Oud-strafrechtadvocaat Mischa Wladimiroff (80) is overleden. Dat heeft zijn familie dit weekend bekendgemaakt.
is verslaggever van de Volkskrant.
Op zijn kantoor was Mischa Wladimiroff een leermeester én een echte ‘pater familias’, zegt Jop Spijkerman, die ‘als groentje’ in 2007 bij het kantoor kwam werken, en inmiddels een van de partners is. ‘Toen ik voor het eerst moest pleiten, zag ik ’m later in de zaal zitten. Niet om te controleren, maar uit interesse en als morele steun. Dat was een gewoonte van hem, leerde ik later.’
Bij de jaarlijkse skivakantie van het kantoor ging Wladimiroff met zijn vrouw alvast een week eerder. Spijkerman: ‘Dan regelde hij alles, elk ontbijt en elk diner, zodat de hele reis tot in de puntjes was geregeld. Ik had mijn eerste ski-reis nog nooit op de lange latten gestaan, maar hij bleef net zo lang bij me tot ik veilig beneden was. Mischa in coltrui, perfecte skistijl, nooit een helm: een oldschool skiër.’
Wladimiroff richtte in 1976 samen met de bekende advocaat Gerard Spong zijn eigen advocatenkantoor op. Maar grote bekendheid kreeg hij eind jaren negentig en begin 21ste eeuw door zijn rol bij het Joegoslavië-tribunaal. Hij verdedigde daar Dusko Tadic, de eerste veroordeelde oorlogsmisdadiger, en was als ‘amicus curiae’ (vriend van het hof) betrokken bij het proces van Slobodan Milosevic.
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wladimiroff stamde af van Russische landadel. In 1918 sloegen zijn grootouders met hun twee zoons, onder wie Wladimiroffs vader, op de vlucht voor de Russische revolutie. Gedurende een paar jaar zwierven zij over de wereld, en verkochten hun juwelen om aan geld te komen. Van Zweden, de VS, Japan, Nanking en Mantsjoerije tot aan de Oeral, weer terug naar het oosten, Wladiwostok, en uiteindelijk met de laatste pakketboot naar Nederlands-Indië.
Van daaruit kwam Wladimiroffs vader in de jaren dertig naar Nederland om te studeren. Door de oorlog bleef hij hangen, en ontmoette Wladimiroffs moeder, een Friezin. ‘Ik ben toevallig hier geboren. Het had overal kunnen gebeuren’, zei Wladimiroff daarover in een interview met de Volkskrant.
Op school stond de jonge Mischa bekend als de Rus, ‘een eretitiel’. Dat veranderde in 1956, door de inval van de Sovjets in Hongarije. Toen werd hij uitgescholden, gepest.
In de jaren zeventig gold het strafrecht onder advocaten nog als iets viezigs. Een nette advocaat deed verbintenissenrecht of iets in die hoek. Om het strafrecht meer aanzien te geven, richtte de Nederlandse orde van advocaten een stichting op om keurige kantoren mogelijk te maken. Wladimiroff sprong in 1976 in dat gat. Hij vond al snel zijn niche in het financieel-economische strafrecht, waarin hij in 1986 ook hoogleraar werd.
In dat jaar maakte de advocaat naam doordat hij de verdediging voerde voor de bestuurders van de Slavenburgbank. De Fiod was in 1983 kantoren binnengevallen in Rotterdam, Den Haag en Schiedam, en had daar in speciale kluizen 187 miljoen gulden aan zwart geld aangetroffen. Seksbaas ‘Zwarte Joop’ bekende 2,2 miljoen gulden aan contanten bij Slavenburg te hebben gestort.
Grote vraag tijdens de rechtszaak was in hoeverre bestuurders ‘feitelijk leiding’ hadden gegeven aan het witwassen door een ‘rechtspersoon’: de bank. Het arrest is nog altijd verplichte lesstof voor elke rechtenstudent. President-directeur Piet Slavenburg, zoon van de oprichter van de bank, werd in 1987 vrijgesproken van het leiding geven aan valsheid in geschrifte door de Rotterdamse rechtbank.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
In de jaren negentig specialiseerde Wladimiroff zich in het internationaal strafrecht, nog een rechtsgebied dat in de kinderschoenen stond. Hij werd de advocaat van de Bosnisch-Servische oorlogsmisdadiger Dusko Tadic, die uiteindelijk tot 20 jaar gevangenisstraf kreeg, onder andere voor oorlogsmisdaden in de concentratiekampen Omarska en Trnopolje.
Er was even sprake van dat hij ook Radovan Karadzic zou verdedigen. Gevraagd waarom, zei Wladimiroff in 2000 tegen de Volkskrant: ‘Voor een deel om dezelfde argumenten waarom ik Tadic deed. Het is de zaak waar iedereen op wacht.(...) Het is de eerste keer sinds Neurenberg dat oorlogsmisdadigers internationaal worden berecht. Dat is spannend om mee te maken. Karadzic is een Hitlertje van heden. En je ijdelheid speelt een rol, laten we daar openhartig over zijn.’
Het internationaal strafrecht blijkt geen blijvertje. ‘Ik denk niet dat ik levensvreugde ontleen aan een praktijk die uitsluitend bestaat uit vermoedelijke oorlogsmisdadigers. Het is bovendien een buitengewoon onrustig leven. Je bent te vaak in het buitenland, waar je onder zeer moeilijke omstandigheden materiaal moet verzamelen. En het betaalt ook slecht, 110 dollar per uur, het loon van een stagiaire.’
Over het financieel-economisch strafrecht is hij veel enthousiaster. Dat zijn ‘intellectuele delicten met een hoog puzzeltjesgehalte’, waarbij de advocaat nog iets ‘zinvols’ kan doen voor zijn cliënten. Een gebied bovendien, ‘waar maar weinig mensen verstand van hebben’.
Begin deze eeuw doet Wladimiroff grote zaken, zoals de boekhoudfraudezaak bij Ahold. Oud-topman Cees van der Hoeven krijgt in hoger beroep 30 duizend euro boete. En hij staat World Online-topvrouw Nina Brink bij, die uiteindelijk niet door het OM wordt vervolgd wegens handel in voorkennis.
In 2015 ging Wladimiroff met pensioen, maar de eerste jaren daarna kwam hij nog vaak langs op zijn kantoor. Voor een printje of een kopietje schoot hij altijd een medewerker aan. Die bezoekjes werden steeds minder frequent, de laatste jaren. Op 8 april overleed Mischa Wladimiroff, 80 jaar oud.
Drie keer Wladimiroff
* In 2000 begint Gerard Spong voor zichzelf. Onverwachts, volgens Wladimiroff. ‘O ja, natuurlijk. Tot de dood erop volgt. Als je trouwt, denk je toch ook niet aan een echtscheiding? Zo was dat hier ook.’
* Toen het Gerechtshof van Amsterdam nog op de Prinsegracht was gevestigd, parkeerde Wladimiroff zijn Jaguar steevast voor de deur. Liever een boete dan een stuk moeten lopen.
* Een uitspraak die nog altijd rondgaat op advocatenkantoor Wladimiroff: ‘Strafrecht is oneerbiedig gezegd stervensbegeleiding’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant