gelukkig maar dat aan beide zijden van de grens volop mensen waren die het bos kennen, ‘zodat je niet opgesloten raakt in geval van nood’, zegt Alex. Die weten: schuim kan niet worden gebruikt, want dit is waterwingebied. Uren was het spannend of de brand beperkt zou blijven tot de percelen met sparren of dat er meer verloren zou gaan.
Rond middernacht vertrok de internationale brandweer. Het blussen leek gedaan. Alex en zijn collega’s van Het Zeeuwse Landschap bleven achter bij de smeulende resten. In het donker liepen ze rondes om te kijken of het vuur niet weer oplaaide.
Pas later kwam tussen de verkoolde bomen het besef: deze brand kan ook iets moois brengen.
Wordt vervolgd.
a.vanes@volkskrant.nl
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns